Fâtih ve İstanbul

Atatürk''ün Fâtih İkinci Sultan Mehmed Han (1432-1451-1481) için değerlendirmesi kelimesi kelimesine şöyledir. "Fâtih sadece bir Türk büyüğü değil, cihan tarihinde de en büyük adamdır" Atatürk, 20.01.1935: Âfet İnan, Atatürk''ten Yazdıklarım, 1000 Temel Eser, MEB, 1971, s.111-2).

Yahyâ Kemâl Beyatlı, İstanbul''un Fethi''ni "bütün Türk tarihinin en büyük olayı" hükmü ile yazıyor. Atatürk''ün de, Beyatlı''nın da kanaatleri, tarih ilmi bakımından doğrudur. Zaten Batılı tarihçilerin İstanbul''un Fethi''ni Orta Çağ''ın (476-1453) sonu ve Yeni Çağ''ın (1453-1789) başlangıcı saymaları, bunun delilidir.

Bu kutlu günün 547. yıldönümü bugündür. Kutlu kelimesini bihakkın kullandım. Zira Osmanlı terminolojisinde bu olay Feth-i Mübîn terkibiyle anılır ve mübîn sıfatı bizde ancak Kur''ân-ı Mübîn denerek kutsal kitabımız ve yüce dinimiz için söylenmiştir (mübîn''in sözlük anlamı hakkı bâtıldan ayıran demek).

Atatürk, İstanbul hakkında, devlet başkanı sıfatıyla 1927''de şehri ilk ziyaretinde verdiği nutukta yeryüzünde iki kıt''a üzerinde kurulmuş tek şehir vurgulamasını yapıyor. Gerçekten öyledir. Gerek geçmişte, gerek bugün iki kıt''a üzerinde kurulan tek şehir İstanbul''dur. Bu da biz Türkler''in eseridir. Zira Bizans İstanbul''u, sadece Avrupa kıt''asında kalır.

İstanbul, 11 Mayıs 330 gününden 1922''ye kadar kesiksiz 1123 yıl sırasıyle Roma, Bizans, Osmanlı devletlerinin imparatorluk taht şehri oldu. Bu bakımdan da tarihte yegânedir.

İstanbul, Türk medeniyet, kültür ve estetiğinin doruğu olan şehirdir. Her ülkeden gelen Türkler bu doruğu oluşturmak için asırlarca bütün mâşerî dehâlarını sergilediler.

İstanbul''un Fethi bize, tarihte ilk defa her iki Boğaz''ı da kapatabilmemizi sağladı. Anadolu ve Rumeli''nin iki yakası birleşti. Cihan devletinin gerçek temellerini atmış olduk.

İstanbul''suz Türk ve Türkiye''nin tasavvuru bile mümkün değildir. Feth''in dünya tarihindeki en kapital değişiklikleri hazırlayarak çağ kapatıp çağ açması bakımından bütün milletlerin gelişmesiyle ilgisi vardır.