İşçi giriş ve çıkışlarını bildirme zorunluluğu

İlhan YILMAZ-İzmir: İşverence işe alınan ve işten çıkarılan işçilerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Bölge Çalışma Müdürlükleri''ne bildirilmesinin şartları nedir? Bildirilmemesi durumunda para cezası verileceği söyleniyor. Ancak İş Kanunu''nda bu konuda bir düzenleme bulamadık. Hangi yasada neye göre ve ne kadar para cezası vardır? Sosyal Sigortalar Yasası''na göre işe giriş bildirgesinin verilmesi yeterli değil midir? Açıklamanızı istiyoruz. Çalışma hayatını düzenleyen yasalar kurumların işlevlerine göre farklı düzenlenmiştir. Uygulanan müeyyidelerde buna farklı olmaktadır. Bir işveren çalıştırmaya başladığı işçiyi işe girişten en az bir gün önce Sosyal Sigortalar Kurumu''na bildirmek zorundadır. Bu bildirim örneği kurum tarafından hazırlanan sigortalı işe giriş bildirgesi ile yapılmaktadır. Bilindiği gibi yasal süresinde verilmeyen (4447 sayılı yasa ile istisnalar hariç işe başlamadan en az bir gün önce sigortalı işe giriş bildirgeleri için SSK tarafından 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilen asgari ücretin brüt tutarında para cezası verilmektedir. 1 Temmuz 2000 tarihinden itibaren asgari ücretin brüt tutarı 118 milyon 800 bin liradır. Sosyal Sigortalar Kurumu''na yapılan bu bildirimin dışında işverenlerin işe aldıkları ve işten çıkardıkları işçileri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı''na ve Bölge Çalıştırma Müdürlükleri''ne bildirmeleri gerekmektedir. Uygulamada işçi girişleri EK-1 ile işçi çıkışları ise Ek-2 ile yapılmaktadır. Bu bildirimin yapılması 2821 sayılı Sendikalar Kanunu''nun 62. maddesin de düzenlenmiştir. Bu maddeye göre "işveren, işe aldığı veya herhangi bir nedenle hizmet akdi sona eren işçileri, izleyen ayın 15''ine kadar aylık bildirimlerle işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğü''ne ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı''na bildirmek zorundadır." Bu hüküm uyarınca, işveren herhangi bir ay içinde işe aldığı işçileri takip eden ayın 15''ine kadar Ek-1 İşçi Giriş Bildirim Listesi''yle Çalışma Bakanlığı''na ve bağlı bulunduğu Bölge Çalışma Müdürlüğü''ne bildirmek zorundadır. Yine hizmet akdi herhangi bir nedenle sona eren işçileri de hizmet akdinin sona erdiği ayı takip eden ayın 15''ine kadar Ek-2 İşçi Çıkış Bildirim Listeleriyle Çalışma Baklanlığına ve Bölge Çalışma Müdürlüğüne bildirecektir. Örnek verecek olursak 1-30 Haziran 2000 tarihleri arasında işe alınan işçiler en geç 15 Temmuz 2000 tarihine kadar Ek-1 düzenlenerek bildirilecektir. Aynı şekilde 1-30 Haziran 2000 ay içinde hizmet akdi sona erdirilen işçiler için işçi çıkış bildirim listesi Ek-2 en geç yine 15 Temmuz tarihine kadar Bakanlığa ve Bölge Çalışma Müdürlüğü''ne bildirilecektir. Ek-1 ve Ek-2 bildirim listeleri Çalışma Bakanlığı''nın hazırlamış olduğu resmi forma uygun olarak piyasada satılmaktadır. İşyerleri kendi bilgisayarlarında bu formlara uygun olarak bildirimler hazırlayabilmektedirler. Ek-1 ve Ek-2 listelerinin yukarıda açıkladığımız yasal sürede Bakanlığa ve Bölge Çalışma Müdürlüğü''ne bildirmeyen işyerlerine yine 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 59. maddesine göre bildirimi yapılmayan her işçi için sanayi kesiminde çalışan 16 yaşında büyük işçiler için belirlenen asgari ücretin aylık brüt tutarının beşte biri kadar ağır para cezasına hükmedilmektedir. Bir örnek verecek olursak 10 işçi çalıştırmaya başlayan bir işverenin bu işçilerin işe giriş bildirimini Bakanlığa ve Bölge Müdürlüğü''ne yasal sürede bildirmediği tespit edilirse; halen geçerli asgari ücret brüt aylık tutarı 118.800.000 TL, beşte biri ise 23.760.000-TL ve 10 işçi için 237.600.000-TL para cezası uygulanacaktır. İşçi giriş ve çıkışların yoğun olduğu işyerleri için ceza tutarının boyutu açıktır. Uygulamada Ek-1 ve Ek-2 denetimi Çalışma Bakanlığı İş Müfettişleri tarafından yapılmaktadır. Bölge Çalışma Müdürlükleri müfettiş raporları doğrultusunda cezanın uygulanması için ilgili Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunmaktadırlar. Cezanın uygulanması Cumhuriyet Savcılığı tarafından yerine getirilmektedir. Son olarak Sendikalar Yasası''nda bu değişiklik 04.04.1995 tarih ve 4101 sayılı kanun ile yapılmıştır. FAX: 0 (212) 454 25 67 Sorular cevaplar Türkan KARASU: Sigorta başlangıcınız 1973 yılı olduğu için prim ödeme gün sayınızı 5000 güne tamamladığınız tarihte emekli olmaya hak kazanıyorsunuz. Verilerinize göre 10 yıl yani 3600 gün prim ödemeniz var. Ödeme yapmayı durdurursanız yaş haddinden 8 yıl sonra 50 yaşınızı tamamlayarak emekli olabilirsiniz. Veya prim ödemeye devam edip 4 yıl sonra bu hakkı kazanabilirsiniz. Ali SAYAN-Alsancak: SSK hizmetlerinizi dikkate alırsak yeni yasanın yürürlük tarihinde emekli olabilmeniz için 9 yıldan az süreniz olduğu için yeni yasaya göre 53 yaşınızı ikmal edeceğiniz tarihte emekli olmaya hak kazanacaksınız. Fuat ÖZGE-Muğla: Yeni yasanın yürürlük tarihinde sigortalılık süreniz 21 yıl olduğu için yaş haddinden 56 yaşınızı tamamlayarak emekli olabilirsiniz. Prim ödeme gün sayısı olarak bir sorununuz yoktur. 25 yıllık sigortalılık süresinden önce yaş haddini dolduracağınız için en erken iki yıl sonra 56 yaşınızı ikmal ederek yaşlılık aylığına hak kazanacaksınız. Hüseyin KIZGIN-Keskin: Askerlik borçlanması yaparsanız 50 yaşınızı tamamlayacağınız tarihte en az 5150 gün prim ödemesiyle yaşlılık aylığı almaya ha kazanabilirisiniz. Askerlik borçlanması yapmanızı tavsiye ederim. Mehmet ÖZDOĞAN-Erzurum: Bağ-Kur''dan yaş haddinden emekli olabilmek için en az 15 tam yıl prim ödemek gerekmektedir. Son 3 yıl içinde bağ-kur sigortalısı olmuşsunuz. SSK hizmetleriniz ile birlikte toplam sürenin 15 yıla tamamlanması gerekiyor. Verileriniz göre yaklaşık 4 yıl daha prim ödemesi yapmanız gerekecektir. Yaş haddini de yaklaşık bu tarihte tamamladığını için arada fark olmayacaktır. Yalnız prim ödemeye ara vermemeniz gerekiyor. Okurdan Teşekkür İbrahim Baraklıoğlu-Keskin: Sayın Şerif Akçan, 1974 yılında sigorta başlangıcım prim ödenmemesinden dolayı kabul edilmediği için sizin verdiğiniz bilgiler doğrultusunda SSK''yı mahkemeye verip emekli olmaya hak kazandım. Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ediyorum. Sigorta prim tavanı artırıldı Bilindiği gibi 1 Nisan 2000 tarihinden itibaren sigorta primine esas kazancın alt sınırı günlük 5 milyon ve aylık 150 milyon, üst sınırı ise alt sınırın üç katı yani günlük 15 milyon ve aylık 450 milyon olarak belirlenmişti. 13.07.2000 tarihli resmi gazete yayınlanan 2000/865 sayılı Bakanlar Kurulu kararına göre "506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun değişik 78 inci maddesi uyarınca alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın üst sınırı, alt sınırın dört katına yükseltilmiştir." Üst sınır 600 milyon Buna göre, 01 Haziran 2000 tarihinden itibaren günlük üst sınır 20 milyon ve aylık 600 milyon oldu. 4447 sayılı yasa ile Bakanlar kurulu''na günlük üst sınırı alt sınırın beş katına kadar çıkarma yetkisi verilmişti. Bakanlar kurulu, Çalışma Bakanlığı''nın önerisini bu yetkiye dayanarak dört katına çıkardı. Kıdem de etkileniyor Bakanlar Kurulu tarafından memurlara 2000 yılının ikinci yarısı için verilen zam oranı ile birlikte kıdem tazminatı tavanı yeniden belirlendi. Kıdem tazminatı 30 günlük brüt ücret tutarı olarak hesap edilirken verilecek tutarın en yüksek devlet memuruna verilen bir yıllık emeklilik ikramiyesini aşmaması gerekiyor. Son zamlar ile birlikte en yüksek devlet memuru olan Başbakanlık Müsteşarı''nın yıllık emeklilik ikramiye tutarı 558 milyon 440 bin liraya yükseldi. Buna göre yeni kıdem tazminatı üst sınırı da 558. 440.000-TL olarak belirlendi. 2000 yılı içinde uygulanan tutarlar uygulandığı dönemler ile birlikte aşağıdaki gibidir: 01.01.2000 - 14.06.2000 arası 488.990.000,-tl 15.06.2000 - 30.06.2000 arası 506.740.000.-tl 01.7.2000-31.12.2000 arası 558.440.000.-tl