BM'de genel sekreter seçimi kilitlendi: 7 aday veto engeline takılırken, gözler Türkiye'nin kararında!
Birleşmiş Milletler'de (BM) yeni genel sekreteri belirlemek için yapılan altıncı oylamadan da sonuç çıkmadı. Güvenlik Konseyi'ndeki 7 adayın tamamı veto yetkisine sahip ülkelerin itirazıyla karşılaşırken, yeni isimlerin yarışa katılmasının önü açıldı.
Birleşmiş Milletler'de António Guterres'in görev süresinin sona ermesine kısa süre kala genel sekreterlik yarışı çıkmaza girdi.
Reuters'ın haberine göre, BM Güvenlik Konseyi'nde gerçekleştirilen altıncı gayriresmî oylamada hiçbir aday, veto yetkisine sahip beş daimi üyenin tamamının desteğini alamadı.
ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'nın belirleyici olduğu seçim sürecinde, yedi adayın her biri daimi üyelerden en az iki olumsuz oy aldı.
Yaşanan tıkanıklık, genel sekreterlik yarışına yeni adayların katılması ihtimalini de güçlendirdi.
7 ADAYIN TAMAMI ENGELLE KARŞILAŞTI
Reuters'ın sürece yakın iki kaynağa dayandırdığı bilgilere göre, Kosta Rika'nın eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Rebeca Grynspan, dokuz destek, beş karşıt ve bir çekimser nitelikte oy alarak yarıştaki liderliğini korudu.
Ancak Grynspan'a verilen beş olumsuz oyun ikisi, Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinden geldi.
Guyana'nın BM Büyükelçisi Carolyn Rodrigues-Birkett ise sekiz destek, altı karşıt ve bir görüş bildirmeme oyu aldı. Daimi üyelerden ikisi Rodrigues-Birkett'in adaylığına karşı çıktı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi de benzer bir sonuçla karşılaştı.
Diğer dört adayın ise aldıkları olumsuz oyların sayısı destek oylarını geçti.
DÜNYA BASINI:"TÜRKİYE'NİN GÜNDEMİNDE FERİDUN SİNİRLİOĞLU VAR"
BM'deki seçim süreci kilitlenirken Türkiye'nin muhtemel adaylık hazırlığı da önem kazandı.
Associated Press'in 4 Ekim'de iki diplomatik kaynağa dayandırdığı habere göre Ankara, eski Dışişleri Bakanı ve mevcut Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu'nu BM Genel Sekreterliği için aday göstermeyi değerlendiriyor.
Diplomatik kaynaklar, Sinirlioğlu'nun isminin New York'taki BM Genel Kurulu görüşmeleri sırasında gündeme getirildiğini ve Ankara'nın bu seçeneği ciddi biçimde ele aldığını aktardı.
Ancak Dışişleri Bakanlığı kaynakları, o tarihte henüz resmî bir adaylık bulunmadığını açıkladı.
Sinirlioğlu'nun yarışa katılabilmesi için Türkiye tarafından resmen aday gösterilmesi gerekiyor.
YUNAN BASININDA TÜRK ADAY RAHATSIZLIĞI
Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu aday göstermeyi değerlendirmesi Yunan basınında da yer bulmuştu.
Kathimerini gazetesi, Ankara'nın muhtemel aday gösterme ihtimalinin Atina'yı korkuttuğunu yazdı.
Yunanistan, BM Güvenlik Konseyi'nin geçici üyeleri arasında yer alırken, Sinirlioğlu'nun aday gösterilmesi durumunda Atina'nın tutumunun nasıl şekilleneceği henüz netlik kazanmadı.
Bununla birlikte Yunanistan'ın tek başına veto yetkisi bulunmuyor. Genel sekreter seçiminde belirleyici engelleme yetkisi beş daimi üyeye ait.
ABD'DEN YENİ ADAYLARA AÇIK KAPI
Seçimin sonuçsuz kalmasının ardından ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, yeni adayların yarışa katılma ihtimaline ilişkin konuştu.
Waltz, "Ülkeler daha fazla aday göstermek istiyorlarsa bu kesinlikle onların egemenlik hakları dahilindedir" dedi.
Ancak Washington'ın açıklaması herhangi bir adayın, Türkiye dahil, ABD tarafından destekleneceği anlamına gelmiyor.
Reuters'a konuşan Grynspan, daimi üyelerden olumsuz oy almasının kendisini şaşırtmayacağını söyledi.
Geçmiş seçimlerde benzer engellerin aşıldığını hatırlatan Grynspan, "Oyun bitmedi, çalışmaya devam etmemiz gerekecek" ifadelerini kullandı.
BM'nin diplomatik girişimlerde fazla riskten kaçınan bir yapıya dönüştüğünü ileri süren Grynspan, örgütün üst düzey kadrolarının azaltılması, bürokrasinin hafifletilmesi ve kurumlar arasındaki görev tekrarlarının önlenmesi gerektiğine dikkat çekti.
BM'DE YENİ GENEL SEKRETER NASIL SEÇİLECEK?
BM Genel Sekreteri António Guterres'in görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek.
Yeni genel sekreterin belirlenmesi için 15 üyeli Güvenlik Konseyi'nden en az dokuz olumlu oy alınması ve beş daimi üyeden hiçbirinin veto kullanmaması gerekiyor.
Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi üzerine nihai atama BM Genel Kurulu tarafından gerçekleştiriliyor.
Mevcut adaylar arasında uzlaşma sağlanamaması, yeni adayların yarışa dahil olma ihtimalini açık tutuyor.
Türkiye'nin Feridun Sinirlioğlu konusunda resmî adaylık kararı alıp almayacağı ise henüz belli değil.
