Japon halk sağlığı profesöründen “Japon diyeti efsanesi”: Sağlıklı bir gelecek için ailece masaya oturun
Tokyo Üniversitesinden Profesör Kentaro Murakami Japonların dünyaya örnek olan beslenme modelini gazetemize anlattı. Prof. Dr. Murakami: Sofradan aç kalkın, ailece yemek yiyin, büyük tabaklar yerine küçük kâseleri tercih edin...
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü ve Dünya Sağlık Örgütü Japonya’yı küresel obeziteyle mücadelede dünya çapında bir rol model olarak gösteriyor.
Bu doğrultuda, Kanada ve İskandinav ülkeleri gibi birçok Batılı gelişmiş ülke, kendi ulusal beslenme kılavuzlarını güncellerken Japon modelinin kurallarını referans alıyor.
BESLENME EĞİTİMİ OKULDA BAŞLIYOR
Japonların dünyaya örnek olan beslenme modelini ve uzun hayatın sırlarını İstanbul Science Summit 2026’ya katılmak üzere ülkemize gelen Tokyo Üniversitesi Sosyal ve Koruyucu Epidemiyoloji Profesörü Kentaro Murakami ile konuştuk.
Japon kültüründe sofradan yüzde 80 oranında doyarak kalkmanın gelenek olduğunu belirten Prof. Dr. Murakami, “okul yemeği” programının çocuk beslenmesinde gelir eşitsizliğini ortadan kaldırdığını ifade etti.
Dünyanın en uzun yaşayan insanlarına sahip olan Japonya’da beslenmenin bir devlet politikası olduğunu söyleyen Prof. Dr. Murakami “Özellikle okul beslenmesine çok önem veriyoruz. Japonya’da ilk ve ortaöğretimdeki çocuklara ‘Shokuiku’ adı verilen okul yemeği, sadece dengeli bir yemek değil, çocuklara sağlıklı beslenme, sorumluluk ve sosyal beceriler aşılamayı amaçlayan bütüncül bir eğitim ve yaşam dersidir.
Yoğun hayat temposunda kadın sağlığının 5 gizli kahramanı: Bu vitaminler vücutta ne işe yarıyor?
Japonya’da okul öğle yemeği programları, 2005 yılında çıkarılan bir kanunla ülke genelinde bir halk sağlığı uygulaması olarak yürütülüyor. Çocuklar, verilen öğlen yemeklerini öğretmenleri ile birlikte sınıfta yiyor. Yemeğin servisini sıra ile yapıyor, yemekten sonra masaları iş birliği içinde topluyorlar. Çocukluk dönemi sağlıklı alışkanlıkların temellerini atmak için önemli bir fırsattır, ancak beslenmeyi iyileştirmek için hiçbir zaman geç değildir” diye konuştu.
OKUL YEMEĞİ PROGRAMI
Okul yemeklerinin etkisini de araştıran Prof. Dr. Murakami, araştırmalarda beslenmeyi olumsuz etkileyen gelir eşitsizliğinin okuldaki öğlen yemekleri ile aşıldığını ifade ederek “Okulda herkes aynı kaliteli ve dengeli yemeği yediği için fakir ailelerin çocukları da okul günlerinde daha iyi besleniyor. Okul yemeği sosyal eşitlenme de sağlıyor” dedi.
SOFRA BAŞINDA TOPLANIN
Ailece yemek yenmesi gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Murakami “Elli yedi araştırmanın incelendiği bir derleme çalışması, aileleriyle daha sık yemek yiyen çocukların genel olarak daha yüksek diyet kalitesine sahip olduğunu göstermiştir. Ailece sofraya oturmak, aile içi iletişimi güçlendirir, sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırır” dedi.
12 YAŞINDAKİ ŞEKER 15’İNDE YAĞ OLUYOR!
Sağlığın temellerinin çocukluk çağı beslenmesi ile atıldığını ifade eden Prof. Dr. Murakami “Kanada’da yaptığımız bir araştırmada kan şekerini daha hızlı yükselten besinleri tüketen 12 yaşındaki çocukların 15 yaşına geldiklerinde vücutlarındaki yağlanmanın daha yüksek olduğunu gördük. Japonya’da hızlı yemek yediğini bildiren çocukların fazla kilolu olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu tespit ettik. Ayrıca folat ve B6 vitamini alımı daha yüksek olan ergenlerin depresif belirtiler gösterme ihtimalinin daha düşük olduğunu gördük” değerlendirmesini yaptı.
BESLENMENİN "EN"LERİ İSTANBUL'DA BULUŞTU
Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı ev sahipliğinde, The Nutrition Society (Beslenme Derneği) iş birliğiyle düzenlenen İstanbul Science Summit 2026, Türkiye, İngiltere, ABD, Japonya, Norveç, Pakistan başta olmak üzere farklı ülkelerden bilim insanlarını İstanbul’da buluşturdu.
Halk sağlığı uzmanları, beslenme araştırmacıları ve uluslararası kuruluşların temsilcileri İstanbul Science Summit 2026’da çocukların sağlıklı gelişimini etkileyen konuları uluslararası araştırmalar ve farklı ülke deneyimleri ışığında ele aldı.
JAPONLARIN DÜNYAYA ÖRNEK OLAN BESLENMESİ
‘Shokuiku’: 2005 yılında okulların yüzde 95’inde uygulanan okul öğle yemeği kuralı.
Porsiyon Kontrolü ve Sunum: Yemeklerin büyük tabaklar yerine küçük, çeşitli kâselerde sunulması.
“Hara Hachi Bu” Kuralı: Sofradan yüzde 80 doymuşluk hissiyle kalkma felsefesi.
Düşük Hayvansal Yağ: Kırmızı et yerine protein ihtiyacının balık ve soyadan karşılanması.

