Ne çok kriz heveslisi varmış

Kredi derecelendirme kuru- luslarından Moody's Türkiye raporunu açıklamadan 'kriz lobisi' harekete geçti, 'kara propaganda' başladı. "Moody's not düşürecek" algısını yayan 'kriz lobisi' borsanın 77 binlere kadar inmesine, doların 4.5 ayın zirvesine çıkmasına sebep oldu. Geçtiğimiz dönemde, kamu borcu gelirinin 3 katına ulaştığı, işsizliğin yüzde 27'lere çıktığı, açığın büyüdüğü ülkelerin notlarını A'da tutarken, dünyanın en istikrarlı ülkelerinden olan Türkiye'ye 'yatırım yapılabilir' notunu geçtiğimiz yıl 'eli titreyerek' veren kredi derecelendirme kurulusları, her raporda "riskler artarsa not düşebilir" uyarısı yaptı. Bahsedilen riske sebep olarak da "siyasi endişe" bahanesi üretildi. 17 ve 25 Aralık operasyonlarının ardından uyarılar tekrarlanıp, 2014 yılı içeri sinde yapılacak 2 seçimin risk algısını artırdığı dile getirildi. 30 Mart şeçimlerinden iktidar partisinin oyunu artırarak çıkmasına rağmen 'risk var' diyen kuruluşlardan Moody's, Türkiye'nin kredi notunu 'Baa3' olarak teyit ederken, durağan olan kredi notu görünümünü negatife indirdi.Gerekçede ise, "İç siyasi çalkatıyla beraber daha da belirsizleşen politika ortamın da, ekonomik büyümeyi güçlendirici yapısal reform ihtimali zayıflayabilir. Bu ne den le or ta vade li büyüme trendine dair belir sizlik artıyor" denildi. Açıklamada ayrıca yükselen siyasi belirsizlik ve daralan küresellikidite nedeniyle "yerli ve yabancı yatırımcı güveninin olumsuz etkilendiği " ifade edilerek Türkiye'de kamu ve özel sektörün dış finansmanı üzerin de baskının arttığı iddia edildi. Bu sebeple, 10 Ağustos cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde, Moody's tarafından yapilacak Türkiye değerlendirmesi piyasaların odağına oturdu. Bu hassasiyet devam ederken Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci'nin sırf Türkiye'de siyasi risk varmış gibi göstermek isteyen not kuruluşlarından Moody's'in açıklayacağı değerlendirmenin negatif yönde olacağını ifade etmesiyle piyasalar bozuldu. Bu bozulmada, not görünümü negatifse, olumsuz bir değerlendirme halinde 'yatırım yapılabilir notu geri gider' beklentisi etkili oldu ve salı günü borsada banka hisseleri öncülüğünde satışlar yoğunlaştı. 82 binlerdeki endeks, 77 bin 751 puana kadar düştü.

Kim hangi notu verdi?

Fitch:  Notu 'yatırım yapılabilir' anlamına gelen BBB-, görünümü durağan. Kuruluş "Türkiye'nin tasarrufu düşük ama şoklara karşı daha dayanıklı" demişti.

Moody's: Türkiye notu Baa3. Görünüm ise nisan ayında durağandan negatife çevrilmiş, gerekçesi ise 'siyasi belirsizlik'.

Standard and Poor's: Kuruluş, mayıs sonunda Türkiye'nin notunu "BB+" olarak teyit etti, görünümü "negatif"te tuttu, "Cari açık azalıyor ama hâlâ yüksek" dedi.

JCR:  Japon derecelendirme kuruluşu, notu 2 kademe birden artırarak BB'den BBB-'ye yükseltti. JCR, "Türkiye ekonomisinde kırılganlık yok" dedi.

Ekonomistler "Not düşmez" diyordu

Yarın yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri sebebiyle Moody's tarafından açıklanacak Türkiye raporu piyasalarda daha büyük bir dikkatle beklendi. Açıklama öncesinde farklı görüşler olsa da, ekonomistlerin önemli bir çoğunluğu 'not düşmez' beklentisini taşıyordu. Berenberg Türkiye Ekonomisti Wolf Fabian Hungerland, Moody's'in Türkiye'nin Baa3 olan notunu ve negatif olan görünümünü değiştirmeyeceği görüşünü dile getirdi. Hungerland, "Türk hükümeti, Gülen hareketiyle ilgili başarılı bir tutum sergiledi. Türk şirketleri de borçlarını ödemede başarılı performans gösterdi. Sermaye akışı geri çekilmez. Türkiye ekonomisi kendini ispatladı" dedi. Japon Kredi Derecelendirme Kuruluşu JCR'nin Türkiye Başkanı Orhan Ökmen de "Kredi notunun düşmesini gerektirecek durum yok. Merkez Bankası faiz seviyesini sürdürmekte kararlı. Bu da istikrarın sürmesi anlamına geliyor. Asıl not indirimi, faiz düşerse gelir" diyerek beklentisini dile getirmişti.

Canan ERASLAN ANALİZ