Kanun Hükmünde Kararname hakkında
Memurlar hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnameyi sayın Cumhurbaşkanı ikin kez imzalamayı reddederek Hükümete iade etti. Kanun Hükmünde Kararname Anayasamızın 91. maddesinde uzun bir şekilde yer almakatdır. Anayasamızın 89. maddesi ise aynen şöyledir: "Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi''nce kabul edilen kanunları onbeş gün içinde yayınlar. Yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları, bir daha görüşülmek üzere, bu hususta gösterdiği gerekçe ile birlikte aynı süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi''ne geri gönderir. Bütçe kanunları bu hükme tâbi değildir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri gönderilen kanunu aynen kabul ederse kanun Cumhurbaşkanınca yayınlanır. Meclis geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı değiştirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir. "Şu halde geri gönderilen kanun hiçbir değişiklik olmadan tekrar Cumhurbaşkanı''na sunulmuşsa bunu imzalayarak aynen yayınlamak zorundadır. Buna mecburdur. Bütçe kanunlarını ise geri yollayamaz. Bu yayınlama mecburiyeti yasama faaliyetinin hızla sürdürülebilmesi içindir.
Kanun hükmünde kararnamelere gelince Anayasamızın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez. Sıkı yönetim ve olağanüstü hallerinde bunlar da kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenebilir. Anayasamızın 91. maddesi 89. maddedeki tafsilatı vermemektedir, başka deyişle Cumuhrbaşkanının aynı kanun hükmünde kararnameyi ikinci kez imzalama ve yayınlama mecburiyetini koymamıştır. Kanunların değişiklik olmadığı takdirde ikinci kez Cumhurbaşkanınca mecburen imzalanıp yayınlanmasını yasama faaliyetinin hızla sürdürülebilmesi esasından geldiğini belirtmiştim. Kanun hükmündeki kararnamenin de hele TBMM toplantı halinde olmayıp tatildeyken acele çıkarılmak istenmesi de bu sebeptendir bu bakımdan aynen kabul edilen kanun hükmündeki kararnamenin de sayın Cumhurbaşkanınca imzalanması gerekirdi kaldı ki kendileri "hukukî kişiliğim ve inandığım ilkelerle karşı çıktığım tek şey yasanın içeriği değil şeklidir" demişlerdir. Kanun hükmünde kararnameler Anayasamızın 91. maddesine göre Resmi Gazete''de yayınlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak kararnamenin yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarihte gösterilebilir. Kararnameler Resmi Gazete''de yayınlandıkları gün TBMM''ye sunulur. 91. maddenin 8. bendi "Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler, TBMM komisyonları ve Genel Kurul''da öncelikle ve ivedilikle görüşülür" demektedir. Bu hüküm de, kanun hükmündeki kararnamelerin ivedilikle çıkarılması esasını açıklamaktadır. Hatta sayın Cumhurbaşkanı kanun hükmünde kararnameyi imzalayıp hemen Anayasa Mahkemesi''ne gönderseydi davanın orada ivedilikle görülmesi gerekirdi kanaatindeyim.
Kanun hükmünde kararnameler reddedilebilir: "Yayınlandıkları gün TBMM''ye sunulmayan kararnameler bu tarihte, TBMM''ce reddedilen kararnameler bu kararın Resmi Gazete''de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. TBMM kararnameleri değiştirerek de kabul edebilir. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri bu değişikliklerin Resmi Gazete''de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer." ABD Anayasa Mahkemesi Başkanlarından Büyük Amerikan Hukukçusu Holmes "Anayasa ilkelerinin yorumlanması harfi harfine olmamalıdır. Eğer mafsallarda ufak bir oynamayı kabul etmezsek Hükümet makinesinin çalışamıyacağını hatırlamalıyız" demiştir. (1931 yılındaki Peanut Co, V. Pinson arasındaki davada 282.U.S.499)
