İşverenin ihbar tazminatı hakkı

İsminin açıklanmasını istemeyen İstanbul''dan yazan bir okurumuz, 12 yıldan beri bir şirkette teknik eleman olarak çalıştığını ve çalıştığı birimin yönetimini yürüttüğünü belirtmiştir. Ancak başka bir işyeri ile görüşme yaptığını ve daha iyi şartlarda anlaştığını, yakın bir zaman sonra işten ayrılacağını ve yeni işine başlayacağını, ayrıldığı işyerine durumu haber vermediğini, bu konuda neler yapması gerektiğini ve tazminat hakkının bulunup bulunmadığını sormaktadır. İş sözleşmesi, iki tarafın karşılıklı olarak irade açıklamaları ile meydana gelmesine rağmen tek tarafın irade beyanı ile sona erebilmektedir. Yani taraflardan birisi iş sözleşmesini tek taraflı olarak bozabilmektedir. İş sözleşmesi bir çok neden ile ve bir çok şekilde sona erebilmektedir. Ancak, süresi belirli olan sözleşmelerin süresinden önce veya süresi belirsiz sözleşmelerin tek taraflı olarak sona erdirilmesi için, İş Kanunu''nda öngörülmüş olan bildirim önellerine uyulması gerekmektedir. Aksi halde yasada belirtilen bildirim sürelerine tekabül eden ücret tutarlarının karşı tarafa ihbar tazminatı olarak ödenmesi gerekmektedir. İş kanunun 13. maddesinde, süresi altı aydan az olan çalışmalarda bildirim öneli 2 hafta, altı ay ile on sekiz ay arasında süren çalışmalar için 4 hafta, on sekiz ay aydan fazla üç yıldan az olanlar için 6 hafta ve üç yıldan fazla olan çalışmalar için bildirim öneli 8 hafta olarak hüküm altına alınmıştır. Bu süreler asgari sürelerdir ve sözleşme ile yani bireysel veya toplu iş sözleşmesi ile artırılabilmektedir. Genel kanı bildirim öneline işveren uymadığı takdirde ihbar tazminatı ödemek zorunda kalacağıdır. Oysa yasa bu sürelere hem işverenin hem de işçinin uyması gerektiğini belirtmiştir. Nasıl işveren önceden işçiye bildirmeden iş sözleşmesini sona erdirdiğinde işçiye bildirim öneli süresine denk düşen ücretini ödemek zorunda kalıyorsa aynı yükümlülük işçiler için de geçerlidir. Yukarıda bahsettiğimiz okurumuz işyerinde yaklaşık 12 yıl çalışmıştır. Şimdi işten ayrılmak istemektedir. Bu en doğal hakkıdır. Ancak işyerinde çalışması üç yıldan fazla olduğu için işten ayrılacağını 8 hafta önceden işverenine bildirmesi gerekmektedir. Bu yasal bir zorunluluktur. Bu süreye uymaması halinde 8 haftalık brüt ücretini işverene ihbar tazminatı olarak ödemek zorunda kalacaktır. Ayrıca, işveren ile yapmış olduğu özel bir sözleşme olup olmadığını bilmiyoruz. Eğer var ise ve sözleşmeye cezai şart olarak daha fazla bir tutar yazılmış ise bunun gereğini yapacaktır. İşten kendi isteği ile ayrıldığı için kıdem tazminatı talep etme hakkı da kalmamaktadır. Hemen belirtmeliyiz ki, iş sözleşmesinin haklı nedenlerden dolayı sona erdirilmesi halinde ihbar tazminatı söz konusu olmayacak ve sözleşmeyi haklı nedene dayalı olarak sona erdiren tarafın bildirim önellerine uyması da gerekmeyecektir. Ancak yeni bir iş bulan ve daha iyi şartların kendisine sunulması nedeniyle sözleşmeyi sona erdiren işçinin bildirim süresine uyması gerekecektir. Zira, 12 yıl çalıştığı bir işyerinden ayrılan bir işçinin önceden bildirim yapmasının ahlaki gerekçelerini saymaya gerek yoktur.

FAX: 0 (212) 454 25 67