Rusya dönüşü

Başbakan Sayın Bülent Ecevit, Rusya''dan döndü. Sıkışıklığı yanında son derecede kritik günlerde yapılmış bir ziyaretti. Zamanlaması bakımından yanlışlığını ve 2000 yılı başlarına bırakılmasının doğru olacağını savunanlar var.

Terör, Çeçenistan ve enerji hatları konuları görüşüldü. Terör bahsi açılmıyabilirdi. Çökmek durumunda bulunan PKK''ya Rus desteğinin âcil bir mesele olduğunu sanmıyoruz. Bunun karşılığında, doğrudan değilse bile dolayısıyla Çeçenler''in teröristliği ima edildiği için, mahzuru bile var. Çeçenistan, Rusya''nın iç meselesidir ama, bir kavmin imhası teşebbüsü hiçbir şekilde tasvip görmez.

Daha şimdiden şâibeli hâle gelen Mavi Akım doğalgaz Karadeniz boru hattı için, Moskova temin edildi. Fakat nihaî imza atılmadı. Hazar''da ve Kafkasya''da Rus nüfuzunu, Türk devletlerinin menfaatlerine aykırı biçimde artıracak bu proje, Washington''da da soğuk karşılanıyor. Amerika bu hususu, Başkan Clinton özel müşavirini Ankara''ya göndererek açıkça söyledi.

Rusya''nın Karadeniz''in dibini oyarak kuzey-doğudan güney-batıya, Samsun''a kadar bir hat döşeyebileceğine kani değilim. Bu bakımdan fazla endişe etmiyorum. Hem teknik bakımdan, hem finans bakımından Rusya''nın böylesine bir mucizeyi gerçekleştirebilmesi, imkânsızı zorlamak gibi bir şey.

Kaldı ki bu gazı Rusya, Türkmenistan''dan cebren düşük fiata alıp bize satacak veya Sibirya''dan getirecektir. Sibirya doğalgaz yatakları olağanüstü zengindir. Asya''yı ısıtabilir. Ancak Samsun yoluyla Avrupa''ya nakli, fantastik görünüyor.

Şu veya bu şekilde Mavi veya herhangi renkte bir akım, Türkiye''nin diğer Türk devletleriyle arasını bozamaz, ilişkilerini zayıflatamaz. Kafkasya''nın kuzeyinde ırk temizliğine zemin hazırlayamaz. Kafkasya''nın güneyinde artık tamamen bağımsız üç devlet üzerinde yeniden Rus tasallutuna vesile olamaz. Milyarlarca doların şuna buna bölüştürülmesinin projesi hâline getirilemez.

Hâlâ kuzeydeki muazzam komşumuz saydığımız Rusya ile, daha gerçekçi projelerde, her çeşitten işbirliğine ve yakınlığa hazırız. Bundan Rus ve Türk milletlerinin o kadar büyük kazancı olacak ki...