Gribe dair yanlış inanışlar

İzmir’den okurumuz Seyhan Karacan’ın şikâyeti üzerine doktorumuz griple ilgili yanlış inanışları ve doğrularını aktardı...

Grip basit bir üst solunum yolu enfeksiyonudur. Grip ani olarak başlayan yüksek ateşle seyreden, aşırı hâlsizlik, bitkinlik, kuru öksürük kas, eklem ve baş ağrısıyla kendini gösteren bir hastalıktır. Gribe yakalanan kişi en az 3-5 gün yatak istirahatiyle kendini toparlayabilir. Ayrıca vücudun bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla zatürre gibi ikincil hastalıkların da tabloya eklenmesi ile hastalık daha da ağırlaşabilir.

Griple ilgili doğru zannedilen yanlış inanışlar ise şöyle;

● Grip aşısı gribe yol açar: Grip aşıları ölü grip virüslerinden üretilir, gribe yol açamaz ve grip hastalığı oluşturmaz.

● Grip aşısı yumurtaya alerjisi olana yapılmaz: Aşının yapılması sadece yumurta alımından sonra anafilaksi denilen ağır alerji tablosu gelişen kişilere yapılmaz. Bunun dışında deri döküntüsü ve kaşıntıyla seyreden yumurta reaksiyonlarında aşı yapılmasında problem oluşmaz.

● Grip aşısı %100 koruma sağlamadığından, aşı olmamak daha iyidir: Yapılan araştırmalar grip aşısının %50-80 etkili olduğunu gösteriyor. Ancak aşı olduktan sonra dahi grip hastalığına yakalanan bir hasta, hastalığı aşı olmamış bir hastadan çok daha hafif geçirecektir.

● Grip aşıları işe yaramaz: Aşıların içerdiği virüs tipleri dünyada dolaşan virüslerle benzer ise grip aşısı çok etkilidir. İnsanlara grip aşısının işe yaramadığını düşündüren pek çok sebep vardır. Grip aşısı olmuş kişiler diğer virüslerin sebep olduğu solunum yolu enfeksiyonu geçirebilir ve bunu yanlışlıkla grip zannedebilir, grip aşısı sadece grip virüsüyle oluşturulan solunum yolu enfeksiyonunu önler.

● Aşının yan etkileri grip hastalığına yakalanmaktan daha kötüdür: En fazla yaşayacağınız yan etki kol ağrısı olacaktır. Vücudun alerjik bir reaksiyon gösterme riski, grip hastalığının sebep olabileceği ağır komplikasyonlardan çok daha düşüktür.

● Kasım-aralık ayları, grip aşısı olmak için geç kalınmış aylardır: Grip aşısı bütün grip sezonu boyunca uygulanabilir. Aşı olmak için en uygun zaman eylül ve ekim ayları olsa da kasım ve aralıkta hatta ocak ve şubat aylarında da aşı olunması gripten koruyacaktır.

● Bol C vitamini kullanırsam gripten korunabilirim: C vitamini herkesin tahmin ettiğinin tersine, gribi önlemez. Sistemi güçlendirir, hastalıklara karşı vücut direncini hafifçe artırabilir ama hasta olmamızı kesinlikle engellemez. Gripten korumaya yönelik bir beslenme biçimi yoktur. Korunmak için bilinen en etkili yol grip aşısıdır.

● Sadece grip hastalığının belirtileri mevcut iken etrafa grip bulaştırırım: Grip virüsünün bulaşması, hastalık belirtilerinin başlamasından 1-2 gün öncesinde başlar ve hastalık başladıktan 3-7 gün sonrasına kadar sürer.

● Yüzlerce çeşit grip virüsü vardır. Oysa aşı sadece üç virüse karşı hazırlanmıştır. Bu sebeple etkisizdir: Yüzlerce çeşit grip (influenza) virüsü olduğu bilgisi doğru değildir. Aslında A, B, C olmak üzere üç tip virüsü vardır. Ancak bu virüsler zaman zaman yapılarını değiştirebildikleri için alt tipleri oluşabilir. Grip virüslerinde görülebilen bu yapı değişiklikleri, Dünya Sağlık Örgütü tarafından dünyanın çeşitli bölgelerinde sürekli izlenmekte ve değişiklikler tespit edilerek salgın yapma ihtimali olan virüs tipleri belirlenmektedir. Dünya Sağlık Örgütü belirlediği bu virüs tiplerini aşı üreticilerine bildirerek aşıların içerisinde zorunlu olarak bu tiplerin bulunmasını sağlamaktadır. Böylece aşıların içeriğinde salgın yapma ihtimali en yüksek olan virüsler bulunmakta ve korunma sağlanmaktadır.

● Grip hastalığı esnasında antibiyotik kullanımı hastalığın süresini kısaltır ve daha çabuk ayağa kalkmayı sağlar: Grip hastalığına sebep olan influenza virüsüne antibiyotikler etkisiz olduğu için hastalık sırasında antibiyotik kullanımı, hastalığın süresini kısaltmaz.

● Her yıl grip aşısı olmaya gerek yoktur: Grip virüsleri sürekli değişmektedir. Genellikle her yıl dolaşan virüs suşları değişmekte ve buna bağlı olarak, aşıların içeriği de değişmektedir. Sonuç olarak her yıl aşı olmak gereklidir.