2022 senesi böyle geçti: Sanatta gerilimli yıl

2022 senesi, pandeminin negatif atmosferinden çıkarak ümitlendiğimiz ama terör ve savaşlarla sarsıldığımız bir sene oldu… Peki, geride bırakmaya hazırlandığımız bu senede Türkiye’de kültür sanata neler damga vurdu? Evet, yine büyük organizasyonlar yapıldı, kaybettiğimiz isimler oldu ve kazanılan kültürel eserler de vardı. Ancak sanat, en çok “gerilimlerle” gündeme geldi. Gelin onları hatırlayalım…

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ

Bu sene sanata damga vuran gerilimlerin ilkinin fitili, Sezen Aksu’nun “Şahane Bir Şey Yaşamak” şarkısındaki sert sözlerin yeniden gündeme gelmesiyle yaşandı. Bir konserinde imam hatip liselilere hakaret eden Gülşen de büyük tepki topladı. Fakat sonrasında şarkıcının, gözaltına alınıp tutuklanması da yadırgandı. Gülşen, 29 Ağustos’ta şartlı tahliye edildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından maddi destek alan “Kurak Günler” filminin senaryosunun marjinal şekilde değiştirilip içine LGBTi unsurlar eklenmesi, çok reaksiyon aldı. Bakanlık filme desteğini birkaç ay sonra geri çekti.

Boğaziçi Film Festivali’nin 28 Ekim’deki kapanış töreni de tartışmalı oldu. Yönetmen Özcan Alper, kazandığı ödülü, tutuklanan Türk Tabipler Birliği Başkanı Şebnem Fincancı’ya ithaf edince ortalık karıştı. Oyuncu Burak Haktanır “O kadın TSK’ya iftira attı” diyerek tepkisini gösterdi ve tartışma çıktı.

Kız Kulesi’nin restorasyonu da kamuoyunu meşgul etti. Branda altında restore edilen eserin külah kısmının sökülmesi sebebiyle Kız Kulesi yıkıldı sanıldı; konu politikleştirildi. Ayasofya Camii’nin kapısındaki kırılma da dezenformasyon dolu haberleri beraberinde getirdi.

Dünyada da 94. Oscar ödül töreninde Will Smith’in, eşiyle ilgili espri yapan sunucu Chris Rock’a sahnede attığı tokat, konuşuldu. İklim aktivistleri de sene boyunca Leonardo da Vinci ve Vincent van Gogh gibi isimlerin müzelerdeki eserlerine saldırılar düzenledi.

Sidamara Lahdi, Eros başı ile yeniden buluştu

TARİHÎ ESERLERİN GERİ DÖNÜŞÜ DEVAM ETTİ

2022’de sevindirici gelişmeler de yaşandı. Sidamara Lahdi’nin eksik parçası Eros başı, kaçırıldığı İngiltere’den getirilerek 1 Temmuz’da yerine konuldu. Şile Bozgoca Camii Kitabesi de 30 Eylül’de İstanbul’a getirildi. Türkiye’den ABD’ye kaçırılan Lucius Verus heykeli başta olmak üzere altı eser, 13 Kasım’da iade edildi.

Moğolistan’ın Nomgon Vadisi’nde keşfedilen ve İlteriş Kağan’a ait olduğu söylenen kitabe de heyecan uyandırdı.

“Ahlat taş işçiliği geleneği”, “Nasreddin Hoca fıkralarını anlatma geleneği”, “çay kültürü” ve “ipek böcekçiliği” UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınarak Türkiye’nin UNESCO listelerindeki varlık sayısı 25’e yükseldi.

YENİ VE YENİLENEN MEKÂNLAR…

Geride bırakmaya sayılı günler kalan senede, yeni ve yenilenen kültür mekânlarına da kavuştuk… Büyük Çamlıca Camii Külliyesinde yer alan Millî Saraylar İslam Medeniyetleri Müzesi, 8 Nisan’da açıldı. Kelime Müzesi de kapılarını açan müzelerdendi. Restore edilen Surp Giragos Ermeni Kilisesi, 7 Mayıs’ta kapılarını açtı.

Kültür Yolu Festivalleri 2022’de iki defa yapıldı. İlkinde İstanbul ve Ankara’da 28 Mayıs-12 Haziran tarihlerinde yapılan festivaller, sonbahardaki ikincisinde Çanakkale, Diyarbakır ve Konya’da da yapılarak beş şehre yayıldı.

FUARLAR YİNE BAŞLADI

Büyük kitap fuarları tekrar yapılmaya başladı. İstanbul Kitap Fuarı, iki senelik bir aranın ardından 3-11 Aralık tarihleri arasında 39. defa gerçekleşti.

2022’nin “Süleyman Çelebi Yılı” olarak kutlanmasına dair genelge ancak haziranda yayımlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde “Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı” kurulmasıyla ilgili kararname neşredildi.

Yeşilçam'ın unutulmaz isimleri Fatma Girik ve Cüneyt Arkın

SENENİN KAYIPLARI

Cüneyt Arkın, Türkiye’deki sanat dünyasının 2022’de en çok yankı uyandıran kaybıydı. Yeşilçam’da 300’den fazla filmde rol alan Arkın, 28 Haziran günü 85 yaşında hayata veda etti. Türk sinemasının usta kadın oyuncusu Fatma Girik de 24 Ocak’ta 79 yaşında hayatını kaybetti.

Hekimoğlu İsmail olarak bilinen “Minyeli Abdullah” gibi kitapların yazarı Ömer Okçu 15 Ocak’ta 90 yaşında vefat etti. Türk edebiyatının önemli isimlerinden, usta yazar Rasim Özdenören, tedavi gördüğü hastanede 82 yaşında vefat ettiğinde takvimler 23 Temmuz’u gösteriyordu. Yazar Ahmet Say, sanatçı İlhan İrem ve oyuncu Rıza Akın da bu sene ölen isimlerden sadece birkaçıydı...

Şarkıcı Bergen’i, Farah Zeynep Abdullah canlandırmıştı.

EN ÇOK 'BERGEN' SEYREDİLDİ

2022 senesinde sinema salonları pandemiden sonra yeniden büyük seyirci kitlelerini çekmeye başladı. Yılın en çok seyredilen filmi, 5 milyon 484 bin gişe rakamıyla “Bergen” oldu. Onu 2 milyon 300 bin ile “Kesişme: İyi ki Varsın Eren” takip etti.

Türkiye’nin Oscar adayı olarak seçilen “Kerr” filmi ise ilk “kısa listeye” bile kalamadı. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “Karanlık Gece” öne çıktı, Altın Koza’ya ise “Ela ile Hilmi ve Ali” filmi damga vurdu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ise 2022 yılında sinemaya 92 milyon Türk lirası tutarında destek verdi.

Bu videolar da ilginizi çekebilir...

#video#