Pakistan''da demokrasi

Dünya Müslüman nüfusunun yarısına yakını Güney ve Güneydoğu Asya''da yaşar. Bu sahadaki Müslüman devletler Pakistan, Bangladeş, Maldiv, Malezya, Endonezya, Brunei''dir. Hindistan''daki 150 milyona yakın Müslüman''ı bunlara eklemek gerekir.

Demokrasi, Asya ve Afrika kıt''aları için zor bir rejimdir. Japonya, İsrail gibi birkaç istisnası vardır. Türkiye dışında hiçbir Müslüman ülke demokrasi ile yönetilmiyor. Malezya gibi demokrasiye yakın duranlar mevcuttur.

Hindistan ise, bir kıt''a-devlet olarak demokrasinin epey ana ilkesini uyguluyor. Ordu, politikaya karışmıyor. Darbe falan yapmıyor. İktidar, seçimle gelip gidiyor. Hukukun üstünlüğüne uyulmaya çalışılıyor. Politikacının yolsuzluğa meyli asgarî düzeydedir. Sağ ve sol her türlü parti kurulabiliyor.

Pakistan''da ve Pakistan''dan ayrıldığından bu yana Bangladeş''te, Hindistan''a benzer bir rejim kurulamadı. Ordu, sık sık iktidara el koydu. Generaller devlet, hükûmet başkanı oldu. Partiler kapatıldı, politikacılar öldürüldü. Politik yolsuzluk en büyük çapa ulaştı.

Bu defa Pakistan''da henüz Genelkurmay Başkanı ve orgeneral olan, çocukluğu Ankara''da geçtiği için Türkçe konuşabilen Pervez Müşerref, darbe yaptı. Seçimleri fazla geciktirmeyeceğini vaad etti. Buna rağmen darbe, bilhassa demokrasilerde, İngiltere''de, Amerika''da iyi karşılanmadı.

Birleşik Amerika, tavır koydu. Pakistan, ekonomi ve silâh bakımından Amerika''ya bağımlıdır. Washington''ın hatırı için Keşmir''den vazgeçecek değildir. Ama yarısını askerî rejimde yaşadığı 52 yıllık tarihi boyunca, Amerika ile olumlu ilişkilerini sürdürdü. General Müşerref de, mümkün olabildiği derecede Amerika''yı memnun etmeye çalışacaktır.

Amerika, Hindistan''la savaşmayan bir Pakistan istiyor. Orta Asya ile güneyden bağlantısını Pakistan sağladığı için, o da General Müşerref''e çok sert davranmayacaktır. Ancak Soğuk Savaş döneminde Birleşik Amerika''nın devletlerin rejimleri ile ilgilenmediği dönem kapandı. Bugün hiç olmazsa insan haklarını vurgulayarak demokrasiyi savunuyor. Bu politikasını değiştirmesi için hiçbir sebep de bulunmuyor.

Türkiye, sorunlarının hakkından gelmiş, mutlu ve güçlü bir Pakistan istiyor.