Seydi Ali Reis -344-
16''ncı yüzyılın güçlü denizcilerinden olan Seydi Ali Reis gençliğinde iyi bir öğrenim gördü. Denizcilik üzerine bilgileri küçük yaşta edinmişti. Arapça ve Farsça öğrenmiş, metematiğe, astronomiye ve fiziğe karşı büyük bir merak sarmıştı. 1522 yılında Rodos seferine katılan Seydi Ali Reis, Barbaros Hayreddin Paşa''nın emrinde birçok deniz seferine çıktı ve Batı Akdeniz bölgesini çok iyi öğrendi...
Preveze''ye de katıldı Preveze Savaşı''ndan sonra adı daha çok duyulmaya başlayan Seydi Ali Reis, Trablusgarp''ın fethi ile biten harekatta Kaptan-ı Derya Sinan Paşa ve Turgut Reis''in emrinde çalıştı. Basra''da, bir Osmanlı donanmasını Süveyş''e getirmek için, 1553 yılında Hint Kaptanı tayin edildi. Seydi Ali Reis 34 parçalık Portekiz donanması ile Güney Arabistan sahillerinde karşılaştı. Fırtınaya ve şiddetli düşman taarruzuna rağmen Demen Kalesi önüne gelebildi. Burada karaya oturan üç gemiden sonra, elinde kalan altı gemiyle birlikte Güceret''in başkenti Ahmedabat''a gitti. Süveyş''i geçemeyeceğini anlayınca, gemileri ve mühimmatı satarak parasını İstanbul''a gönderdi ve üç yıl Osmanlı ülkesi dışında yaşadı. Daha sonra karadan Hindistan, Afganistan, Türkistan, Azerbaycan ve İran yoluyla İstanbul''a geldi. Bu seyahatini "Mir''atü''l-Memâlik" adıyla eser haline getirdi.
Padişah hizmetine girdi 1557 yılında İstanbul''a döndüğünde, mahvolmuş bir donanmanın sorumlusu olmakla beraber, başına gelen olağanüstü olaylar yüzünden suçlu görülmedi. Önce müteferrika (Padişah ve vezir gibi devlet büyüklerinin hizmetlerde çalışan kimse) yapıldı. Ardından Diyarbakır Tımar Defterdarı tayin edildi. Bir süre Şehzade Selim''in hizmetinde çalıştı. Galata Hassa gemi reislerinden biri oldu...
O bir sanatkârdı... Seydi Ali Reis''in coğrafya, astronomi ve matematik alanında çeşitli eserleri vardır. Eserlerinden birisi Muhît, diğeri de Mir''atü''l-Kâinât adını taşır. Ayrıca Ali Kuşçu''nun astronomiye ait bir eserini Türkçe''ye çevirmiştir. Eserleri Avrupa''da da ilgi görmüş ve Almanca''ya çevrilmiştir. 1562''de İstanbul''da ölen Seydi Ali Reis''in birçok şiirleri de vardır. O hem âlim, hem bir sanatkâr idi, Osmanlı da kıymetini bilmiştir...
