CI İstanbul Vakfı Başkanı Ali Güreli: Türk sanatçılar Batı’da tanıtılmıyor

Sanat dünyasının tanınmış ismi Ali Güreli “Türk sanatçıların yurt dışında tanıtımı hiç yok. Sanatçılar kendi ilişkilerini kurarak Batı’dan davetler alıyor ve sergilere katılabiliyorlar” diyor. Güreli, geleneksel eserlerin ise Türkiye’den Orta Doğu’ya ucuza satıldığını söylüyor.

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - Baharla birlikte Türkiye’de sanat, âdeta çiçek açıyor! Türkiye’nin “genç” sanat fuarlarından CI Bloom ise 25-28 Nisan tarihleri arasında genel ziyaretle Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı Rumeli Salonları’nda üçüncü defa sanatseverlere kapılarını açacak. Biz de Contemporary Istanbul (CI) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Güreli ile hem fuarı hem de Türkiye’de sanatın durumunu konuştuk...

- CI Bloom’u bu sene üçüncü defa düzenliyorsunuz. Türkiye’den galerilerin katıldığı bu “butik” fuar artık kalıcı oldu diyebilir miyiz?

Genç bir fuar ama artık taşlar yerine oturdu. Bütün sanat dünyası, galeriler ve koleksiyoncular fuarı benimsedi. CI Bloom’u Türkiye’deki sanat dünyasını heyecanlandırmak için başlattık. Ancak asıl amacımız Türkiye’deki gelişmiş çağdaş sanat ortamını ve Türk sanatçıları dünyaya tanıtmaktı. Çünkü maalesef sanat galerimizin dünyadaki fuarlara katılımının desteklenmesi konusu henüz gerçekleşmedi. Sanat galerileri, Ticaret Bakanlığının ihracatın desteklenmesine dair programının çerisinde henüz yer almıyor.

- Peki, bu ortamda özellikle genç Türk sanatçıların yurt dışındaki bilinirlik durumu nedir?

Türk sanatçıların yurt dışında tanıtımı hiç yok. Sanatçılar kendi ilişkilerini kurarak Batı’dan davetler alıyor ve sergilere katılabiliyorlar. Sanatçıların yurt dışına çıkması ve ürettiği eseri götürmesi ise büyük bir problem olarak karşılarına çıkıyor. Yani genç sanatçılar yurt dışına açılacaklar ama güçleri yok. İşte bunun desteklenmesi gerekiyor.

ALICILAR AÇIK OLMALI!

- Ama çağdaş Türk sanatçıların yerel-geleneksel kodlardan yeterince beslenmediği ve Türkiye’yi yurt dışında hakkıyla temsil etmediği eleştirileri yapılıyor. Bu notada sizce bir eksiklik var mı?

Sanatçıların tercihidir ama ben eksiklik olduğunu düşünüyorum. Mesela Art Dubai’deki yerel galeriler, geleneksel sanatları çağdaş sanata yansıtarak yapılan işleri daha iyi benimsiyorlar. Ancak tek başına sanat üretmekle olmuyor, alıcının da o tür sanat açık olması lazım.

- Türkiye’deki koleksiyoncular, geleneksel sanatlara açık mı?

Koleksiyoncularımızdan az sayıda kişi buna açık. Sebebine dair benim görüşüm; cumhuriyetle birlikte -belki de bilinçli olmayan bir şekilde- İslam’la ilgili motifler taşıyan eserleri evlerinde görmek istemeyenler oldu. Bu düşünce biraz da geleneksel sanatçılardan kaynaklandı. Çünkü geleneksel sanatçılar arasında yeni üsluplara karşı çıkanlar da var.

SANAT PİYASASINDA YÜZDE 4'LÜK DÜŞÜŞ VAR

Global sanat piyasasındaki satışların geçen sene yüzde 4 gerilediğini kaydeden Ali Güreli, Batı’da eserlerin fiyatlarının düşmesine dair yapılan çağrı hakkında ise “Çağrı bizim için pozitif bir şey; böylece satışlar artar. Ancak çağdaş sanatta pandemideki aşırı fiyat dönemi zaten geride kaldı. Şimdi durum durgunlaştı” diyor.

GELENEKSEL SANAT UCUZA GİDİYOR

- Peki düzenlediğiniz sanat fuarlarında geleneksel sanatlara dair bir teşebbüsünüz olacak mı?

Geleneksel sanatları icra eden Türk sanatçıların maalesef galerisi ve korunması yok. Orta Doğu’daki müzelere konan geleneksel sanat eserlerinin en kıymetlileri Türk sanatçılar tarafından üretiliyor. Ancak eserleri buradan çok ucuza satın alıyorlar.
Biz ise “All Arts” adıyla 2014 yılında İstanbul’da bir fuar düzenledik. Orada çağdaş sanat çalışmalarının yanında hat gibi geleneksel sanatlara dair eserler de yer aldı. Sanatçılar iyi satışlar yaptılar ama devamı gelemedi. Çünkü bize Türkiye’deki çağdaş sanat camiasından tepki oldu. Bazıları “Hat nereden çıktı, Ankara’ya şirin mi görünmek istiyorsunuz?” dediler. Hatta ismi lazım değil ünlü bir sanatçı bana tepki gösterince “Sen sanatçısın, peki o adam sanatçı değil mi?” diye cevap verdim. Ama bu fuarı bırakmak zorunda kaldık.

267 SANATÇI, 568 ESER

Contemporary Istanbul tarafından organize edilen CI Bloom’da 24 sanat galerisi, beş kurum ve inisiyatifin 267 sanatçının 568 eseri sergilenecek. Fuar, medya sanatçısı Ahmet Said Kaplan’ın “Living Things” (Canlı Şeyler) sergisine de ev sahipliği yapacak ve izleyicilere “canlılar” kavramını farklı bir şekilde tecrübe etme fırsatı sunulacak.