Küçük ortaklarda ‘CHP endişesi’

Önümüzdeki seçimde uygulanacak yeni kanuna göre milletvekili paylaşımı değişti. Yeni sistemde partiler Türkiye genel barajını ittifak ile geçecek ancak milletvekili çıkarması kendi oyuna bağlı olacak. Bu nedenle partiler, seçime kendi logolarıyla girmek istiyor

HABER MERKEZİ ANKARA - Eski sistemde, bir seçim çevresinde ittifakın çıkaracağı milletvekili sayısının hesaplanmasında, ittifakın aldığı toplam oy esas alınıyordu ve ittifakın elde ettiği toplam milletvekili sayısı, ittifak yapan siyasi partiler arasında her birinin aldığı geçerli oy sayısına göre bölünerek paylaştırılıyordu. 14 Mayıs’ta uygulanacak yeni kanuna göre ise içinde bulundukları ittifak yüzde 7’lik ülke seçim barajını geçtiği takdirde her partinin milletvekili sayısı, o seçim çevresinde aldığı oy oranına göre hesaplanacak.

Eski yasada, bir seçim çevresindeki artık oylar, çoğunlukla oy oranı yüksek olan ittifak partilerine daha fazla milletvekili çıkarma yolunu açıyordu. Mesela; 2018 seçimlerinde AK Parti Elâzığ’da dört milletvekili çıkarmıştı. 2018 seçimlerinde AK Parti’den sonra en çok oyu alan parti MHP’ydi ve CHP üçüncü sıradaydı. Ancak milletvekili dağılımı ittifak oylarının toplamına göre yapılınca beşinci milletvekilini CHP çıkardı. Yeni sistemde aynı oy oranlarını almaları durumunda bu milletvekilliği MHP’ye geçmiş olacak. Yani, yeni seçim kanunu doğrultusunda, siyasi partiler seçim bölgesinde gerekli oy oranına ulaşmadan içinde bulunduğu ittifakın oyundan faydalanarak milletvekili çıkaramayacak.

Türkiye genel barajını ittifak ile geçecek ancak milletvekili çıkarması kendi oyuna bağlı olacak. Küçük partilerin kendi amblemleri ile seçime girmek istemelerinin altındaki sebep de yeni milletvekili dağılımı hesabından kaynaklanıyor.

Cumhur İttifakı cephesinde, BBP’nin kendi amblemi ile seçime girmek istemesinin altında, seçmeninin oy pusulasında BBP amblemini görerek motive olması ve bu yolla hem ittifaka hem partiye daha fazla oy getirmesi düşüncesi bulunuyor. Millet İttifakı cephesinde de benzer bir durum yaşanıyor. Saadet Partisi, ittifakın diğer ortakları DEVA ve Gelecek Partisi ile ayrı bir ittifak yapılmasını ve bu üç partiden birinin amblemi altında seçime gidilmesini istiyor. Böylece, CHP unsuru sebebiyle, özellikle muhafazakâr seçmenle ilgili ‘sandığa gitmeme veya oy vermeme’ gibi risklerin ortadan kaldırılması hedefleniyor.

İL İL MİLLETVEKİLİ HESABI

Öte yandan, ittifaklara dâhil olan partilerin seçim ekipleri il il milletvekili hesabı yapıyor. Hangi illerde ortak liste, hangi illerde kendi amblemleri ile seçime girerlerse avantaj yakalanacağına yönelik simülasyonlar yapılıyor. Siyasi partiler tarafından hangi formülle daha çok milletvekili çıkaracaksa buna göre milletvekili aday listesi hazırlanacak.