Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil: Dünyada Türk bilim ağı oluşturacağız

Hotamışlıgil “Bilimin milliyeti olmaz ama çok güçlü bir Türk bilim diasporası geliyor. Dünyanın neresinde olursa olsun Türk bilimininin güçlü büyüme hızı umut vadediyor. Hayalimiz farklı ülkelerde parlayan yıldızları bir araya getirmek” dedi.

Ziyneti KOCABIYIK

Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, dünyada bilim kelimesinin yanına Türk ismini yazdıran en parlak yıldızlardan biri. 38 yıldır Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi çatısının altında kendine ait laboratuvarda metabolizma ve bağışıklık sistemi arasındaki ilişkiyi araştırıyor. Metabolizmanın sırrını çözmeye yönelik ufuk açan araştırmalarıyla, özellikle obezite, diyabet, karaciğer yağlanması ve kalp-damar hastalıkları gibi sık görülen kronik metabolik hastalıkların temel mekanizmalarını aydınlatmaya çalışıyor.

Hotamışlıgil’in bu araştırmaları bilimsel dünyada karşılığını da buluyor. Bağışıklık sistemi ile metabolizma arasındaki ilişkiyi aydınlatan çalışmaları 'immunometabolizma' olarak adlandırılan yeni bir disiplinin doğmasında büyük rol oynamış. Yine Hotamışlıgil’in öncülüğünde yürütülen çalışmalar sayesinde, bugün obezite; kronik, sistemik bir inflamasyon durumu olarak kabul ediliyor. Yaklaşık 200 bilimsel makalesi bulunan Prof. Dr. Hotamışlıgil dünyada en çok alıntı yapılan bilim insanlarının başında geliyor.

TÜRK BİLİM DİASPORASI GELİYOR

Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil’le Jüri başkanı olduğu Sabri Ülker Bilim Ödülleri 2022 töreni sonrasında bir araya geldik. Türk biliminin dünya üzerindeki kütlesinin küçük olmasına rağmen, büyüme hızının çok yüksek olduğunu söyleyen Prof. Dr. Hotamışlıgil "Bilimin milliyeti olmaz ama burada biraz taraflı bir bakışımız var. Çok güçlü bir Türk bilim diasporası geliyor. Türk biliminin dünyanın neresinde olursa olsun güçlü büyüme hızı umut vaad ediyor. Genç bilim insanları desteklenirse yapamayacakları şey yok" dedi.

Dünyanın her yerinde başarılı Türk bilim insanları olduğunu söyleyen Prof. Dr. Hotamışlıgil bu arada bir hayalinden de söz etti. Dünyanın neresinde olursa olsun Türk bilim insanlarıyla bir 'bilim ağı' kurulması için çalıştığını ifade eden Prof. Dr. Hotamışlıgil, bunu şu anda Sabri Ülker Bilim Ödülleri ile yaptıklarını belirterek "10 senedir bütün dünyada yayın yapan Türkleri takip ediyoruz. Doktoralarından itibaren. Elimizde bir istihbarat listesi var. Kariyerlerini hem literatürden hem de kişisel ağımızdan en iyileri takip ediyoruz. Birine ödül veriyoruz. Gururla söyleyebilirim ki, bu liste çok kabardı. Araştırma ve geliştirmeye önem veren bütün ülkeler böyle çalışıyor. Vakıflar aracılığı ile bilim adamı avcılığı yaparak ona yatırım yapıyor. Daha sonra bir şekilde o bilim yatırımı kuruma ya da ülkeye geri dönüyor. Biz de kendi bilim insanlarımızı yabancılardan önce bulmayaçalışıyoruz" diye konuştu.

TÜRK BİLİM İNSANLARI TÜRKİYE İÇİN BİR ARAYA GELECEK

Nihai hedefin yerli ve millî ilaç ve tedavi geliştirmeye dönük olduğunu ifade eden Prof. Dr. Hotamışlıgil, "Dünyada her şey bir ağ ile oluyor. Bilimde de öyle. Bizim hayalimiz Türkiye ile bağlantısı olan bilim insanları arasında güçlü bir bağ oluşması. Belli bir sayıya ve seviyeye ulaştıktan sonra bu bilim insanlarının birlikte çalışmalarını sağlamak. Yani bir sinerji oluşturmak. Hepimiz aynı alanda çalışıyoruz. İlgili alanlar ama değişik konular. Zaten bilim ödülleriyle onu tasarlıyoruz. Biri beyin alanında çalışıyor, biri sindirim sisteminde biri kanser alanında. Sonraki aşamada hedefimiz bu kişileri Türkiye’de yerel faaliyet gösteren kurumlarla buluşturarak, ortak çalışmalarını destekleyecek platformlar oluşturmak" dedi.

"Uzun vadeli hayalimiz Türkiye’den yeni tedaviler, yeni ilaçlar ortaya çıkmasını sağlamak" diyen Prof. Dr. Hotamışlıgil, "Çünkü bu işler üniversitelerin, kişilerin tek başına yapabileceği işler değil. Dünyanın farklı büyük üniversitelerinde kendi araştırma laboratuvarlarını kurmuş Türk bilim insanları Türkiye için bir araya gelecek. Türkiye’nin bilimsel ayak izinin daha güçlü hâle gelmesi için çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

ARAŞTIRMACI ÜRETİM MERKEZİ

Bilimsel araştırmaları sebebiyle çok sayıda ödüle layık görülen Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil’in ödüllerinden biri de Harvard Üniversitesi tarafından verilen 'Mentörlük ödülü'. Dünyanın dört bir yanında akademik araştırmalarına devam eden pek çok bilim insanının yetişmesinde önemli rol oynayan Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil Harvard Üniversitesi’ndeki laboratuvarı âdeta bir 'araştırmacı üretim merkezi' gibi çalışıyor.

2014 yılında Harvard T.H. Chan Kamu Sağlığı Okulunda 'Sabri Ülker Beslenme, Genetik ve Metabolizma Merkezi'ni kuran Prof. Dr. Hotamışlıgil son 8 yılda bu merkezden 22 bağımsız araştırmacı çıktığını belirterek, "Bunlardan beşi Türk. Türkiye ve diğer ülkelerdeki en iyi kurumlardan seçilen genç akademisyenlere burs ve birlikte çalışma imkânı sağlayarak merkezimizde çeşitli projelerde görev almalarına, mesleklerini daha ileri bir boyuta taşımalarına ve buradan bütün dünyaya yayılmalarına da destek oluyoruz. Dünyanın en iyi üniversitelerinde kurdukları laboratuvarlarda metabolizmanın sırlarını çözmek üzere çalışıyorlar" diye konuştu.