Hayvan hakları
Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi çok müstesna değerli ilim adamı Prof. Dr. İsmet Sungurbey''in Hayvan Hakları konusunda birbirinden mükemmel üçüncü eserini yayınlamış bulunmaktadır. Bu üç başyapıt devamlı başucumuzda bulunmalıdır. Sevgili Sungurbey "Hayvanı sevmeyen insanı da sevmez" diye haklı olarak şikâyet etmektedir. 8 Haziran günkü gazetelerde şöyle bir havadis vardı: "Koca Airbus, köpek için acil iniş yaptı" United Airlines''a ait Airbus A320 uçağı önceki gün Dulles-San Jose seferini yapmak üzere havalandı. Ancak Dulles havalimanındaki bagaj görevlisi elindeki listeleri tekrar kontrol ederken yapılan "küçük" bir hatayı farketti: Dakota adlı bir köpeğin kafesi, ısıtması olmayan bir bölüme konulmuştu ve hayvan büyük bir ihtimalle yüksek irtifada donarak ölecekti. Şirketin sözcüsünün bildirdiğine göre görevli derhal amirlerini yapılan hatadan haberdar etti. Bilgi, United Airlines''ın Chicago''daki operasyon merkezine ulaştı. Operasyon merkezi de A320''nin kaptan pilotuyla temasa geçerek "Bagajınızda donma tehlikesiyle karşı karşıya olan bir köpek var" dedi. Ve kaptan, Dakota''nın hayatını kurtarmak için dev uçağı içindeki yüzlerce yolcuyla en yakındaki havalimanına indirmeye karar verdi. Bu arada kaptan bizzat köpeğin sahibinin yanına geldi ve "Köpeğiniz yanlış bagaja konulmuş. En yakın havalimanına iniyoruz. Elimizden geleni yapacağız ama Dakota''nın hayatını kurtarabilir miyiz bilmiyorum" dedi. Bundan sonra kaptan yolculara bir anons yaptı: "Bagajdaki bir köpeği kurtarmak için Danville havalimanına iniyoruz" dedi. United Airlines sözcüsüne göre "Yolcular tepki göstermediler, aksine Dakota için endişelendiler." Neticede A320, Danville havalimanına indi. Soğuktan tir tir titreyen Dakota bagajdan çıkarılarak havalimanında görevli veteriner tarafından sağlık muayenesinden geçirildi. Kaptan hayati tehlikeyi atlatan Dakota''nın -kurallara aykırı olmasına rağmen- yolculuğunun geri kalan bölümünü uçakta sahibinin kucağında tamamlamasına izin verince küçük köpeğin keyfi iyice düzeldi. Ve bir hostes kucağında Dakota ile uçağa binince kabinde büyük bir alkış koptu. Bir tek yolcu çıkıp da: "Bir köpek için iki saat geciktik kardeşim" demedi. İşte uygar bir memleketin hayvansever uygar halkı. Sevgili Sungurbey hayvan hakları konusunda son kitabında şunları yazmaktadır: "Batılı ülkeler 1970''li yıllarda hayvanları koruma yasalarını çıkarttılar. 15 Ekim 1978 tarihinde Paris''te Unesco merkezinde Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi yayınlandı.
Gerek yasalar gerekse Hayvan Hakları Evrensel bildirgesi şu üç ilkeye yer vermiştir:
1) Her canlının yaşama hakkı vardır ve bu hak yasal güvenceye bağlanmıştır.
2) Daha güçlü olan insanlar daha güçsüz olan hayvanlara bakmakla yükümlüdürler. Görüldüğü gibi bu merhamet, lütuf işi olmaktan çıkarılmış hukuksal bir yükümlülük olarak konulmuştur. 3) Kesin bir zorunluk olmadıkça hiçbir hayvan öldürülemez. Örneğin veteriner raporuyla bildirilmedikçe." Sungurbey Osmanlı''da çok ilginç vakıflar kurulduğuna işaret ederek diyor ki: Göç sırasında kolu kanadı kırılan leyleklerin bakımı için Manisa''nın Marsallı köyünde bir vakıf vardır. Çocukluğumuzda, sakat kalıp göç edemeyen leyleklere Eyüp Sultan''da bakarlardı. Onlar ''Hacı Leylek'' diye sevilirdi. İlginç bir şey de 19. asırda Almanya''da ordumuzu eğitmek üzere gelmiş olan Alman Mareşali Molteke''nin anılarında geçer. Üsküdar''da bir ''Kedi Hastanesi''nin kurulduğundan sözedilir. Yedikule''de Hacı Evhaddin Camisi vardır. Bu zat camisini ve tekkesini vakfederken vakfiyesine şu şartı koyuyor: "Benim camimin ve tekkemin bahçesine oradan buradan atılan kediler ve yavruları için her gün 20 takım ciğer dağıtıla" Bu arada şunu söyleyeyim: Rahmetli Atatürk hayvanları çok sever, öldürtmezdi. O zaman Himaye-i Hayvanat Cemiyeti''ne teslim edilirdi ve orada sahiplendirilirdi.
Hayvan hakları konusunda Peygamberimizin buyrukları olduğunu da belirten sevgili Sungurbey şöyle diyor: Buyrukları şöyledir: Bütün yaratıklar Allah''ın İyali''dir, yani Allah''ın ev halkındandır. Allah''ın en sevdiği kimse de onlara en çok yardım eden, onları koruyandır. Peygamberimizin olumsuz buyruğu ise: Hayvanlara zulmedene Allah lanet etsindir. Çok gecikmiş olup TBMM''de gündemde beklemekte olan Hayvanları Koruma Yasası''nın bir an önce çıkarılmasını değerli milletvekillerimizden beklerken, belediyelerimiz de bu yasa çıkıncaya kadar masum ve muhtaç hayvanlar için barınaklar yapmalı, aşılamalı ve kısırlaştırmalıdırlar. Hayvanları korumak insanlık icabıdır.
