Afganistan’a hava köprüsü kuruldu

Taliban’ın 20 yıl aradan sonra yönetimi yeniden ele geçirmesi üzerine başta ABD olmak üzere birçok ülke iki haftalık süre içinde yaklaşık 113.500 kişiyi tahliye etti.

OSMAN SAĞIRLI

43 yıldır işgaller, savaşlar, yoksulluk ve yolsuzlukla mücadele eden 40 milyon nüfuslu Afganistan’da ikinci Taliban dönemi başladı. Halkın yüzde 73’ünün ülke içinde mülteci durumunda olduğu, 18 milyonun ise yardıma muhtaç olduğu Afganistan’da 20 yıl aradan sonra yönetimi yeniden ele geçiren Taliban, yabancı güçlerin ülkeyi tamamen terk etmesinden sonra hükûmet kurma çalışmalarına başlayacağını açıkladı.
15 Ağustos’ta Kâbil’i ele geçiren Taliban’ın 20 yıldır Afganistan’da bulunan yabancı güçlerin çıkmaları için verdiği süre ise bugün doluyor. Başta ABD olmak üzere birçok ülke iki haftalık süre içinde olabildiğince insanı Afganistan’dan çıkarmak için âdeta hava köprüsü kurdu. Aralarında koalisyon güçleri için çalışan Afgan vatandaşları ve ailelerinin de bulunduğu yüz binden fazla insan Afganistan’dan tahliye edildi. Beyaz Saray yaptığı açıklamada, Taliban’ın Kâbil’e girmesinden bir gün önce 14 Ağustos’tan bu yana yaklaşık 113.500 kişiyi tahliye ettiğii söyledi.

HANGİ ÜLKE, KAÇ KİŞİYİ TAHLİYE ETTİ:
∂ Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Cuma günü yaptığı açıklamada, Türkiye’nin geride kalan küçük bir “teknik grup” dışındaki tüm asker ve sivilleri Afganistan’dan tahliye ettiğini söyledi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise yaklaşık 1000 Türk vatandaşı da dâhil olmak üzere en az 1.400 kişinin tahliye edildiğin söyledi.
∂ Pentagon, ABD ordusunun son güne kadar insanları Kâbil Havaalanı’ndan tahliye etmeye devam edeceğini duyurmuştu. Washington, 14 Ağustos’tan bu yana 5.400 ABD vatandaşını tahliye etti. Bu arada ABD dün akşam itibarıyla Afganistan'dan çekilmeyi tamamladığını açıkladı.
∂ İngiltere, iki hafta içinde 15.000’den fazla insanı tahliye etti.
∂ Tahliye işlemlerini Perşembe günü sonlandıran Kanada, yaklaşık 3.700 Kanada ve Afgan vatandaşını ülkeden çıkardı.
∂ Almanya 4.100’den fazla Afgan da dâhil olmak üzere 5.347 kişiyi tahliye etti. Berlin yönetim, Afganistan’da yaklaşık 300 Alman vatandaşının kaldığını bildirdi.
∂ Tahliye işlemlerinin tamamlayan bir başkan ülke olan Fransa, 2.600’den fazla Afgan da dâhil olmak üzere yaklaşık 3.000 kişiyi ülkeye getirdi.

HOLLANDA’NIN DİPLOMATİK VARLIĞI KALMADI
∂ İtalya, aralarında 1.301’i kadın ve 1.453’ü çocuk olmak üzere 4.890 Afgan uyruklu olmak üzere 5.011 kişiyi tahliye etti.
∂ Kâbil’deki tahliye misyonunu sonlandıran İsveç, yerel olarak çalışan tüm büyükelçilik personeli ve aileleri de olmak üzere toplam 1.100 kişinin tahliyesini gerçekleştirdi.
∂ Belçika 1.400, İrlanda 36, Polonya 300’ü kadın ve 300’ü çocuk olmak üzere yaklaşık 900, Danimarka 1000, Ukrayna 600, Macaristan ise 540’tan fazla kişinin tahliye edildiğini duyurdu.
∂ Avusturya, Almanya ve diğer ülkeler aracılığıyla Avusturya vatandaşlığı veya ikametgâhı olan 89 kişinin Afganistan’dan çıkarıldığını 25-40 arasında kişinin ise hâlâ Afganistan’da olduğunu söyledi.
∂ İsviçre, Almanya ve ABD aracılığıyla Afganistan’dan 292 kişiyi çıkarırken hâlâ 15 vatandaşı bu ülkede bulunuyor.
∂ Hollanda, Afganistan’dan 2.500 kişiyi tahliye etti ve bunların yaklaşık 1.600’ünü ülkeye getirdi. Büyükelçi’nin perşembe günü son uçuşla Afganistan’dan ayrılırken Hollanda’nın ülkede diplomatik varlığı kalmadı.
∂ İspanya, Afganistan’dan personel tahliyesini tamamlarken, son 81 İspanyol’u Kâbil’den taşıyan iki askerî uçağın cuma günü erken saatlerde Dubai’ye ulaştı. İspanya, Batı ülkeleri, BM veya AB ile çalışmış 1.898 Afgan’ı tahliye etti.

KATAR, TAHLİYELERE YARDIM ETTİ
∂ Katar, 40.000’den fazla kişinin Doha’ya tahliyesine yardım ettiğini ve tahliye çabalarının uluslararası ortaklarla istişare hâlinde son güne kadar devam edeceğini açıkladı.
∂ BAE, ulusal taşıyıcıları veya havaalanları aracılığıyla BAE’ye gelen 8.500 kişi de olmak üzere bugüne kadar 36.500 kişinin tahliyesine yardımcı olduğunu bildirdi.
∂ Avustralya, 3200’den fazla vatandaş ve Avustralya vizeli Afganlar da dâhil olmak üzere 4 bin 100 kişiyi tahliye etti.
∂ Yeni Zelanda en az 276 vatandaşı ve daimi ikametgâh sahibi, aileleri ve diğer vize sahiplerini tahliye ettiğini kaydetti.
∂ Hindistan’ın Afganistan’dan, çoğu büyükelçilik personeli ve orada yaşayan vatandaşlardan oluşan 565 kişiyi ülkeden çıkardığını açıkladı.