Rusya''da ne oluyor?

Rusya''da Yeltsin''in, müddetini tamamlamasına 6 ay kala istifası, dünya politikasında önemli bir gelişmedir. Yalnız Rusya''yı değil, pek çok ülkeyi ilgilendirir.

Yeltsin, başkanlığı vekâleten başbakanı Putin''e bıraktı. Bu suretle Putin''i önümüzdeki başkanlık seçimlerinde en güçlü aday hâline getirdi.

Demokrasilerde gelenek, seçilenin, müddetini tamamlamasıdır. Ancak Yeltsin, sürekli hasta idi. Sanıyorum içkiyi de bırakamıyordu. Kızı, Mafya işbirlikçiliğiyle suçlanıyordu. Şimdi bu suçlama takipsiz kalacaktır.

Başkan Clinton, Yeltsin''i anlamlı tarif etti: En belirgin erdemi komünizmin en iğrenç rejim olduğuna inanmasıdır dedi.

Buna rağmen Putin''in komünizmi ne dereceye kadar önliyebileceği bilinmiyor. Şu bakımdan ki, Batı''ya yaklaşmakta ve Avrupa ile işbirliğinde zorlanacaktır. KGB yönetiminden gelmiştir. Rus ordusunun ve istihbaratının desteği ile hareket etmektedir.

Çeçen meselesi, Rusya''daki bütün son gelişmeleri etkiledi. Evvelki yılda vuku bulan Çeçen savaşında Moskova, kendisini yenik duruma düşmüş saydı. Çeçenistan''ın bağımsız devlet gibi davranması, savunma ve dış işleri bakanı ataması, rejim olarak şeriat ilân etmesi, Çeçen liderler arasındaki anlaşmazlıklar, Çeçenler hesabına yanlış politika oluşturdu.

Bu yanlış politika, Dağıstan''a girerek Moskova''ya büyük fırsat vermekle sonuçlandı. Çeçenler, sağlarındaki ve sollarındaki, hepsi iliklerine kadar Rus düşmanı, Rus federasyonuna bağlı otonom Cumhuriyetlerin ayağa kalkacağını sandılar. Böyle bir şey olmadı.

Rusya, dev gücüyle Çeçenler''in üzerine geldi. Ancak savaşı hâlâ kazanmış değildir. Dağda gerilla harbine dönüşmek üzere bulunan bir savaşı kazanacağı da şüphelidir.

Rusya, Çeçen engelini aşamadığı takdirde, Kuzey Kafkasya''yı ve enerji kaynaklarını kaybedeceğinden, Güney Kafkasya''dan da kopacağından korktu. Yeltsin, savaşın lehine gittiği bir sırada istifayı münasip buldu. Ancak savaş, ırk imhası hâline dönüştü. Moskova ile Batı''nın arasını açtı. Rusya tarih boyunca iç problemlerini dünyanın başına belâ etmekle tanınmıştır. Onun için her türlü gelişme, dikkatle izleniyor.