Gerçek çok başka çıktı... Akıllara durgunluk veren optik illüzyon insan beynini kandırıyor

Araştırmacılar, akıllara durgunluk veren bir optik illüzyonun beynimizi kandırarak, statik (durağan) bir kara deliği genişliyormuş gibi görmemizi sağlıyor. Bilim dünyasında yeni olan bu 'genişleyen delik' yanılsaması, Japonya'nın Kobe kentindeki Ritsumeikan Üniversitesinde psikolog olan Profesör Akiyoshi Kitaoka tarafından oluşturuldu.

Gönüllüler üzerinde deney yapan bilim insanları şaşırtıcı sonuçları açıkladı. Yeni görüntünün etkinliğini araştırmacılar, 18 ila 41 yaşları arasında sağlıklı gözlere sahip 50 kişi üzerinde test etti. Testlerde gönüllülerin yüzde 86'sı merkezi kara deliğin, tünel gibi karanlık bir ortama giriyormuş veya bir deliğe düşüyormuş gibi genişlediğini algıladı. Görüntü beynimizi o kadar iyi aldatıyor ki, tıpkı karanlık bir alana girdiğimizdeki gibi göz bebeklerinin genişlemesine neden oluyor.

Araştırmacılara göre, insanlar görüntüyü gördükçe, göz bebeği daha fazla ışık almanın bir yolu olarak genişleme (büyüme) eğilimine giriyor. Karanlık bir tünele girmeye başladığımızda da aynısı olur. İllüzyon, görüntünün boyutundan bağımsız olarak, çok küçük olsa bile ve ayrıca farklı bir renk olsa da ortaya çıkar.

Oslo Üniversitesi Psikoloji Bölümünde deneyleri yürüten Profesör Bruno Laeng, "Genişleyen delik son derece dinamik bir yanılsamadır. Merkezi kara deliğin dairesel lekesi veya gölge gradyanı, sanki gözlemci bir deliğe veya tünele doğru ilerliyormuş gibi, belirgin bir optik akış izlenimi uyandırıyor." dedi.

Görüntüyü oluşturan Profesör Kitaoka, ünlü Dönen Yılanlar yanılsaması ve 'Asahi' parlaklık yanılsaması da dahil olmak üzere optik yanılsamaların geliştircisi olarak biliniyor. Asahi illüzyonu, her yerde aynı beyaz olmasına rağmen, beyaz arka planından daha parlak görünen bir merkezi bölgeye sahiptir.

OPTİK İLÜZYONDA ŞAŞIRTAN SONUÇLAR

Denemelerde, tüm gönüllülere bir bilgisayar ekranında birkaç saniye boyunca görüntünün yanı sıra görüntünün farklı renklerdeki çeşitli varyasyonları gösterildi. Bir kızılötesi göz takip cihazı, farklı görüntüler sunulurken göz bebeklerindeki daralma ve genişlemeleri kaydetti. Ardından gönüllüler, yanılsamayı ne kadar güçlü algıladıklarını derecelendirdi.

Gönüllülere ayrıca genişleyen delik görüntülerinin eşit parlaklık ve renklerle ancak herhangi bir desen olmadan 'karıştırılmış' versiyonları da gösterildi. Araştırmacılar, illüzyonun en çok delik kara olduğunda etkili olduğunu buldu. Bu durumda gönüllülerin sadece yüzde 14'ü illüzyonu algılamadı. Renkli versiyonda ise biraz daha yüksek bir yüzde deliği algılamadı (ortalama yüzde 20'si).

Araştırmacılar ayrıca, kara deliklerin, deneklerin göz bebeklerinde güçlü refleks genişlemelerini desteklediğini, renkli deliklerin ise gözbebeklerinin daralmasına neden olduğunu buldu. Kara delikler için göz bebeği çapları daha fazla değişme eğilimindeydi.

Araştırmanın sonuçlarını ekip, Frontiers in Human Neuroscience dergisinde yayımladı.