2 bin yıl önce ölen adamın 6 yaşında ne yediği bile keşfedildi

2 bin yıl önce şimdiki güney Rusya yakınlarında doğan genç bir adam nasıl oldu da İngiltere'nin kırsal kesimlerine düştü? DNA araştırmacıları, Roma Britanya tarihinin önemli bir dönemine ışık tutarken genç adamın rotasını tespit etti.

Bilim insanları, İngiltere Cambridgeshire'da bulunan 2 bin yıl öncesinden kalma iskeletin Sarmatyalılar olarak bilinen göçebe bir gruptan bir adama ait olduğunu buldu. Keşif, Sarmatyalılar'ın Roma İmparatorluğu'nun en uzak noktalarından Britanya'ya geldiğinin ve kırsal kesimlerde yaşadığının ilk biyolojik kanıtı niteliğinde.

Kalıntılar, Cambridge ile Huntingdon arasındaki A14 yolunun iyileştirilmesi için yapılan kazılar sırasında ortaya çıktı.

Bu arkeoloji çalışması, büyük tarihi olayların ardındaki sıradan insanların pek de dile getirilmeyen hikayelerini ortaya çıkarmaya yardımcı olacak türden. 2 bin yıllık fosilleşmiş kemik parçalarındaki bireyin etnik kökenini gösteren genetik kodun okunması tarihi olayları anlayışımıza ışık tutabilir.

İSKELET NEREDEYSE HİÇ BOZULMAMIŞ

Arkeologlar eksiksiz, iyi korunmuş haldeki iskelete, bulunduğu Cambridgeshire köyü ve örnek numarasının birleşimi olan "Offord Cluny 203645" adını verdi. 2 bin yıl önce ölen adamın hiçbir kişisel eşyası olmadan tek başına bir hendeğe gömüldüğü anlaşılırken, dolayısıyla kimliğini tespit edecek çok az şey bulunuyordu.

Londra'daki Francis Crick Enstitüsü Antik Genomik Laboratuvarından Dr. Marina Silva, Offord'un antik DNA'sını, tüm iskeletin en iyi korunmuş kısmı olan iç kulağından alınan küçük bir kemikten çıkardı ve kodunu çözdü.

Dr. Silva, "Bu, hayatta olan birinin DNA'sını test etmeye benzemiyor. DNA çok parçalanmış ve hasar görmüş. Ancak biz onun yeterince büyük bir kısmını çözmeyi başardık. Gördüğümüz ilk şey, genetik olarak şimdiye kadar üzerinde çalışılan diğer Roma-İngiliz bireylerden çok farklı olduğuydu." diyerek bulgularını açıklıyor.

ANTİK DNA ANALİZLERİ TARİHİN SIRRINI ÇÖZÜYOR

En son geliştirilen antik DNA analizi yöntemleri, yakın zamana kadar yalnızca belgeler ve arkeolojik kanıtlarla kurgulanabilen olayların ardındaki insan hikayelerini detaylandırabiliyor. Bunlar büyük ölçüde zengin ve güçlülerin hikayelerini anlatıyor.

Bu yeni çalışmada da, sıradan bir kişinin, yani Britanya'nın Roma işgali sırasında, MS 126 ile 228 yılları arasında Cambridgeshire'da bir hendeğe gömülen genç bir adamın gizemini çözmek için en ileri adli tıp bilimi teknikleri devredeydi.

Arkeologlar ilk başta Offord'un yerel bir insan keşfi olduğunu düşünmüştü ancak DNA analizi, adamın kökeninin Roma İmparatorluğu'nun en uzak bölgelerinden, şu andaki Rusya'nın güneyi, Ermenistan ve Ukrayna'nın bulunduğu bir bölgeden olduğunu gösterdi.

Analize göre adam, İran dili konuşan ve binicilik becerileriyle tanınan bir Sarmatyalı bireyiydi.

6 YAŞINDA DARI VE SORGUM TANESİ YEDİĞİ ORTAYA ÇIKTI

Peki, nasıl oldu da evinden bu kadar uzakta ölmüştü?

Bu sorunun cevabını bulmak için Durham Üniversitesi Arkeoloji Bölümünden bir ekip, yediği yiyeceklerin kimyasal izlerini taşıyan fosilleşmiş dişlerini incelemek için başka bir heyecan verici analiz tekniği kullandı. Dişler zamanla gelişir, bu nedenle tıpkı ağaç halkaları gibi, her katman o anda kendilerini çevreleyen kimyasalların anlık görüntüsünü kaydeder.

Analiz, 6 yaşına kadar bilimsel olarak C4 bitkileri olarak bilinen ve Sarmatyalıların yaşadığı bilinen bölgede bol miktarda bulunan darı ve sorgum tanelerini yediğini gösterdi. Ancak Profesör Janet Montgomery'ye göre, analizler zamanla Batı Avrupa'da bulunan bu tahılların ve daha fazla buğdayın tüketiminde kademeli bir azalma olduğunu gösterdi.

Profesör Janet Montgomery, "Analiz bize genç adamın Britanya'ya yolculuğunu atalarıyla değil kendisinin gerçekleştirdiğini söylüyor. Yaşı ilerledikçe batıya göç etti ve bu bitkiler beslenme düzeninden tamamen çıktı." dedi.

Tarihsel kayıtlar, Offord'un bir süvari adamın oğlu ya da muhtemelen kölesi olabileceğini gösteriyor. Bunlar onun yaşadığı dönemde Roma ordusuna dahil edilen bir Sarmatyalı süvari birliğinin Britanya'ya gönderildiğine işaret ediyor. "Bu ilk biyolojik kanıt" diyen kazıyı yöneten MOLA Headland Infrastructure şirketinden Dr. Alex Smith'e göre, DNA kanıtları bu resmi doğruluyor.

Çalışma, Current Biology dergisinde yayımlandı.