Yargıtayın şeffaflık bildirgesi dünyaya referans olacak

Yargıtayın öncülüğünde hazırlanan ve dünyada yargıda şeffaflıkla ilgili ilk yazılı metin olma özelliğine sahip "İstanbul Bildirgesi", BM'de kabul edilerek referans metin haline geldi.

Yargıtay Başkanı İsmail Rüştü Cirit, bundan sonra yargıda şeffaflıkla ilgili bir mesele olduğu zaman bütün dünya mahkemelerinin bu bildirgeyi referans alacağını bildirdi.

Cirit, Yargıtayın öncülüğünde hazırlanan "Yargıda Şeffaflığa İlişkin İstanbul Bildirgesi" ile "İstanbul Bildirgesi'nin Etkili Biçimde Uygulanması İçin Tedbirler"in BM'nin Viyana'daki merkezinde yapılan Suçun Önlenmesi ve Ceza Adaleti Komisyonu 28'inci Oturumu'nda kabul edilmesini değerlendirdi.

Başkan Cirit, Yargıtayın öncülüğünde BM ile birlikte hazırlanan "Yargıda Şeffaflığa İlişkin İstanbul Bildirgesi"nin yargıda şeffaflığı ifade ettiğini ve dünyada ilk olduğunu söyledi. Cirit, bu bildirgenin Bangalor Yargı Etiği İlkeleri, Budapeşte Hakim Etiği İlkeleri gibi yargıda şeffaflıkla ilgili dünyada referans belge niteliği taşıyan ilk yazılı metin olduğuna işaret etti.

Bildirge çalışmalarının 2013'ün Kasım ayında başladığını, bu kapsamda çok sayıda toplantı yapıldığını hatırlatan Cirit, 2016'da Balkan ülkeleri Yargıtay başkanlarıyla, 2017'de uygulama tedbirleriyle ilgili toplantılar yaptıklarını anlattı.

Cirit, bildirgenin, geçen sene ise 30 ülkenin yüksek yargı organı başkanlarıyla hazırlanan ve uygulama tedbirlerinin kabul edildiği bir metin haline getirildiğini aktararak, şunları söyledi:

"Yargıda şeffaflıkla ilgili dünyada ilk yazılı metin. Bir referans belge haline geldi. Bundan sonra yargıda şeffaflıkla ilgili bir mesele olduğu zaman bütün dünya mahkemeleri artık İstanbul Bildirgesini referans belge kabul etmek suretiyle ona göre kararlarını oluşturacaklar. Özellikle Türkiye'nin yargı alanında oldukça tartışmalı bir ortamında bunu hazırlamak ve BM'de 192 ülkenin oy birliğiyle bunun geçmesi Yargıtay ve ülkemiz açısından oldukça büyük bir başarıyı ifade etmektedir."

Yargıda şeffaflığın, mahkemelerde insanlara yer göstermek anlamına gelmediğini, yargıya güven ve kaliteyi artırmak noktasında önem arz ettiğini belirten Cirit, bildirgenin, tüm yargı kararlarının kamuoyuna açılmış olması, etik kodların oluşturulması, mahkemeye erişimde dezavantajlı tüm gruplara kolaylık sağlanması bakımından birçok ilkeyi kapsadığını kaydetti.

"Kıvanç ve mutluluk duyuyorum"
Cirit, başta Yargıtay Genel Sekreteri ve yardımcısı olmak üzere süreçte çalışanlara teşekkür ederek, "Bu ülkemiz açısından oldukça önemli bir olaydır. Yargıtay da buna öncülük ettiği için bundan ayrıca kıvanç ve mutluluk duyuyorum." dedi.

Bildirgenin hükümetler veya siyasiler değil tamamen hakimler tarafından hazırlandığının altını çizen Cirit, ön hazırlıkların Türk Yargıtayınca 2013 yılından bu yana yaklaşık 70 ülkeyle ortaklaşa sürdürüldüğünü bildirdi.

Cirit, yapılan toplantılarda önce bildirgenin kabul edildiğini ardından alınacak tedbirlerin de oy birliğiyle kabul edildiğini ifade ederek, son olarak da BM'nin Viyana'daki merkezinde yapılan Suçun Önlenmesi ve Ceza Adaleti Komisyonu oturumunda bildirgenin karar altına alınmasını istediklerini anlattı. Başkan Cirit, bu talep üzerine gündemin belirlendiğini ve bildirgenin burada da kabul edildiğini aktardı.

BM'nin kabul kararında nelerin öngörüldüğünü de anlatan Cirit, kararda, İstanbul Bildirgesi ile Uygulama Tedbirlerinin hazırlanmasına ilişkin hakimler tarafından gösterilen çabanın öneminin vurgulandığını söyledi.

Bu metinlerin adil yargılanma hakkına duyulan güvenin artırılmasına ve güçlendirilmesine yönelik olduğunun kabul edildiğini ifade eden Cirit, İstanbul Bildirgesi ve Uygulama Tedbirleri kapsamında, Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisinin (UNODC) BM'ye üye devletlerin yargı sisteminin güçlendirilmesine yönelik çabalarına destek vermesinin de istendiğini bildirdi.

Cirit, BM kararıyla, üye devletlerin, adalet yönetimi konusunda program ve yasal reformlar oluştururken İstanbul Bildirgesi'ni göz önünde bulundurmaya davet edildiğini sözlerine ekledi.