Sosyal medyanın “protein tüketimi baskısına” uzman uyarısı: Kas yapayım derken sağlığınızdan olmayın
Fit bir vücuda kavuşmak ve kas yapmak isteyenlerin en sık düştüğü "ne kadar çok protein, o kadar çok kas" yanılgısı sağlığı tehdit ediyor. Sabah 6 yumurta yiyip öğlen tavuk göğsüne yüklenen, üzerine bir de protein tozu ve bar tüketenlere seslenen uzmanlar, vücudun fazlasını kas değil yağ olarak depoladığını ve böbreklerin büyük bir yük altına girdiğini vurguluyor.
Sosyal medyanın da etkisiyle son yıllarda adeta bir "protein çılgınlığı" yaşanıyor. Market raflarında kahveden çikolataya kadar her ürünün "yüksek proteinli" versiyonları satılırken, özellikle spor salonuna adım atan pek çok kişi tabağındaki ekmeği, sebzeyi ve meyveyi tamamen çıkarıp sadece et, yumurta ve takviye ürünlerle beslenmeye başlıyor. Ancak beslenme bilimciler ve hekimler, bu tek yönlü beslenme biçiminin kas yapmaktan çok vücuda zarar verdiği konusunda hemfikir.
VÜCUDUN BİR SINIRI VAR, FAZLASI GÖBEK OLUYOR
Fitness uzmanı Emrah Şalış’a göre yetişkin ve aktif spor yapan bir kişinin kas gelişimi için kilogram başına günlük 1,6 ile 2,2 gram arasında protein alması fazlasıyla yeterli. Mesela 75 kiloluk bir sporcunun günde ortalama 120-150 gram protein alması ideal sınırı oluşturuyor. Ancak "daha hızlı kaslanayım" diyerek bu rakamın çok üzerine çıkıldığında, vücut fazla proteini kas liflerine ekleyemiyor. Kullanılamayan bu ekstra proteinler enerjiye çevriliyor ve gün sonunda harcanmadığı için doğrudan vücutta yağ olarak depolanıyor.
SPOR YAPMADAN PROTEİN YÜKLEMEK ŞANTİYEYE TUĞLA YIĞMAYA BENZİYOR
Tehlike sadece spor yapanlarla da sınırlı değil. Gün boyu masa başında oturup hiç hareket etmeyen, ancak "tok tutuyor" diye popüler protein diyetlerine sarılan kişilerde riskte. Bu tür bir yaşamı olan kişilerde metabolik hasar çok daha hızlı ortaya çıkıyor. Şalış, bu durumu çok çarpıcı bir örnekle açıklıyor: Kas gelişimi için proteinden önce egzersize yani kasların uyarılmasına ihtiyaç vardır. Spor yapmayan bir vücuda sürekli protein yüklemek, şantiyede hiç duvar örecek işçi yokken sahaya kamyonlarla tuğla yığmaya benzer; o tuğlalar duvara dönüşmez, ortalıkta yığılır kalır.
TERLEYEN BÖBREKLERİ SUSUZ BIRAKMAYIN
Aşırı protein tüketiminin en çok yorduğu organların başında ise böbrekler geliyor. Proteinlerin sindirimi sırasında ortaya çıkan atık maddelerin vücuttan atılması için böbrekler, normalden çok daha fazla mesai yapıyor. Antrenmanda terleyerek su kaybeden bir sporcu, bir de aşırı protein alıp üzerine yeterli su içmezse böbreklerde kum ve taş oluşumuna davetiye çıkarıyor. Üstelik toplumda pek çok kişi farkında olmadan hafif düzeyde böbrek hassasiyeti yaşıyor ve bu gizli rahatsızlık aşırı protein yüküyle hızla açığa çıkabiliyor.
SEBZEYİ TABAĞINIZDAN ÇIKARIRSANIZ BAĞIRSAKLARINIZ İSYAN EDER
Sadece tavuk, et ve protein tozuna odaklananların yaptığı en büyük hatalardan biri de sebze, meyve ve tam tahılları unutmak. Lifli gıdalar tüketilmediğinde bağırsak florası bozuluyor, şiddetli kabızlık ve sindirim sorunları baş gösteriyor. Ayrıca doğal besinler yerine sürekli yapay tatlandırıcılı protein barlar ve işlenmiş et ürünleri (salam, sosis, sucuk) tüketmek, "fit olayım" derken kalp-damar sağlığını ve bağırsak sistemini riske atıyor. Emrah Şalış’ın bu konuda tek bir altın tavsiyesi var: Tabağınızın yarısını lifli sebzelerle doldurun, hayvansal ve bitkisel proteinleri (mercimek, nohut gibi) dengeleyin ve bol su içmeyi asla ihmal etmeyin...”


