Türkiyesiz bu iş olmaz''
ABD Başkanı Bill Clinton''ın Türkiye temaslarını iyi anlamak gerektiğini söyleyen Büyükelçi Onur Öymen "ABD, Türkiye''nin bölgesinde oynadığı rolü çok iyi anladı" dedi. Türkiye''nin bir Avrupa ülkesi olduğunun gözardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Öymen, "Türkiye''nin Avrupa savunmasından dışlanması büyük tarihi hata olur" diye konuştu.
Türkiye''nin NATO daimi temsilcisi Büyükelçi Onur Öymen, son günlerde Türkiye''nin hayâtî çıkarları açısından yaşanan gelişmelere açıklık getirdi. Öymen "Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği (AGSK) konusundan önce Helsinki''ye bakmak lazım. Türkiye, Helsinki Zirvesi''ni ihtiyatlı bir iyimserlikle bekliyor. Avrupa savunma boyutunda yapılan çalışmaların hareket noktası, Avrupa güvenliğidir" dedi.
Büyükelçi Öymen, Avrupa''nın güvenliğinde bir eksiklik olduğu veya NATO''nun görevini tam yerine getiremediği için güvenlik arayışında olmadığını söyledi. Avrupa''nın yapısal konumunu güçlendirmek için bir savunma güvenlik boyutu kazanmak istediğinin altını çizen Öymen, "Çünkü bu boyut olmadan AB, dünya politikasında yeterince etkili bir rol oynayamıyacağını anlamış durumda" diye konuştu.
REKABET OLMAZ NATO ile AB''nin rekabete girmesinin yanlış olacağını vurgulayan Öymen, "Bu tam anlamıyla çelişki demek olur. AB üyelerinin birçoğu NATO üyesidir. Bu açıdan, doğru yolda hareket etmek gerekiyor" görüşünü ortaya koydu. AB''nin savunma alanında mümkün olduğunca hızlı hareket etmeye başladığını, 2000 yılı ortasına kadar bu yönde önemli adımlar atılacağını ifade eden Öymen, bu konuda Türkiye''nin tutumunun açık olduğunu, bu sürece aktif katılım ve söz sahibi olmayı istediğini vurguladı. Türkiye''nin, Batı Avrupa Birliği (BAB) içindeki kazanımlarının yeni kurulacak mekanizmalara yansıtılmasını istediğini hatırlatan Öymen, "Bu çerçevede geriye gidecek bir mekanizmayı Türkiye''nin benimsemesi mümkün değildir" dedi. Türkiye''nin, AB Helsinki Zirvesi''nin sonuçları ışığında bir değerlendirme yapacağına işaret eden Öymen, "Bu değerlendirme yapılırken, Avrupa Savunma ve Güvenlik Kimliğiyle ilgili bir bölüm olacaktır" diye konuştu. Öymen, sözlerini şöyle sürdürdü: "Şimdi bütün mesele, yani Türkiye ile AB''yi farklı, birbirine zıt, hatta birbirine hasım iki unsur olarak mı göreceksiniz? Yoksa ortak bir aile oluşturma iradesine sahip iki unsur gibi mi göreceksiniz? Tabiî burada bakış açınız da ona göre olacaktır. İçinde bulunduğumuz ortamda, ilişkilerin olumlu yönde gelişme işaretleri verdiği bir zamanda Türkiye''nin AB''yi hasım bir örgüt gibi sayması doğru bir yaklaşım olmaz."
CLINTON''IN SÖZLERİ ABD Başkanı Bill Clinton''ın Türkiye temaslarını iyi anlamak gerektiğini söyleyen Öymen "Clinton''ın mesajları çok iyi düşünülerek hazırlanmış. ABD, Türkiye''nin bölgesinde oynadığı rolü çok iyi anlamış. Amerikan''ın telkinlerini Avrupa''nın gözardı etmiyeceği ve Türkiye''nin önemini ve ağırlığını son zamanlarda anladığı izlenimi doğdu" şeklinde konuştu. Türkiye''nin bir Avrupa ülkesi olduğunun gözardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Öymen, "Türkiye''nin Avrupa savunmasından dışlanması büyük tarihi hata olur" açıklamasında bulundu.
AB zorlanıyor
AB, Avrupa Güvenlik Savunma Kimliği konusunda, NATO''nun güçlü üyesi Türkiye''nin durumuna çözüm getirmek için çare arıyor. Ankara''nın ortak üye olduğu BAB''daki daimi temsilcimiz Büyükelçi Temel İskit, "AB Türkiye konusunda zorlanıyor. Türkiyesiz Avrupa savunması olması mümkün değil. Bizim görüşlere yaklaşacaklar" dedi.
Batı Avrupa Birliği (BAB) daimi temsilcimiz Büyükelçi Temel İskit, Avrupa Güvenlik Savunma Kimliği konusunda yaşanan son gelişmeleri değerlendirdi. AB''nin Amerika olmadan Avrupa''da herhangi bir operasyon yapma kabiliyetine sahip olmadığını belirten Büyükelçi Temel İskit, "Ancak NATO dışında bir Avrupa savunması hızla hayata geçiriliyor. Amerika buna bir noktaya kadar müsamaha gösteriyor. Bunun temel sebebi ise Avrupa''da bulundurduğu asker sayısı ve operasyonlar sırasında çektiği büyük mali yük. Bütün bu gelişmelere Amerika iyi gözle bakıyor. Tabii ne ölçüye kadar? Buna bakmak gerekiyor" dedi. İskit, AB''nin, en azından bugün için bu operasyonları yapma imkanı olmadığını ifade ederek, Avrupa''nın, kriz anında ittifakın imkân ve kabiliyetlerinden yararlanma düşüncesinde olduğunu kaydetti. AB NATO''ya başvurduğu zaman, Türkiye''nin devreye girdiğini hatırlatan İskit, "Türkiye NATO üyesi ve Avrupa''nın en büyük silahlı kuvvetlerine sahip bulunuyor. Bu çerçevede AB, Türkiye başta olmak üzere, NATO üyesi olup da AB üyesi olmayan ülkeleri hesaba katmak zorunda kalıyor. İşte resme burada giriyoruz" dedi. Avrupa''nın, bu boyutu geliştirirken "Türkiye ne şekilde ve ölçüde ortak edecek?" sorusuna cevap aramaya çalıştığına dikkat çeken İskit, "Türkiye bir kriz anında kararın içinde olmak istiyor. Avrupa''daki en büyük silahlı güçlerden birisi. AB''ye aday ülke ve Gümrük Birliği''ni tesis etmiş" diye konuştu. Büyükelçi İskit, sözlerini şöyle sürdürdü: "AB, kendi kararlarının veto edilmesi imkanını hiçbir zaman vermeyecek ama o karar oluşurken, Türkiye''nin en başından bu kararın oluşumuna kadar bütün safhalara ve operasyonlara eşit olarak katılma imkanı var. AB Türkiye konusunda zorlanıyor."
MESAJI ALDILAR AB''nin Türkiye''nin mesajlarını, görüşlerini iyi anlayıp sindirdiğini ve buna bir çare aradığını kaydeden İskit, sözlerini şöyle sürdürdü: "Türkiyesiz Avrupa savunması olması mümkün değil. Bunun farkındalar. Diyoruz ki, bizi bu sürece ne kadar ne nispette dahil ederseniz, NATO imkân ve kabiliyetlerininin yararlanılmasında o kadar esnek oluruz. BAB''da ortak bir kültür gelişmiş. Asker ve siviller beraber çalışıyor. Buna aslında fazla bir itiraz yok. Sorun kurumsal rahatsızlıktan kaynaklanıyor. Bizim görüşlere yaklaşacaklar. Çünkü Türkiyesiz olmuyor."
