Hafız Esad kronolojisi

Suriye Başkanı Hafız Esad 10 Haziran günü öldü. 30 yıl ülkesini demir bir elle yönetmişti. Suriye''nin Osmanlı topraklarına katılması Yavuz Sultan Selim''in Memluk kuvvetlerini 1516''da bozguna uğratması ile oldu. Suriye Türkiye''den Birinci Dünya Savaşı sonunda ayrıldı. Birinci Dünya Savaşı''nda Suriye Mısır''daki İngiliz kuvvetlerinin baş hedefi durumuna geldi. Hicaz''da oluşturulan ve Şerif Hüseyin''in oğlu Faysal''ın komutasına verilen bir Arap ordusunun desteklediği İngilizler Kasım 1918''de Suriye''yi ele geçirdiler. Savaş bittiğinde Şam''da başında Faysal''ın bulunduğu bir askeri yönetim kuruldu. Beyrut ve çevresi Fransızlar''ın Filistin de İngilizler''in yönetimine girdi. Savaş sırasında İngilizler''den bağımsızlık sözü almış olan Arap liderlerin Mart 1920''de Şam''da topladığı Suriye Kongresi Faysal''ı Filistin''i de içine alan Birleşik Suriye''nin kralı etti. Ama bir ay sonra İtilaf devletleri San Remo Konferansı''nda Filistin''in İngiliz, Suriye ve Lübnan''ın da ayrı ayrı Fransız manda yönetimine verilmesi kararlaştırıldı. Fransa''nın dış politikada söz sahibi olması, ekonomide öncelikten yararlanması ve iki askeri üs bulundurması koşuluyla Suriye''nin bağımsızlığı tanındı. Parlamento seçimlerinden sonra Ulusal Blok lideri Haşim el Atasi Cumhurbaşkanlığına seçildi.

Fransa, Hatay sorununu Türkiye isteği doğrultusunda çözdü. Suriye halkının Fransa''ya tepkisi artınca temmuz 1939''da Cumhurbaşkanı ve Hükümet istifa etti. İkinci Dünya Savaşı başında Suriye Fransa''nın Almanya''ya teslim olan Vichy hükümetinin eline geçti. Mayıs 1941''de Hür Fransız kuvvetleri ile İngiliz kuvvetleri Suriye''yi kurtardı. Suriye''nin bağımsızlığı ilân edildi. Şükrü el Kuvvetli Cumhurbaşkanı oldu. 1946''da İngiliz ve Fransız kuvvetleri Suriye ve Lübnan''dan çekildi.

1949''dan itibaren Suriye''de darbeler başladı. Mart 1949''da Kuvvetli yönetimi kansız bir darbe ile albay Hüsnü el Zaim tarafından devrildi. Zaim 4 ay sonra yerini darbe ile gelen albay Sami el-Hinnavi''ye bıraktı. Aralık''ta bunu Edip Çiçekli''nin darbesi takip etti. 1954 Şubat''ında ise Albay Faysal el Atassi darbeyle başa geçti. Onu savunma Bakanı olan Esat 1970''te devirdi ve 30 yıl iktidarda kaldı. 1971''de başkan seçildi. Sonra Baas partisinin Genel Sekreteri oldu. 1973''te Mısır''la birlikte İsrail''e karşı ani sürpriz bir saldırıda bulundu. 1967 savaşında kaybedilen toprakları geri almak için. Kasım''da ateşkes ilân dildi. Başkan Nixon 1974''te Suriye''yi ziyaret ederek 1967''de kesilmiş olan ABD-Suriye diplomatik ilişkilerini yeniden başlattı. 1976''da Suriye Lübnan iç savaşına müdahale etti. 1977''de Suriye Enver Sedat''ın İsrail''le barış için Kudüs''e gitmesi üzerine Mısır''la ilişkileri kesti.

1980''de Esad, SSCB''yi ziyaret edip 20 yıllık işbirliği anlaşması imza etti. 1982''de Hama şehrinde Müslüman Kardeşlerin isyanını bastırdı. 10.000 kişinin öldürüldüğü tahmin edilmektedir. 1983''te Esad bir kalp krizi geçirip kısa bir komaya girdi kardeşi Rıfat iktidarı ele geçirmek için harekete geçti, başaramadı, sürgün edildi. 1986''da ABD, Suriye''ye teröristlerle işbirliği sebebiyle yaptırımlar koydu. 1988''de Arafat Suriye''yi ziyaret ederek Filistin Kurtuluş Ordusu ile Şam arasında önceleri kesilmiş ilişkileri canlandırdı. 1990''da Irak Kuveyt''i işgal etti. Suriye ABD''nin liderliğindeki koalisyona katıldı. 1991 Suriye İsrail ile barış müzakerelerine razı oldu ve Madrid Barış Konferansına katıldı. 1994''te oğlu Basil''i bir otomobil kazasında kaybetti. 1998 Esad kardeşi Rıfat''ı başkan yardımcılığından çıkardı ikinci oğlu Beşar''ın halefi olmasını istedi. Mart 2000''de Cenevrede Başkan Clinton''la buluştu. (Esad hiç Amerika''ya gitmedi) Barış gayretlerine katılmadı, 10 Haziran 2000''de 69 yaşında öldü.