Dini sorun hâline getirmek

Dinin ve tasavvufun Devlet kontrolüne alınması, bütün İslâm tarihinde, Osmanlı''nın eseridir, Osmanlı''ya mahsustur. İstanbul''un Fethi''nden önce başlayan bu kontrol, imparatorluğun yıkılması ile sona ermedi. Cumhuriyetin millî devlet rejiminde de sürdürüldü. Osmanlı Devleti, bir teokrasi değildi. Laik de değildi. Laiklik, milliyetçilik gibi, 19. asırda Avrupa''da oluştu. Türkiye Cumhuriyeti, hem laik, hem milliyetçidir. Bu ilkelerin ikisinden de hiçbir şartta ve asla vazgeçmez. Bu durum, Diyanet İşleri teşkilâtının gerekliliğini gösterir. Başkan''ın protokoldeki yerini yükseltmek lâzım.

Diyanet Vakfı''na göz dikmek doğru değildir. İçeride ve dışarıda yararlı işler yapmıştır. Bütün kurumlarımız gibi hataları vardır. Bunlar düzeltilir. Devletten arsa ve para koparmanın peşinde, vakıf kavramından bîhaber teşekküller konuşulmaya başlanınca gündemi değiştirmek olmaz.

Dış ülkelerdeki okullarımız, Cumhuriyet döneminde dışa dönük teşebbüslerimizin en başarılısıdır. Türkçe''mizi kıt''alara taşımıştır. Bu başarının niçin biz yapamadık duygusuyla kıskanılması, Türk''ün aleyhinedir. Şunu da hatırlatmak isterim ki, 21. yüzyılda -askerî okullar dışında- Devlet okulu ve üniversitesi kalmayacaktır. Devlet sadece müfredatı ve para akışını düzenleyecektir.

Vârisi bulunduğumuz Osmanlı Türk İslâmı''nın uygulanmasında Mevlid, dua, ilâhî Türkçe''dir. Ezan ve namazda Kur''an, Arapça''dır. Bunların da Türkçe olması hakkında Gökalp''ten kaynaklanan teklif, Türk toplumunda reddedilmiştir. Tabiatiyle Kur''an, zaten bin yıldan beri yapılageldiği gibi Türkçe''ye çevrilebilir ve Türkçe ile her çeşit açıklaması yapılabilir. Bu işin namazda da tatbikini isteyen zaten belâlar içinde yüzen milletimizin başına yeni bir sorun sarmaktan öteye gitmez.

Laik ve demokratik düzen, Din ve Devlet işlerini biribirinden ayırır. Din kuralları, devlet işlerinden ve hukuk sisteminden hemen hemen tamamen ayrılmıştır. Din, öz atalarımızdan öğrendiğimiz gibidir. Reform falan gibi ilim dışı heveslerin uygulanacağı bir alan değildir. Bâtıl inançlar ve çağdışı fikirlere gelince, onlar zaten dinin dışında kalır. Yarın devam ediyorum.