Yemek sonrası bastıran uykuya dikkat: Sebebi tehlikeli olabilir

Yemeklerden sonra uyku bastırıyor, sinema ya da tiyatro izlerken gözleriniz hafifçe kapanıyor, sabahları baş ağrısıyla mı uyanıyorsunuz? Tüm bunlar sizin için sıradan olabilir… Ancak dikkat! Bu tarz sorunların süreklilik göstermesi; beyin, kalp hastalıkları ve felce kadar giden problemlere yol açan uyku apnesine işaret ediyor olabilir.

Uyku apnesi, sık görülen ve uyku sırasında tekrarlayan ataklarla, soluk alıp vermenin kesintiye uğradığı tehlikeli boyutlara varabilen bir uyku bozukluğudur. Peki, uyku apnesi nasıl anlaşılır? Uyku apnesi neden olur? uyku apnesi tedavi edilebilir mi? Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sertaç Arslan, tüm bu sorulara cevap verdi.

BU KURALLARA DİKKAT

Sağlıklı bir yaşam için sağlıklı bir uyku şart. Son yıllarda yapılan çalışmalar da yeterli ve kaliteli uykunun önemini ortaya koyuyor. Oysa uykuda solunum bozuklukları, bilinçli olarak uyumamak (uyku deprivasyonu), uykuya dalamamak, yeterli süre uyumamak, uyku devamlılığını sağlayamamak ya da kaliteli uykuya engel olan sağlık sorunları gibi nedenler uyku kalitesini son derece olumsuz etkiliyor.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sertaç Arslan, uyku kalitesini etkileyen dış faktörlerin düzenlenmesi ve uykuya elverişli ideale en yakın ortamın sağlanması yani uyku hijyeninin oluşturulması için bazı kurallara dikkat etmek gerektiğini belirtti ve şöyle konuştu:

“Uyunacak odanın uygun ısıda ve karanlık olması, ses yalıtımı sağlanması, uyunacak odanın egzersiz ve televizyon izleme gibi aktiviteler için kullanılmaması, rahat uyku kıyafetleri giyilmesi, uyumaya gitmeden önceki birkaç saatte ağır egzersiz yapılmaması, uyku saatine yakın çay ve kahve tüketiminin sınırlandırılması, her gün aynı saatte uyunması, uyku öncesi tablet ve telefon gibi elektronik cihazların kullanılmaması kaliteli uyku için büyük önem taşıyor.”

HAYATİ ORGANLARI TEHDİT EDİYOR

Uykunun solunum durmalarıyla (apnelerle) bölünmesinin; dinlendirici ve yenileyici bir uyku uyunabilmesini engellediği gibi apne anlarında kandaki oksijen seviyelerinin düşmesine bağlı olarak hayati organlarda oksijen yetersizliğine yol açtığını belirten Doç. Dr. Sertaç Arslan şöyle konuştu:

“Beyin, kalp, karaciğer ve pankreas gibi hayati organların oksijenlenmesi bozulduğunda zaman içinde fonksiyonlarında da bazı aksaklıklar ortaya çıkıyor. Tedavi edilmemiş uyku apnesi hastalarında; erken yaşta yüksek tansiyon, kalp yetmezliği, hafıza sorunları, inme, kan şekeri kontrolünün bozulması, halk arasında gizli şeker denilen insülin direnci ve obezite gibi birçok sorun ortaya çıkabiliyor. Uyku apnesi hastalarının araç kullanırken trafik kazası yapma olasılığı da çok daha fazla oluyor.”

UYKU TESTİ EVİNİZDE DE YAPILABİLİYOR

Uyku apnesi teşhisinde çeşitli testler olmakla birlikte tüm dünyada kabul gören ve ön plana çıkan bazı testler uyguladıklarını belirten Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sertaç Arslan, bu testlerin bazılarının hastanede tek kişilik sessiz bir odada, bazıları da hastanın kendi evinde kendi odasında uygulanabildiğini söyledi.

Uyku apnesinin, uykunun hangi evrelerinde ortaya çıktığına, yatış pozisyonuyla ilişkisine ya da apneye neden olan soruna bağlı olarak farklı çeşitleri olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Sertaç Arslan, bu nedenle uyku apnesinin tedavisinde bu alanda tecrübeli uyku kliniklerinden, multidisipliner yaklaşımla tıbbi destek alınması gerektiğine dikkat çekti.

10 SORUDA KENDİNİZİ TEST EDİN: UYKU APNESİ SİZDE VAR MI?

Aşağıdaki sorulara vereceğiniz cevaplarda ‘evet’lerin çok olması durumunda, uyku apnesi sorununuz olabilir. Eğer ‘evet’ler çoğunluktaysa tecrübeli bir uyku bozuklukları kliniğine başvurmanız gerekir. İşte 10 soruda uyku apnesi testi…

-Öğle yemeğinden sonra uyku bastırıyor mu?

-Sinema ve tiyatro gibi sessiz kalınması gereken ortamlarda ya da konuşmacı olmadığınız toplantılarda gözleriniz kapanıyor mu?

-Birisiyle sohbet ederken bir anda uykunuz geliyor mu?

-Televizyon izlemeye veya kitap okumaya başladığınızda hemen uyuyakalıyor musunuz?

-Sıkışık trafikte arabayla dur-kalk ilerlerken uykunuz gelir mi?

-Otobüs, tren, uçak gibi toplu taşıma araçlarında bir saatten uzun süren yolculuklarda uyuyor musunuz?

-Uyurken horladığınızı söyleyen birisi var mı?

-Hafızanızda zayıflama başladığını düşünüyor musunuz?

-Eskisi kadar hızlı düşünemediğinizden mi şikayet ediyorsunuz?

-İşlerinize ya da dikkat gerektiren konularda odaklanamama problemi yaşıyor musunuz?