Helsinki ve Yunanistan

Yunanistan, Avrupa Birliği''nin her platformunda, Türkiye''ye karşı davrandı. Veto kullandı. Arkasında Almanya, Danimarka gibi devletler vardı. Bunlar Yunanlılar''ı teşvik ediyor, kendilerini fazla Türk aleyhtarı göstermemeye çalışıyorlardı. Türkiye''yi yokuşa sürmek isteyen her devlet, öncelikle Atina''ya baş vuruyordu.

Deprem, bütün Avrupa''da Türk havası estirdi. Avrupa''nın ümanist yüzü (ki Avrupa''yı Avrupa yapan bu tarafıdır), üste çıktı. Washington ise, gittikçe hızlanan bir tempo ile, Avrupa devletleri üzerinde Türkiye lehine telkinlerini arttırdıkça arttırdı. Atina''ya, Türkiye ile iyi geçindiği takdirde elde edebileceklerini sürekli anlattı.

Başbakan Simitis''in muvafakatiyle Yunan Dışişleri Bakanı Papandreu, Ankara''ya yaklaşmaya başladı. Deprem bölgemizi ziyaret etti. İsmail Cem''le iyi ilişkiler kurdu.

Ancak Yunan parlamentosunda çok güçlü olan muhalefet, azılı, mantık dışı, fakat gelenekselleşmiş Türk aleyhtarlığından vazgeçmedi. İktidarı, Türkler''e taviz vermekle, hattâ Türk dostu olmakla (ki Yunanistan''da millî suçtur) itham etti.

Simitis, muhalefeti yatıştırmak, onlara Türkler''le dostluğun erdemlerini anlatabilmek için, Ankara''dan bazı jestler rica etti. Başkan Clinton, bu jestleri yapması yolunda Türkiye''yi nâzikâne uyardı.

Gerek Ecevit, gerek Bahçeli, Yunanistan''a karşı haklı kuşkular besledikleri için, ihtiyatla davrandılar. Bana göre fazla ihtiyatlı davrandılar. Zira fazla ihtiyat, askerlikte olduğu gibi, diplomasiyi işlemez, âtıl hâle getirir ve hiçbir yere varılamaz.

Şimdi Yunanistan, Avrupa Birliği''nin Helsinki''de önümüzdeki günlerde yapacağı çok önemli toplantıda Türkiye''nin resmî adaylığı oylanırken, ne yapacağı konusunda kararsızdır. Gene veto edebilirim diyor (AB, bu veto müessesesini değiştirmek temayülündedir).

Küçük bir ihtimal ama, veto hâlinde, Türkiye ile Yunanistan''ın arası alabildiğine açılacaktır. Yunanistan ümitsiz, sıkıntılı bir duruma düşecek, Asya devletlerinden medet umacak, en ağır silâhlanma masraflarını göze alacaktır. Türkiye ile anlaşamadığı için herkes Yunanlı''dan yaka silkecektir. Türkiye ise Avrupa''dan uzaklaşacaktır. Washington''a gelince, Avrasya politikası için Türkiye''nin yanında kalacaktır.

Veto ihtimali çok zayıftır. Fakat adaylığımız için, diğer adaylara konmamış şartlar ileri sürülebilir. Helsinki''de metin redaksiyonu başladı. Ankara''nın sorumluluğunun hesabı ise, kendi içimizde çözümlenir.