Bilgisayar yazılımı hayat kurtarıyor! Yapay zekâ, kalp krizini erken yakalıyor

Kalp sesini dinleyerek analiz edebilen akıllı stetoskoplar, acil servislerde veya ambulanslarda EKG cihazlarına entegre edilen yapay zekâ destekli yazılımlar, 3D anjiyografiler kalp krizinin daha hızlı teşhis edilebilmesini sağlayarak hayat kurtarıyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Hayatın her alanına farklı düzeylerde giren yapay zekâ sistemlerinin tıpta en yaygın kullanıldığı alanlardan biri kalp ve damar hastalıkları… Yapay zekâ sistemlerinin hem ameliyathanelerde hem de hastaların teşhis ve tedavilerinde başarıyla kullanıldığını söyleyen Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) Başkanı Prof. Dr. Ümit Kervan “Türk kalp damar cerrahisi hekimleri olarak bu yöntemleri o kadar iyi kullanıyoruz ki, dünyada bu teknolojinin gelişmesinde çalışıyoruz ve teknolojiye yön veriyoruz” dedi.

Prof. Dr. Kervan, bu kapsamda dünyada ilk defa Ankara Şehir Hastanesi’nde geliştirilen bir yazılımla, yapay kalp takılan hastaların anlık takip edilebildiğini ve muhtemel komplikasyonların bu teknoloji sayesinde erkenden önlenebildiğini söyledi. 18. Kalp ve Damar Cerrahisi Derneği Ulusal Kongresi’nde görüştüğümüz Prof. Dr. Ümit Kervan, yapay zekânın kalp ve damar hastalıkları alanına kazandırdığı avantajlar ve gelişmeler hakkında bilgi verdi.

AKILLI STETOSKOPLAR KALBİ DAHA İYİ DİNLİYOR

Kalp hastalıklarını teşhis ederken küçük belirtilerin, hayat ve ölüm arasındaki farkı belirlediğine işaret eden Prof. Dr. Kervan “Yapay zekâ, bu ince ipuçlarını yakalamadaki üstün yeteneğiyle fark oluşturuyor. Mesela sadece kalp seslerini dinlemekle kalmayan, aynı zamanda bu sesleri analiz eden akıllı stetoskoplar geliştiriliyor. Bu stetoskoplar, kalp seslerinizi daha önce büyük veriye kaydedilen seslerle karşılaştırarak hekimin gözden kaçırabileceği kalp kapak hastalıklarına işaret eden anormallikleri ortaya çıkarır” dedi.

SANAL ANJİYOGRAFİ

65 yaş üzerinde her yüz kişiden birinde görülen ve ileri dönemde kalp nakline ihtiyaç duyulan kalp yetmezliğini yüzde 90 doğrulukla teşhis eden yazılımlar bulunduğunu söyleyen Prof. Dr. Kervan, şu ifadeleri kullandı:

“Geleneksel olarak, bir ekokardiyografinin yorumlanması tecrübeli bir kardiyolog gerektirirken, yapay zekâ sistemleri bu taramaları olağanüstü bir doğrulukla analiz edebilmektedir. Hâlihazırda kalp yetmezliğini yüzde 90’ın üzerinde bir doğruluk oranıyla tespit edebilen yazılımlar bulunmaktadır. Bir diğer çığır açan yenilik, BT anjiyografide kendini gösteriyor. Algoritmalar, yapay zekâ kullanarak hastanın koroner damarlarının sanal 3D modelini oluşturuyor; tıkanıklıkları tanımlıyor ve kan akışını hesaplıyor. Hastaya hiçbir girişimin yapılmadığı işlemler, teşhise yönelik prosedürleri yüzde 80’e kadar azaltarak zaman ve kaynak tasarrufu sağlıyor”

YAPAY ZEKÂ AMBULANSTA

Kalp krizlerinde zamanın hayati öneme sahip olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Kervan, yapay zekânın acil durumlarda teşhis sürelerini önemli ölçüde azalttığını belirterek “Acil servislerde veya ambulanslarda EKG cihazlarına entegre edilen yapay zekâ destekli yazılımlar, kalp krizine işaret eden sinyalleri anında tespit ederek hızlı müdahale imkânı sağlamaktadır” dedi.

---

KALP YETMEZLİĞİ BEŞ YIL ÖNCEDEN TEŞHİS EDİLEBİLİR

teşhis ve tedaviyle sınırlı kalmayarak tahmin ve önlemeye de odaklandığına işaret eden Prof. Dr. Ümit Kervan, The Lancet Digital Health dergisinde yayımlanan bir çalışmanın yapay zekâ ile kalp yetmezliğinin beş sene önceden teşhis edilebileceğini gösterdiğini söyledi. Bu tür tahminlerin, erken müdahalelere ihtimal sağlayarak hastalığın tamamen önlenmesine zemin hazırlayacağına değinen Prof. Dr. Kervan “Kalp yetmezliğinin görülme sıklığı 75-84 yaş arasında 7’ye, 85 yaşından sonra ise yüzde 15’e kadar çıkmaktadır.

65 yaş üzerinde en sık hastaneye yatış sebebidir. Hasta verilerinin analiz edilerek kalp yetmezliği gibi ağır bir hastalık yüküne sebep olan toplum sağlığı probleminin yıllar önce tahmin edilebilmesi son derece önemli bir kazançtır. Hatta bağırsak sağlığı bile kardiyovasküler sonuçlarla ilişkilendiriliyor. Yapay zekâ bağırsak mikrobiyota verilerini analiz ederek kalp hastalığı riskini anlamada yeni kapılar açılıyor” diye anlattı.

KERVAN: TEKNOLOJİYE YÖN VERECEĞİZ

“Yapay zekâyı sadece kullanmayacağız, teknolojiye de yer yön vereceğiz” diyen Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) Başkanı Prof. Dr. Ümit Kervan “TÜSEB olarak özellikle yerli üretim artırmaya yönelik projeler geliştirerek, ülkemizin sağlık alanında dışa bağımlılığını azaltmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.

YAPAY KALP CİHAZLARI YAZILIMLA TAKİP EDİLİYOR

Türk mühendislerin yapay kalp cihazı takılan hastaları evlerinden takip edebilecek bir yazılım geliştirdiğini söyleyen Prof. Dr. Ümit Kervan “Yüksek İhtisas Bilkent Şehir Hastanesi’nde kalp yetmezliği olan hastaya taktığımız yapay kalp cihazını takip ederek, oluşabilecek pıhtılaşmayı önceden tahmin edebiliyoruz. Bunun için geliştirdiğimiz bir aplikasyonu hastanın telefonuna yüklüyoruz ve o aplikasyon üzerinden hastalar bize verileri gönderiyor” dedi.