Patrona Halil ve lll. Ahmed Han -405-

18. Yüzyılda, Sultan Üçüncü Ahmed Han, Osmanlının teknolojide geri kaldığını görerek, Batı''daki gelişmeleri memlekete getirmek istiyordu... Padişahın, Lâle Devrindeki idârî, sosyal ıslâhat ve mîmârî yeniliklere orduyu da ilâve etmesi, ilimden irfandan uzaklaşmış, her türlü rezaletin hakim olduğu Yeniçerileri telaşlandırdı. Yeni tarzda teşkil edilecek nizâmi ordu için Fransa''dan mütehassıslar getirtilerek Üsküdar''da bir kışla kurdurulması, bozulmaya yüz tutmuş Yeniçerileri ve yenilikleri yanlış anlayanları ve Hânedân düşmanlarını harekete geçirdi...

İsyancılar cesaretlenmişti! Yönlendirmeye, kışkırtıcılığa müsait olan Patrona Halil ve avenesi, teşvikler üzerine 1730 yılı başından îtibâren isyân hazırlıklarına başladı. Sonbaharda, devlet adamlarının merkezde bulunmadıkları, Bâbıâlî''nin tâtil olduğu bir günü beklediler. Sultan Üçüncü Ahmed Hanın İran Seferine hareket etmek üzere Üsküdar''da, devlet adamlarının da tâtil dolayısıyla yerlerinde bulunmaması isyancıların işini kolaylaştırdı. Yeniçeri Ağası Hasan Ağa, 300 kadar kuvvetle isyana karşı koymak istediyse de, kardeş kanı dökülmemesi için geri çekildi. Bu durum, âsîleri iyice cesaretlendirdi...

Âsilerin "ölüm listesi!" İstanbul Kaymakamı Mustafa Paşa, isyânı haber alır almaz, hadiselerden Pâdişâhı haberdâr etti. Sultan Ahmed Han ve devlet adamları İstanbul''a geldiler. Lâle Devrinin barış, sükûn ve huzûruna alışan devlet adamlarının uzun görüşmeleri ve kardeş kanı dökülmesini istememeleri, isyâncıları daha da cesaretlendirdi. Âsîler 30 Eylül''de liste yapıp, 41 kişinin kendilerine teslimini istediler. Listede; Sadrâzam Dâmâd İbrâhim Paşa, Kaptan-ı deryâ ve İstanbul Kaymakamı Mustafa Paşa, Sadâret Kethüdâsı Mehmed Paşa ve Şeyhülislâm Abdullah Efendiyle otuz yedi kişinin daha isimleri vardı. Sultan Ahmed Han, âsîlerin istediği şahısları vazifeden alıp, İstanbul''dan uzaklaştırarak, hâdiselerin önüne geçmek istedi. Vezirliğe Silâhtar Mehmed Paşa tâyin edildi. Dâmâd İbrâhim Paşa, âsîlerin eline geçince, Kaymakam Mustafa ve Mehmed Paşalarla berâber hunharca öldürüldüler. Sonra da Padişaha yöneldiler. Sultan Ahmed Han tahtını; katliamların önüne geçmek için yeğeni Şehzade Mahmûd''a bıraktı...

Birinci Mahmûd Han, 15 Kasım 1730 târihinde Patrona Halil ve yardakçılarını imhâ ettirip, İstanbul''da âsâyişi yeniden sağladı.