Amerika ve Irak

Birleşik Amerika Başkanlık seçimlerini Teksas eyalet valisi İkinci George Bush''un kazanması çok kuvvetli ihtimal hâline geldi. (babası Birinci George Bush -ki merhum Özal''ın dostu idi- hayattadır). Demokrat Parti''den olan Clinton''ın yardımcısı Al Gore''a az bir şans tanınıyor.

Bilindiği gibi Birleşik Amerika''da Cumhuriyetçi Parti muhafazakâr ve emperyalisttir. Fakat Türkiye''ye Demokratlar''dan fazla ilgi gösterdiği söylenmiştir.

Turgut Özal, Körfez Savaşı''nda, şimdiki adayın babası Bush''a, Bağdad''a girilmesini, Saddam''ın devrilmesini tavsiye etmiş, aksi takdirde Irak halkında Saddam''ı başından atacak mecal bulunmadığını söylemişti.

Amerikan başkanları, demokrasiler içinde en yetkili devlet başkanlarıdır. Hem cumhurbaşkanı, hem başbakandırlar, ayrıca bir başbakan yoktur. Hepsi meclislerin dışından sekreter denen bakanları ve büyükelçileri kendileri atarlar (büyükelçiler de kariyerden gelmezler). Ama -kısa bir metin olan- Anayasa içinde hareket ederler. Para işleri ve harcamalar ise, iki meclisin mutlak yetkisindedir. Üç beş yargıçtan oluşan Anayasa Mahkemesi (yüksek mahkeme), yılda bir davaya ya bakar ya bakmaz, konusu ekseriya eyaletlerle federal merkezin anlaşmazlığıdır.

Ama daha önemli bir faktör mevcuttur: Başkan adayları, Washington''a giderlerse neler yapacaklarını ballandıra ballandıra anlatırlar. Üstelik çoğu samimidir. Ancak Beyaz Saray''da Oval Ofis''teki koltuğa oturunca, önlerine dosyalar konur. Ve karşılarında dosyalar hakkında açıklamalarda bulunan sevimsiz adamları dinlerler.

Şimdi George Bush II, Kuzey Irak''ta Saddam''ın hükmü kalmadığını, Kürtler''e otonomi verildiğini, Güney Irak''taki (Osmanlı''nın Basra eyaletidir) Şiî Araplar''ın da Saddam''dan kurtulmaları gerektiğini, seçildiği takdirde bunu gerçekleştireceğini söyledi.

Ortadoğu, o derecede karmaşık bir ülkeler manzumesidir ki, Osmanlı''dan başkası tek ülkesini bile bir, hattâ yarım asır yönetemedi. Bu bakımdan müttefikimiz, üstelik dostumuz Amerika''ya, böyle bir macerayı tavsiye etmeyeceğiz. Körfez Savaşı, Saddam''ın bütün Körfez monarşilerini açık tehdidi üzerine çıktı. Şimdi böyle bir tehdit yoktur ve Amerika, yalnız kalır. Sayın Bush, kazanıp koltuğuna oturursa, uzmanları kendisine açıklayacaklardır.