Avustralya'da tartışma alevlendi: Mecliste İngiltere Kraliçesi'ne 'sömürgeci' dedi

Avustralya’nın yerlilerinden olan senatör Lidia Thorpe, yemin töreninde İngiltere Kraliçesi’ni sömürgecilikle suçladı. Senato başkanının araya girmesinin ardından bağlılık yeminini yeniden yapmak zorunda kaldı.

Avustralya’da güne damgasını vuran bir gelişme yaşandı. 1 Ağustos Pazartesi günü (bugün) gerçekleşen yemin töreninde senatör Lidia Thorpe, Kraliçe'yi sömürgeci olarak tanımladı. Thorpe geçen hafta diğer senatörlerin yemin töreninde mecliste yoktu, bu yüzden Pazartesi sabahı yemin etti. Sağ yumruğunu havaya kaldırarak Senato katına yürüyen Thorpe'dan yazılı yemini okuması istendi. Avustralya yerlisi olan senatör, “Ben Lidia Thorpe, sadık olacağıma ve sömürgeci majesteleri Kraliçe II. Elizabeth'e gerçek bir bağlılık göstereceğime ciddiyetle ve içtenlikle yemin ederim" dedi. Ancak ‘sömürgeci’ kelimesi resmi yeminde yer almıyor.

Australian Greens Victoria senatörü Thorpe, parlamentodaki meslektaşları tarafından eleştirildi ve içlerinden biri, “Bunu düzgün yapmazsanız senatör olamazsınız” diye bağırdı. İşçi Senatosu başkanı Sue Lines, diğer senatörlerin eleştirilerinin ardından araya girerek, “Kartta yazılı olduğu gibi yemini okumanız gerekiyor. Lütfen yemini okuyun.” dedi.

İNGİLTERE KRALİÇESİ'NE BAĞLILIK YEMİNİNE ELEŞTİRİLER ARTIYOR

Avustralya anayasasının 42. Maddesi, "Her senatör ve Temsilciler Meclisi'nin her üyesi, koltuğuna oturmadan önce yemin eder” şeklinde. Ancak Sydney Üniversitesinde anayasa uzmanı olan Profesör Anne Twomey, yemin etmeyi reddetmenin federal parlamentoda yer almayı engelleyeceğinin belirsiz olduğunu söylüyor. Guardian Australia gazetesine konuşan uzman, “Bu, Parlamento'daki bir iç işlem olduğundan, bunun 'adil' olup olmayacağından şüpheliyim. Yani bunun bir mahkeme önünde uygulanabilecek bir şey olduğunu düşünmüyorum. 42. maddeyi uygulamak Meclis başkanlarının işidir.” şeklinde görüşünü belirtti.

Avustralya Temsilciler Meclisi Üyesi Matt Thistlethwaite, geçtiğimiz hafta yaptığı bir açıklamada, İngiltere Kraliçesi’ne bağlılık yemini etmenin ‘eski ve gülünç’ bir durum olduğunu söyledi. Thistlethwaite, “Yaşadığımız Avustralya'yı temsil etmiyor ve neden kendi devlet başkanımızla cumhuriyet olmayı tartışmaya başlamamız gerektiğinin bir başka kanıtı. Artık İngiliz değiliz.” diyerek dikkat çeken bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Bununla birlikte, Avustralya anayasasına göre, tüm senatörler ve milletvekilleri parlamentoda oturmadan önce Kraliçe'ye, onun varislerine ve haleflerine bağlılık yemini etmek zorunda. Bu hüküm, bir referandum olmadan değiştirilemez. Thistlethwaite, bunun yalnızca gelecekteki bir hükümet döneminde cumhuriyete yönelik daha geniş bir hareketin parçası olarak yapılabileceği düşünüyor. Thorpe de geçtiğimiz ay Avustralya'yı ‘sömürge projesi’ olarak nitelendirmiş ve ulusal bayrağın kendisini temsil etmediğini söylemişti.