‘Esrarengiz’ yönetmenin dünyası | Stanley Kubrick sergisi İstanbul Sinema Müzesi'nde

Beyoğlu’nda açılan “Stanley Kubrick” sergisi, çeşitli nesne ve belgelerle meşhur yönetmenin esrarengiz dünyasına ışık tutuyor. Yönetmenin kızı Katharina Kubrick “Babam sadece filmler hakkında konuşurdu” diyor.

MURAT ÖZTEKİN

Stanley Kubrick, sinemanın gelmiş geçmiş en başarılı yönetmenlerinden biri olduğu kadar, en esrarengiz isimlerindendi de... Ekstrem fikirlerle yoğrulmuş filmleri; zamansızlaştı, kültleştirildi ama kendisi de komplo teorileriyle çok anıldı. Fikirleri çok tartışıldı, ABD’deki kült grupları odağına alan “Gözleri Tamamen Kapalı” filmi vizyona girmeden evvel ölmesi hakkında iddialar ortaya atıldı, bazılarına göre ise ABD’nin Ay’a gidişi bile onun ‘yapımıydı’!

İşte, onun dünyasına biraz ışık tutan ve daha evvel dünyanın 21 farklı şehrinde teşhir edilen “Stanley Kubrick” adlı sergi, Beyoğlu Kültür Yolu Festivali çerçevesinde İstanbul Sinema Müzesinde kapılarını açtı.

Katharina Kubrick, sorularımızı cevapladı.

BALTALAR, MASKELER, NOTLAR…

“Cinnet” filmdeki baltalar, “Full Metal Jacket”taki bayraklar, “Gözleri Tamamen Kapalı”daki maskeler, yönetmenin şahsi notları ve diğerleri… Kubrick’in 16 tane bitmiş, 3 de çekilememiş 19 filmiyle ilgili fotoğraflar, orijinal nesneler ve dokümanlar sergide bir araya geliyor. Kubrick’in 1940’larda başlayan ilk sanatsal adımlarından son filmi “Gözleri Tamamen Kapalı”ya kadarki serüveni, gözler önüne seriliyor. Bütün bu eserler onun, kapalı dünyasını yansıttığı gibi, çalışkanlığını ortaya koyuyor. Mesela çekemediği Napolyon filmine dair okuduğu ve teşhirde olan onlarca kitap, bunu ispatlıyor. Kubrick’in çoğu yayınlanmamış el yazıları ve notlarını görmek de, sinemaseverlere heyecan veriyor. Yönetmenin “2001:Space Odyseey” filminin özgün tasarımından ilhamla hazırlanan kısım ise tecrübe edilebiliyor.

HEP ENDİŞELİYDİ

Sergi çerçevesinde yönetmenin kızı Katharina Kubrick, yapımcısı Jan Harlan da İstanbul’daydı. Sorularıma cevap veren Katharina Kubrick, babasıyla ilişkisi hakkında “Çok ilgili bir babaydı ve bizi çok destekleyiciydi. Hep ne yapıp ya da yapmadığımız hakkında endişeliydi. Herhangi bir problemim olursa onu arayabilirdim ve o benim için hallederdi” diyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının katkılarıyla açılan “Stanley Kubrick” 1 Mart 2023 tarihine kadar görülebilecek.

Yönetmenin ev hâlini sorduğumda ise “Filmleri için çok sıkı çalışıyordu. Bütün gün film çeker ve sonra eve gelir ve biraz daha çalışırdı. Ve hayatı Amerika saatine göreydi. Bu yüzden muhtemelen geceleri sadece 3 veya 4 saat uyuyordu. Elbette, bunlar onun sağlığına iyi gelmedi” ifadelerini kullanıyor.

Katharina Kubrick “Peki, babanızın sinemasının içerisinde ne kadar yer aldınız?” soruma ise şöyle cevap veriyor: “Barry Lyndon”da, Barry Lynn’in bir kadehi Kaptan Quinn’e fırlattığı odadayım. “Gözleri Tamamen Kapalı” filminde ise oğlu olan anneydim. Çünkü oğlum bir bisiklet kazası geçirmişti ve babam, “Ohh, senden Doktor Bill için çok iyi bir hasta olur” dedi. Fakat o sekansı filme aldığında iyileşmişti. Birçok filmin arka planında yer aldım. “Bazı filmleri için de arka planda çalıştım.

“ÖLÜMÜNE DAİR ŞÜPHE YOK”

Kubrick babasının ölümü hakkındaki spekülasyonlar hakkında ise “Ne yazık ki kendisi kalp krizinden öldü. Gerçekten ölümü ile ilgili şüphemiz yok. Komplo teorilerini dinlemeyin” demekle yetindi.

Katharina Kubrick’e babasının Türkiye’ye dair fikirlerini sorduğumda ise “Kendisi sadece filmler hakkında konuşurdu. Türkiye’ye dair bir fikir beyan ettiğini hiç hatırlamıyorum. Malumunuz filmleri daha çok Amerika’nın ne kadar korkunç şeylerle uğraştığıyla ya da Rusya ile ilgiliydi” cevabını veriyor.