Yerli uçak fabrikası TOMTAŞ geri dönüyor: İnönü döneminde kapandı, Erdoğan’la açılıyor

İsmet İnönü döneminde kapatılan Türkiye'nin ilk uçak fabrikası TOMTAŞ, küllerinden doğuyor... Yeniden faaliyete başlayacak olan fabrikada önemli bileşenlerin üretileceği açıklandı. İşte TOMTAŞ'ın dünü, bugünü, yarını...

Kaydet

Türkiye tarihinde çok önemli bir yeri olan TOMTAŞ, yıllar sonra yeniden faaliyetlerine başlıyor. Köklü fabrikalardan olan TOMTAŞ, Kayseri’de küllerinden doğacak ve şimdi 205 milyon liralık yatırım yapıyor. Yıllara damga vuran bu fabrikada, uçak parçaları ve diğer bileşenlerin üretimi yapılacak.

İsmet İnönü döneminde çeşitli nedenlerle kapanan fabrikada, yerli birçok uçak üretilirken, bu süreçte Alman fabrika Junkers’la da beraber iş birliği yapıldı. Türkiye, 1941 yılında Almanya ile bir ticaret anlaşması imzaladı. Bu anlaşma gereği, Türkiye Almanya'ya demir ve krom cevheri satıp, karşılığında da 72 adet FW-190A3 tipi savaş uçağı aldı. Bu uçakların parçalarının önemli kısmı Anadolu'daki tesislerde üretildi ve 1943 yılında Türkiye'ye getirildi. Nihayetinde Türk havacılık tarihinde yerli üretimin önemli ikonik simgelerden biri haline de geldi.

ABD MÜDAHALESİ TÜM PLANLARI ALT ÜST ETTİ

1947’de ABD’nin müdahelesi nedeniyle bu uçakların kaderi değişti. 2. Dünya Savaşı'nın ardından elinde kalan binlerce uçağı müttefiklerine dağıtmak isteyen ABD, Türkiye’ye teklifte bulundu. Biz de bunu kabul ettik ancak ABD’nin, elimizdeki Alman yapımı uçakların ihmal edilmesi karşılığında…

O dönem Almanya’nın teknolojisine sahip pek çok potansiyeli engellemek isteyen ABD, iddialara göre bu yüzden Türkiye’deki uçakların imha edilmesini talep etti.

Türkiye, ABD'nin baskısıyla bu anlaşmayı kabul etti ve 72 adet Alman yapımı uçaktan 50'sini Kayseri Eski Havalimanı'na getirdi. Burada, yağlı brandalara sarılıp gömdüler. Diğer 22 uçak ise başka yerlere dağıtıldı veya hurdaya çıkarıldı. Böylece, Türk-Alman yapımı savaş uçakları ortadan kayboldu ve kamuoyundan gizlendi.

Bu olay, 70 yıl boyunca unutuldu veya saklandı. Ancak 2015 yılında, konuyu araştıran bazı kişi ve kurumlar, Kayseri'deki gömülü uçakları tespit etti. Metal dedektörleriyle yapılan testler, uçakların yerini belirledi. Ancak bürokratik engeller ve 15 Temmuz darbe girişimi nedeniyle uçakların çıkarılması gecikti.

Türkiye Gazetesi YouTube kanalında yayınlanan yeni bir videoda TOMTAŞ'ın hikayesi aktarıldı.

Yayın Tarihi | 14 Haziran, 2023 - 10:37

Bizi Takip Edin

YORUMLAR