Ombudsman konusunda sualler ve cevaplar...

Ombudsman konusundaki yasanın çok yakında TBMM Genel Kuruluna getirileceği ve müzakerelerin yapılacağı bizzat Adalet Bakanımız tarafından açıklanmıştır. Bu müessesenin ne olduğu konusunda bir çok sorular sorulduğundan bu makaleyi yazdım.

1. Bir Ombudsman nedir?

Ombudsman uzun ve şerefli bir geleneğin İsveççe''de ifadesidir. Vatandaş hukuklarının koruyucusu ve savunucusu demektir. Bir Ombudsman genellikle bir yasama Meclisi tarafından atanan ve vatandaşlar tarafından Hükümet memurlarına ve Hükümet dairelerine karşı getirilen şikayetleri soruşturma sorumluluğu verilen kişidir.

2. Bir Ombudsman benim için ne yapabilir?

Ombudsman bir memur, bir dairenin eyleminden veya eylem eksikliğinden doğan bir şikâyeti inceler, daireleri adına ve komisyonları adına şikayetler hükümet adına yapılmış alınmış bir karar veya bir öneriden doğabilir. Bazı vatandaş şikayetleri Hükümet prosedürlerinin veya vatandaşın kişisel haklarının yanlış anlaşılmasından doğabilir.

3. Ombudsman''ın yapamıyacağı şeyler var mıdır?

Bazı alanlar Ombudsmanın yetkisine girmez. Ombudsman''ın Ofisi Belediye Meclisinin, Belediye Başkanın faaliyetlerini Belediyenin Milli Eğiim İşlerini, halen mahkemelerde görülmekte olan veya temyiz edilmiş davaları, özel kişiler arasındaki meseleleri soruşturmaz. İlâve olarak Ombudsman bir soruşturma sonucu yaptığı öneriyi zorla uygulayamaz.

4. Bir şikayetim var fakat nereden başlayacağımı bilemiyorum?

Bu şikayetinizi ilgili Daireye anlatınız. Eğer hangi Daire olduğunu bilmiyorsanız Ombudsman''ın Ofisine telefon ediniz, Bu Ofis size ilgili dairedeki ilgili kişinin ismini verir. Bu kişi size yardım edecektir. Bu kişiyi aramadan önce şunlara dikkat ediniz: Birinci olarak hazırlanın. Hangi sualleri soracağınızı bilin (Bunları yazmanız faydalı olur) ve Daireyle temasa geçmeden elinizde mevcut bilgiler bulunmalı... Daire temsilcisine şikayetiniz neyse onu ve sonucun ne olmasını düşündüğünüzü bildiriniz. Temyiz yolu ve duruşma olup olmadığını sorunuz.

İkinci olarak nazik olunuz. Kamu görevlisine kendinize nasıl muamele edilmesini istiyorsanız öyle ediniz. Sinirlenmek veya kabalaşmak meselenizi çözmez.

Üçüncü olarak belgeleri muhafaza ediniz. Not alınız konuştuğunuz memurların isimlerini ve ünvanlarını alınız. Muhaberatınızı saklayınız.

Nihayet memnun kalmazsanız Ombudsmanın Ofisini arayınız.

Ombudsmana Demokratik Düzeltici denilmektedir. Ombudsman tâbiri Kuzey ülkelerin anayasal tatbikatında ve hükümet sistemlerinde kökü bulunan bir müessesedir. Hukukun uzatılmış kolu da denilen Ombudsman ilk olarak 1809''da İsveç''te bir Adalet Ombudsman''ı olarak kurulmuştur fakat asıl İkinci Dünya Savaşı sonrasında Dünya''ya yayılmıştır. Bugün 40''dan fazla ülkede Ombudsman vardır. İlginç olan nokta bir Kuzey tabiri olan Ombudsman bu müessese dünyada yayıldığında İngilizce''de ve diğer dillerde aynen muhafaza edilmiştir. Pek çok Ombudsman ayrı ayrı sahalarda soruşturma yapar. Bunu gelecek yazımızda anlatacağız.