Türkiye Kliniği - Çocuklarda ekran süresine dikkat

Gümüşhane’den okurumuz Neslihan Akyıldız’ın şikâyeti üzerine doktorlarımıza çocuklarda ekran bağımlılığını sorduk. Çocuk Psikoloğu Buse Baytın cevapladı.

Psikiyatr ve psikologlarımız sorularınızı bekliyor
doktorum@tg.com.tr

Çocuğunuzun ekran bağımlısı olduğunu ekrandan ayırmaya çalıştığınızda verdiği yüksek tepkilerden yani ekrandan ayrılmayı kabul etmeme, uzun süreli ağlamalar, çığlıklar olduğunda anlayabilirsiniz. Ekranla geçirilen süreler çok uzun olduğunda bir bağımlılık geliştiğini bize düşündürmektedir. Bu çocuklar ekranı olmadığı zaman yapacak şey bulamaz, sürekli anneye yapışıktırlar. Sosyalleşmede ve akranlarıyla iletişim kurmakta zorluk yaşarlar. Daha küçük yaştaki çocuklar da öfke problemi ve saldırgan davranışlar sergilemektedir. Bunun sebebi çocuğun oynadığı saldırgan oyunlar ve şiddet içerikli unsurların olduğu oyunlardır. Ergenlerde ise telefonla geçirilen uzun vakitler depresyon ve dikkat eksikliği gibi konuları da tetiklemektedir. 1-2 yaşındaki çocuklarda ise uyaran ve iletişim eksikliğine sebep olduğunda dil gelişimini geciktirmekte ve otizme sebep olmaktadır.

Ailenin Yapması Gerekenler:

> 0-3 yaş döneminde çocuğa tablet, televizyon hiç izlettirilmemelidir.

> Daha büyük çocuklarda ise süre tutularak yaşı x 4 olarak bu süre belirlenmelidir.

> Çocuğunuzun ilgi alanları saptanarak çocuk bu konuda desteklenmelidir.

> Aile içi oyun vakti olmalı ve aile içi iletişim arttırılmalıdır.

> Çocuğun sosyalleşmesine ve enerjisini atmasına yardımcı olacak; yüzme, futbol ve basketbol gibi alanlara yönlendirilmesi bu konuda ailelere yardımcı olacaktır.

> Daha küçük çocukların akranlarıyla iletişim kurmaları için ve akranlarından bir şeyler öğrenmeleri için oyun parkları, oyun alanları ve kreşler tercih edilmelidir.

> Daha küçük çocuklar ebeveynlerini rol model alarak öğrendikleri için bizler de ekranı ihtiyacımız olduğu zamanlarda kullanmalıyız.

> Çocuğa süre konusunda taviz vermemeli, bu konuda kararlı ve tutarlı olunmalıdır. Kriz geçirdiğinde ve şiddetli öfke nöbetlerinde iletişime geçmeden sakinleşmesini beklemeliyiz.

Ekran bağımlısı olan çocuklarda önlem alınmazsa ve çalışılmazsa bu çocukların baş etme becerileri çok zayıf olmaktadır. İleride bu çocuklarda sadece ekran ile mutlu olduklarından dolayı depresyon ve sosyal fobi görülmektedir. Bu çocuklar bütün gün ekranla uğraştıkları için akranları ile iletişim kurmakta zorlanmaktadır. Bu durum ayrıca özgüvenlerini de oldukça zedelemektedir. Bütün yukarıdaki maddeler uygulandığı halde aile olumlu bir davranış değişikliği oluşturamıyorsa bir çocuk psikoloğu ya da çocuk psikiyatristinden destek almalı, yaşanılan durumu ertelememelidir.