Türkiye Kliniği - Gençleri sınav endişesi etkiliyor

Muğla'dan okurumuz Faruk Korkut'un sınav kaygısı şikâyetini doktorlarımıza sorduk. Psikoloji Uzmanı Cansu Dülger cevapladı.

Türkiye Kliniği psikiyatr ve psikologlarımız sorularınızı bekliyor
doktorum@tg.com.tr

Psikoloji Uzmanı Cansu DÜLGER

Üniversiteye giriş sınavına günler kala artan heyecan ve kaygıyla gençler zor zamanlar geçirebilmektedir. En temelde ‘Kaygı nedir? Neden oluşur? Bu duruma yüklediğim anlam nedir?’ sorularının cevapları ile farkındalığı arttırmak sebep sonuç ilişkisi ile bağlantıları kurmak çok önemlidir.

Kaygı, kaygılı olmak sebebi belirsiz bir korkuya verilen addır. Kaygıyı korkudan ayıran en temel özellik ise fiziksel bir tehdit olmamasıdır. Kaygılı olduğumuzu hissettiğimiz zamanlarda verdiğimiz duygusal tepki, tehditle karşı karşıya kaldığımızda verdiğimiz tepki ile benzememektedir.

Söz konusu ergenler ve onların sınav stresi olduğu zaman da aslında aynı duygulardan da söz edebiliriz. Sınav düşüncesi ergenlerde “başarısız olma kaygısı” doğurabilir.
Sınav kaygısı dediğimiz zaman kısaca, öğrenilen bilgilerin etkin bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine sebep olan yoğun kaygı olarak tanımlanabilir. Sınav kaygısı, kaygının özel bir hâlidir. Kaygı belirtileri başarısızlıklarla ilgili olarak endişeye eşlik eden duygusal ve davranışlara yansıyan tepkilerdir.

ALGILANIŞ BİÇİMİNE DİKKAT

Sınav kaygısında sınavın kendisi değil, sınavın kişi tarafından algılanış biçimi kaygı oluşturur. Bu sebeple bazı gençler sınavlarda çok rahat ve başarılı olurken, bazıları kaygılı ve başarısız olabilir. Algı, sınav hakkındaki düşünceler ve sınavı hayatımızın neresine koyduğumuz çok önemli bir ayrıntı olmakla beraber aile tutumu, sosyal çevre gibi görünmez kaygı faktörleri de çok önemlidir. Sınavın hayatımızın en önemli aşaması olduğu düşüncesi, o sınavda başarı elde edilmezse hayatının hiçbir alanında başarı elde edemeyeceği düşüncesi, maddi, manevi emek ve buna karşılık alma beklentisi gençleri yoğun biçimde kaygı ve korkuya itebilir.

Sınav kaygısı ile ilgili yapılan araştırmalarda kaygının temelinde yatan düşünceler; yüksek düzeyde akademik başarı beklentisi, düşük özgüven, mantık dışı inançlar, başarı durumu, kişilik özelliği, plansızlık, sosyal çevre... vs. faktörleridir.

Psikoloji Uzmanı Cansu Dülger

BAŞARININ SON DURAĞI DEĞİL

Önemli olarak aşılanması gereken düşünce sınavların öğrenci için ilgi, yetenek ve çalışma alışkanlıkları ile edindiği bilgilerin değerlendirilmesidir. Sınav bir kişilik değerlendirme testi değildir yalnızca bilgiyi ölçen bir aşamadır.

Hâlbuki başarının son durağının olmadığını, hatta bunun bir süreç olduğunun bilincini gençlere aşılarsak kaygıları da normal düzeylerde olacaktır. Sınav kaygısı psikoterapi süreçleri ile aşılabilen ve üstesinden gelinen bir durumdur.