20. yüzyıl

Karakteristik 20. yüzyıl, 1918-1990 arasıdır. 1918 sonunda Birinci Cihan Savaşı''nın bitmesine kadar 19. asır, bütün şartları içinde devam etmiş gibidir. Ancak 1918''in son ayında yepyeni bir Dünya doğdu. Gerçek 20. yüzyıl başladı.

1990''a doğru Sovyetler çözüldü. Dehşet dengesi sona erdi. Demokrasi ve liberal ekonomi zafer kazandı. Varşova Paktı''nın zoraki üyeleri ile Sovyetler''den ayrılan 14 yeni devlet, Rusya''nın pençesinden kurtuldu. Siyasî coğrafya değişti. Gerçek 21. yüzyıl başladı.

1918-1990 arası, tipik 20. asırdır. 3 döneme bölünebilir: 1) İki Cihan Savaşı Arası (1918-1939), 2) İkinci Cihan Savaşı (1939-1945) ve 3) Soğuk Savaş veya Dehşet Dengesi yılları (1945-1990).

İki Cihan Harbi arasındaki 21 yıllık dönem, faşist veya totaliter, hiç olmazsa otoriter sağ rejimler dünyasıdır. Sol diktatörlüğü ise mutlak Rus egemenliğindeki Sovyetler Birliği temsil eder. Demokrasi, Kuzeybatı Avrupa ile Kuzey Amerika ve Okyanusya''ya çekilmiştir. Ama demokrasiler de, akıl almaz büyüklükteki sömürgeleriyle, insanlığın bir başka türlü yüzkarasını sergilerler.

İkinci Cihan Savaşı, Birleşik Amerika''nın müdahalesi sayesinde demokrasiler lehine biter. Sömürgecilik tarihe karışır. Ancak Rusya, sömürgelerini çok daha genişlettiği gibi fazladan 40 yıl elinde tutar. Arz''ı tehdid eder hâle gelir. Yanlış politikası ile Sovyetler''in bu gücüne meydan veren Birleşik Amerika, Hür Dünya''nın savunmasını üstlenerek hatasını gidermeye çalışır. Yarım asra yaklaşan Dehşet Dengesi, insanlığı titretir. Nükleer ve konvansiyonel silâhlara, dev haberalma örgütlerine, kültür ve propaganda savaşına, uzay yarışmasına, trilyonlarca dolar akıtılır.

Tamamlamamıza birkaç gün kalan 20. yüzyılın son 10 senesi, Dehşet Dengesi''nden kurtulmuş bir dünyanın ümidi içindedir. Pax Americana dönemi artık kesinlikle başlar. Avrupa Birliği, inanılmaz boyutlara ulaşır. Demokrasiyi ve liberalizmi, millî kültürlerini geliştirerek gerçekleştirmeyi başaran ülkelerde, tarihin hiçbir devrinde görülmemiş çapta bir refah ve zenginlik düzeyi oluşur.