ABD desteği çekti, EastMed çöp oldu

Yunanistan’ın büyük umutlar beslediği EastMed projesine ABD yönetimi destek vermekten vazgeçti. Anlaşmanın imzalandığı tarihte “Türkiye ve Kıbrıs Türklerinin olmadığı proje başarılı olmaz” diyen Ankara haklı çıktı

ABD, Doğu Akdeniz Doğalgaz Boru Hattına (EastMed) ilişkin çekincelerini üç gün önce gayriresmi bir yazı ile (non paper) Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne (GKRY) iletti. Washington yönetiminin desteğini çekmesi Yunanistan'da hayal kırıklığına yol açtı. Doğu Akdeniz’den çıkarılacak gazın Kıbrıs üzerinden Yunanistan’a, oradan da İtalya’ya ulaştırılmasını hedefleyen projeye ilişkin anlaşma, Atina’da Ocak 2020’de düzenlenen bir törenle Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında imzalanmıştı. Söz konusu proje özellikle Yunanistan ve GKRY’de büyük heyecana yol açmıştı. Avrupa’nın doğal gaz temininde Rusya’ya bağımlı kalmayacağı bir alternatif çözüm olarak değerlendirilen proje, Yunanistan’ı Avrupa’nın enerji güvenliği için önemli bir faktör haline getireceği beklentisine yol açmıştı.

TÜRKİYE HAKLI ÇIKTI
Ankara ise imzaların atıldığı tarihte "Doğu Akdeniz’de en uzun kıyı şeridine sahip olan Türkiye'yi ve Kıbrıs Adası'nın doğal kaynakları üzerinde eşit haklara sahip olan Kıbrıs Türklerini yok sayan hiçbir proje başarılı olamayacaktır" açıklamasında bulunmuştu. İki yıl sonra Türkiye haklı çıktı ve ABD'nin, projeye desteğini çekmesi Yunanistan'ı şoke etti. Yunan medyasında "Jeopolitik bir fiyasko", "ABD, EastMed'i sabote ediyor" gibi başlıklar iki gün boyunca yer aldı.

MİÇOTAKİS: ÖNEMLİ DEĞİL
Yunanistan Başkanı Kiryakos Miçotakis ise ABD'nin kararının "önemli olmadığını" savundu. EastMed'in bir yatırım projesi olduğuna işaret eden Miçotakis, projenin sürdürülebilir olup olmadığına, piyasanın karar vereceğini ileri sürdü. Miçotakis, Mısır'dan Yunanistan'a sıvılaştırılmış doğal gaz taşınmasına ve Mısır'da güneş enerjisinden elde edilecek elektriğin Yunanistan ve Avrupa'ya satılmasına ilişkin projeleri EastMed'e alternatif olarak değerlendirdi. ANT1 televizyon kanalına konuşan Miçotakis, ülkesinin "caydırıcı gücünü", malî imkânlar çerçevesinde sürekli artırmakla yükümlü olduğunu söyleyerek "İlk Rafaleler gelecek hafta ülkemize gelecek" dedi. Türkiye ile diyalog kapısının açık olduğunu da söyleyen Miçotakis "Diyalog kapısı açık ve benim Cumhurbaşkanı Erdoğan ile kişisel görüşme ihtimalim her zaman var" dedi. Türkiye ve Yunanistan'ın komşu olduklarını vurgulayan Miçotakis "Sonsuza kadar komşu olacağız, coğrafya bizi birlikte yaşamaya mahkûm ediyor. İş birliği ya da gerilim yolunu seçmek Türkiye'nin elinde. Biz iki ihtimale de hazırız" ifadelerini kullandı.

EASTMED NEDİR?
Doğu Akdeniz'den çıkarılacak gazın Kıbrıs üzerinden Yunanistan'a, oradan da İtalya'ya ulaştırılmasını hedefleyen "EastMed" projesine ilişkin anlaşma, Atina'da Ocak 2020'de düzenlenen bir törenle imzalanmıştı.