Yurtdışı hizmetinde kısmi aylık

Şaban AYDEMİR-Yalova: Almanya''da 8 yıl çalıştıktan sonra kesin dönüş yaptım ve yurtdışı borçlanması yapmadım. 15 Ekim 1984 tarihinden Mayıs 1999 tarihine kadar sigortalı olarak Türkiye''de çalıştım. Yılbaşından itibaren sigortalı çalışıyorum. Almanya''da çalışırken iki ay bedelli askerlik yapmıştım. Bu süreyi borçlandım. Askerlik yaptığım 1982 yılı ile ilk sigortalı çalışmaya başladığım 1984 yılları arasını borçlanmam gerekiyor mu? Yeni yasaya göre ne zaman emekli olabilirim? Almanya''daki hizmetlerimin emekli olmamda yararı olur mu? Cevap: Almanya''dan kesin dönüş yaptığınız tarihten itibaren iki yıl içinde yurtdışı hizmet borçlanması talebinde bulunmanız gerekiyordu. Şu an için borçlanma talebini kaybetmiş durumdasınız. Bildiğiniz gibi sizin kesin dönüş yaptığınız tarihte 2147 sayılı yasa yürürlükteydi ve bu yasanın şartlarına göre borçlanma talebinde bulunmanız gerekiyordu. Yurtdışı hizmet borçlanması ile ilgili olarak halen 3201 sayılı yasa yürürlüktedir. Bu yasaya göre yurtdışı hizmet borçlanması günlüğü 2 dolar üzerinden yapılmaktadır. Bedelli askerlik yaptığınız süre ile ilk sigortaya giriş yaptığınız süre arasındaki boşluğu hizmet borçlanması yaparak tamamlamanız mümkün değildir. Askerlik borçlanması ile sigorta başlangıcınız iki ay geri alınacak ve Ağustos 1984 tarihi ilk giriş olarak kabul edilecektir. Sigorta başlangıcınız yeni yasanın çıktığı tarihte 16 yıl olduğu için yasadan etkileniyorsunuz. Normal şartlarda 9 yıl sonra 50 yaşınızda emekli olacaktınız. Ancak son çıkarılan yasa ile yaş haddine girdiğiniz için 54 yaşınızı tamamlayarak 6000 gün üzerinden emekli olabileceksiniz. Bilindiği gibi Almanya ile ülkemiz arasında iki sosyal güvenlik anlaşması vardır. Bu anlaşmaya göre, bir ülkede geçen hizmet süresi diğer ülkeye aktarılmakta ve kıst süre üzerinden aylık bağlanabilmektedir. Eğer kesin dönüş yaparken, primlerinizi almadıysanız prim transferi isteyebileceğiniz gibi orada geçen sigorta sürenizi Türkiye''ye aktarabilirsiniz. Bu şekilde 8 yıl sigortalılık süresi kazanacaksınız. Bir yıl sonrada 25 yıl sigortalılık süresini tamamladığınız için emekli olabileceksiniz. Yalnız, yaşlılık aylığı sadece Türkiye''deki gün sayınız dikkate alınarak hesap edilecektir. Mektubunuzda yurda kesin dönüş yaparken Almanya sosyal güvenlik sisteminden primlerinizi alıp almadığınızı yazmamışsınız. Dönerken toplu olarak çekmediyseniz SSK Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Dairesi Başkanlığı''na yazılı müracaat ederek daha ayrıntılı bilgi alabilirsiniz. Fax: 0 (212) 454 25 67 Örnek Yargıtay Kararları Konu: Devamsızlık Özet: İzinsiz ve mazeretsiz üç gün işe gelmeyip, hakkında fesih işlemi ile ilgili tutanak tutulduktan sonra izin talebinde bulunulması, mazereti haklı göstermeyeceğinden ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanılmaz. (Yargıtay 9.H.D.-E:1999/712, K:1999/2343, T:16.02.1999) Konu: İhbar-Kıdem Tazminatı, İzin Alacağı Özet: 1-Davacının babası işverene yada işyerinde çalışan diğer işçilere hakaret oluşturacak söz ve davranışlarda bulunduğu kanıtlanmış değildir. Bu durumda olayda haklı neden bulunmaksızın sözleşmenin feshedildiği sonucuna varılarak ihbar ve kıdem tazminatı istekleri hüküm altına alınmalıdır. 2-İşveren izin defteri ya da eş değer bir belge ile bu hakkı işçiye kullandırdığını kanıtlamadığı takdirde bu alacaktan sorumlu olur. (Yargıtay 9.H.D. E:1999/4981,K:1999/8748, T:11.05.1999) Kısa... kısa... kısa ... Nusrettin KÖZ-İstanbul: 1997 yılında çıkan kanunda Bağ-Kur sigortalılarına bulundukları basamaktan 10 basamak yükselme imkanı getirilmiştir. Basamak yükselten sigortalıların üç yıl bekledikten sonra bu yükseltme işleminin yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır. Siz konuyu yanlış anlamışsınız. Her basamak yükseltenin üç yıl sonra emekli olma hakkı yoktur. Bir yıl hizmeti olan bir kişi bu yasadan yararlanarak basamak yükselttiği için üç yıl sonra emekli olacaktır. Yani toplam 4 yıllık bir hizmet ile emekli olacaktır. Size bunu yanlış anlatmışlar veya siz yanlış anlamışsınız. Bağ-Kur''dan bir erkek sigortalı normal şartlarda en az 25 tam yıl prim ödeyerek emekli olabilir. Yeni yasa ile 25 tam yıl prim ödeme ile beraber yaş hadlerinin de doldurulmasını hüküm altına almıştır. Hizmet süreniz 25 yıl olunca emekli olacaksınız. Yaşınız büyük olduğu için yeni yasa bir anlamda sizi etkilemiyor. Veya 56 yaşınızı tamamlayarak kısmi aylık almaya hak kazanacaksınız. Şevket TÜRKSEVER-Edremit: Bağ-Kur, SSK ve askerlik hizmetlerinizin toplamı 3600 gün olunca SSK''dan yaş haddinden emekli olmaya hak kazanacaksınız. Aralıksız prim ödemeye devam ediniz. Yeni yasa erkek sigortalılar için yaş haddini 56 yaş olarak belirlemiştir. Ancak siz 3600 günü tamamladığınızda 56 yaşınızı geçmiş olacaksınız. Nuri KILIÇ-Ankara: Babanızın malul olmadığına karar verildiği için malullük sigortasından aylık bağlanmamıştır. Bağ-Kur malullük sigortasından yararlanabilmek için çalışma gücünün en az üçte ikisinin kaybedildiğinin sağlık kurulu raporu ile tespit edilmesi gerekmektedir. Babanız malul sayılmadığı için aylık bağlanmamış. Verdiğiniz bilgilere göre babanız en erken 56 yaşını tamamladığı tarihte yaşlılık sigortasından kısmi aylık almaya hak kazanacaktır.