Vardar Yenicesi''nde bir "Gönül Sultanı" -392-
Abdullah-ı İlâhî hazretleri bir gün, Anadolu Kâdıaskeri Manisalızâde Muhyiddîn Mehmed Çelebi''nin dâveti üzerine Fâtih Sultan Mehmed Hanın vefât ettiği günlerde İstanbul''a geldi (1481). Daha önce ilim tahsîl ettiği Zeyrek Câmii etrâfındaki vîrâne hâline gelmiş boş medrese odalarından birine yerleşti... Şeyh Ebü''l-Vefa Konevî gibi Allah dostları ile sohbet etti. İstanbullular onun gelişini rahmet bilip, sohbetine koştular. Az zamanda halktan ve devlet adamlarından birçok kimse, Abdullah-ı İlâhî''nin talebeleri arasında yer aldı...
Zeyrek Câmii''nde
bir gün... Bunlardan biri de Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî hazretlerinin torunlarından Âbid Çelebi idi. Kâdılık hizmetini bırakarak Abdullah-ı İlâhî''ye talebe olmuştu. Bir gün Zeyrek Câmii''nde Âbid Çelebiye sâdece onun farkedebileceği bir kerâmet göstererek iltifâtlarda bulundu. Bunun sebebini soran talebesi Uzun Musluhiddîn''e;
"İnsanların meşrebleri ayrı ayrıdır. Genelde, avâmın çocukları çatık kaştan, sertlikten, büyüklerin çocukları lütuftan anlar. Ona iltifât etmesem, beni ve bu büyüklerin yolunu bırakır" buyurdu...
Fazla iltifattan kaçtı!.. Halkın ve devlet erkânının iltifatları, Abdullah-ı İlâhî hazretlerini İstanbul''dan uzaklara gitmeye zorladı. Zâten meşhur Osmanlı kumandanı Evrenos Beyin oğlu Ahmed Bey, Sancak Beyi olduğu Vardar Yenicesi (Selanik yakınlarında)''ne dâvet edip duruyordu. Abdullah-ı İlâhî hazretleri çok sevdiği Ahmed Beyin arzusuna uyup Vardar Yenicesi''ne gitti. Seyyid Ahmed Buhârî hazretlerini İstanbul''da yerine halîfe bıraktı. Teşrifi ile Vardar Yenicesi şenlendi. Şehir onun hürmetine îmâr edildi. Câmiler, hanlar, medreseler inşâ edildi. İnsanlar bu Allah adamının sohbetinden istifâde etmek, meclisinde bulunmak için yarış ettiler...
Sırların kaynağı, doğruların dayanağı... Abdullah-ı İlâhî hazretleri, Vardar Yenicesi''nde uzun yıllar insanlara Allahü teâlânın dînini anlattı. Sırların kaynağı, doğruların dayanağı, ilâhî sırların açıklayıcısı oldu. 1491 yılında burada vefat edip, şehir içinde yüksek bir yerde, Evrenosoğlu Ahmed Beyin yaptırdığı külliyenin türbesine defnedildi. Ziyaret edenler, istifade etmektedirler. Allahü teala şefaatine nail eylesin!
