Kaydet
|
COP31 Antalya Zirvesi pek farklı!..
Antalya’da çok önemli bir küresel faaliyet devam ediyor… İklim Zirvesi toplantısının ismi bir hayli uzun; ama kısaca COP31 deniliyor. Altı kıta 95 ülkeden, devlet ve hükûmet başkanı seviyesinde katılım…
Gezegenimizin havası, suyu ve toprağı büyük tehdit altında… “İklim değişikliği” veya çevre kirlenmesi diye ifade ediliyor, ama olup bitenlerin bin türlü sebebi var!.. Bu sebeplerin izahı konusunda dünya ülkeleri arasında tam bir görüş birliği de yok ne yazık ki… Sadece ülkeler arasında değil, iklim değişikliği ve çevre konusunda iştigal eden devlet ve hükûmet dışı organizasyonlar arasında da dört başı mamur kalıcı bir fikrî uzlaşma mevcut değil. Bunca söylem ve acı gerçeklere rağmen, ABD Başkanı Donald Trump apayrı bir telden çalıyor. İklim değişikliği ve çevre kirliliği konusunda çözüm arayan kurumların faaliyetlerini “aldatmaca” olarak nitelendiriyor. Daha da ötesi, büyük aldatmaca diye açıkça hafife alıyor. Trump, ilk iktidar döneminde, Haziran 2017’de Paris İklim Anlaşmasından çekilme kararını açıkladı. 20 Ocak 2025’te ikinci başkanlık döneminin ilk gününde yeniden çekilme kararı aldı ve bu karar 27 Ocak 2026’da resmen yürürlüğe girdi. Trump 7 Ocak 2026’da da BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinden çekilme kararı aldı. Sonuç olarak altı kıta, yüz iki ülkeden liderlerin katıldığı Antalya COP31 Zirvesinde, çevreyi en fazla kirleten ülkelerin başında gelen Amerika’nın delegasyonu bulunmuyor… Fakat şu bilgiyi verelim, “America is All In” adlı iklim değişikliği ile mücadele ağı, kalabalık bir heyetle Antalya’ya geldi…
İklim değişikliği ve çevre konusunda ilk geniş çaplı konferans, 1992’de Brezilya’nın Rio de Jeneiro şehrinde gerçekleşmişti. Burada imzalanan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin devamında, Kyoto Protokolü (Aralık 1997) gelmişti. Buradan itibaren ‘sürdürülebilir kalkınma’ kavramı yaygın olarak kullanıma girdi. Kyoto Protokolünün yürürlüğe girmesinin bir şartı da ABD ve Rusya’nın bu metni imzalamasıydı. Zira adı geçen iki ülke sera gazı salınımında açık ara öndeydi. ABD Kyoto Protokolünü 1998’de imzaladı, fakat Senato’dan onay çıkmadı. 2001 yılında, dönemin ABD Başkanı George W. Bush, Yönetiminin protokole katılmayacağını ilan etti. Böylece Kyoto bir nevi ölü doğmuş oldu. Rusya ise 1999’da protokolü imzaladı ve 2004’te de onayladı. Kyoto Protokolü emisyonun azaltılması konusunda hedef koymuştu. 2015 yılında kabul edilen Paris İklim Anlaşması ise iklim değişikliğiyle mücadele konusunda daha geniş kapsamlı bir hedef çiziyor… Lakin anlaşmaların imzalanması tek başına sonuç getirmiyor! 2015’te imzalanan Paris İklim Anlaşması, küresel ortalama sıcaklık artışını, sanayi öncesi döneme göre iki derecenin altında tutmak ve artışı bir buçuk derecenin altında durdurmayı hedef almıştı. Ne yazık ki, bugünün şartlarında bu hedefin tutturulması çok zor görünüyor.
Antalya’ya dönecek olursak… Türkiye, muhteşem bir ev sahipliğiyle, dünya devletlerini ağırlıyor. Toplamda yüz yetmiş beş ülkeden temsilciler Antalya’da boy gösteriyor. Yukarıda ifade edildiği üzere, 93 ülke, devlet ve hükûmet başkanı seviyesinde zirveye iştirak ediyor. Temmuz ayında Ankara’da NATO zirvesine ev sahipliği yapan Türkiye, bu defa “İklim Değişikliği Zirvesiyle” dünyanın gündeminde… Sadece güvenlik alanında yirmi yedi bini aşkın personelin görev yaptığını belirtelim… 20 Kasım’a kadar, yaklaşık bir buçuk milyon ziyaretçinin katılması beklenen zirveye, iki yüzden fazla bakan seviyesinde kişi olmak üzere, yirmi bini aşkın delege, ilgili başlıklarda müzakerelerde bulunacak. Antalya muhteşem bir coğrafyaya ve müstesna bir tabiat güzelliğine sahip şehrimiz. Fakat ne yazık ki, iklim değişikliğinden de fazlaca etkilenen şehirlerimizin başında geliyor. Son senelerde çok değişik tabiat olaylarına sahne oluyor. Öyle ki, bazen kopan fırtına ve hortumlarla Hint veya Pasifik Okyanusunda görülen manzaraları çağrıştırıyor! Türkiye’nin başarılı ev sahipliğini öven Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres dün Antalya’dan bütün dünyaya âdeta alarm vererek şöyle seslendi: “Dünya ısınıyor, vakit daralıyor…” Evet, sağlıklı bir çevre için vakit hakikaten daralıyor!..
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan konuşmasında İklim Değişikliği ve küresel ısınmaya dair önemli mesajlar verdi. Hemen belirtelim ki, en dikkat çekici olanı Gazze konusundaydı. Erdoğan konuşmasında özetle şunları söyledi:
“Çevre duyarlılığı, bütün kadim medeniyetlerin, bütün köklü kültürlerin, bütün dinlerin ortak hassasiyetlerinden biridir. İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır, o da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır, o da yeryüzüdür. Şunu da açık açık söylemek isterim ki; bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur. Ancak bugün insanlık aşırı tüketim hırsının da etkisiyle belki de tarihinin en derin varoluş krizlerinden birini yaşıyor. Yanan bir ormanın, kuruyan bir ırmağın, kirlenen bir denizin, kesilen bir ağacın, gezegenin tamamının canını yaktığını hepimiz çok iyi biliyoruz... Aldığımız sayısız karar, bugün iklim değişikliğiyle mücadele fikrini tüm insanlığın gündemine dâhil etti. Fikrî zemindeki bu başarı uygulama noktasında maalesef aynı neticeyi veremedi. Oysa Paris Anlaşmasında belirlenen hedeflere ulaşmadığımız her dakika karşı karşıya olduğumuz risk ve maliyetler artıyor…”
Cumhurbaşkanı COP31 Zirvesi'nden dünyaya dikkat çekici Gazze çağrısı yaptı! "Bu gaddarlık artık sona erdirilmeli” diyerek şunları söyledi:
"Silahlı çatışmaların yol açtığı ağır faturayı insanların yanı sıra tabiat da ödüyor. Bunun en canlı örneği Gazze'dir. Gazze'de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre kıyımı yaşanmıştır. Gazze'de asırlık zeytin ağaçları kesildi. Asırlık ağaçlar kesilirken toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi…”
