Bilim insanlarından çarpıcı çalışma: Çıplak gözle görülebilen yıldızların sayısı azalıyor

Geceleri kafanızı yukarı kaldırdığınızda siz de mi daha az yıldız görüyorsunuz? İşte bunun bir sebebi var. İnsanların çıplak gözle görebildiği yıldız sayısının son on yıldır önemli ölçüde azaldığı bulundu. Nedeni, yapay aydınlatmadan kaynaklanan 'Skyglow' (gökyüzü parıldaması) ve bu parıltının parlaklığı 2011'den bu yana her yıl artış gösterdi.

Bilim insanları, giderek artan ışık kirliliği nedeniyle gökyüzünde çıplak gözle görülebilen yıldızların sayısının ciddi oranda azaldığını ortaya koydu. BBC’nin haberine göre, amatör gökbilimcilerin 12 yıl boyunca gökyüzünde çıplak gözle görebildikleri yıldızları sayarak elde ettikleri veriler, 'Geceleyin Dünya' isimli çevrim içi proje ile kayıt altına alındı. Veriler, yapay kaynakların gökyüzüne yansıması ile oluşan gökyüzü parıltısının 2011’den bu yana her yıl yüzde 10 arttığını gösterdi.

Çalışmaya katkı sağlayan Potsdam’daki Alman Yerbilimleri Araştırma Merkezi’nden Dr. Christopher Kyba, artan ışık kirliliği nedeniyle yıldız görüşünün giderek kaybolduğunu söyledi. Bu orandaki kirlilik artışı, 250 yıldızın görülebildiği yerde doğan bir çocuğun 18 yıl sonra aynı bölgede görebileceği yıldızların sayısının 100'ün altına düşeceği anlamına geliyor.

'IŞIK KİRLİLİĞİ İSRAF EDİLEN ENERJİDİR'

Kyba, son yıllarda bazı şehir merkezlerinde enerji tasarrufu alanında atılan adımların ışık kirliliğini azaltmasını umduğunu ancak farklı türden ışık kaynaklarının gökyüzü parlaklığını daha kötü hale getirdiğine dikkati çekerek, “Işık kirliliğinin israf edilen enerji olduğunu unutmayın. Bu ışık enerjisini atmosfere salmaya devam ediyoruz ve belki de yapmamız gereken şey bu değil.” dedi.

Işık kirliliği uzmanlarından Salvador Bara ve Fabio Falchi, araştırmanın yanı sıra yayımlandıkları görüş yazısında insanların Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ) tarafından yayımlanan gezegenin gece görüntüsü ve videolarına hayran kaldığını ancak bunu bir 'ışık kirliliği resmi' olarak görmediğini söyledi.

Uzmanlar, insanların bu resimleri güzel bulmasının 'kimyasal kirlilik nedeniyle suda oluşan renkli akislere gökkuşağı güzelliği atfetmek' gibi bir şey olduğu değerlendirmesini yaptı.

Işık kirliliğinin sadece yıldız görüşünü azaltmadığı, uyku düzenine etki ederek insan sağlığına zarar verdiği, ayrıca hayvan davranışlarını da olumsuz etkilediği bildirildi.

Kyba ve ekibinin yürüttüğü çalışma Science dergisinde yayımlandı.

(BBC News/AA)