Çin'den ABD'ye misilleme: %84'lük ek gümrük vergisi uygulanacak

Çin, ABD'nin ithal ürünlere yönelik uyguladığı yüksek gümrük vergilerine karşılık olarak, 10 Nisan 2025 tarihinden itibaren ABD menşeli ürünlere %84 oranında ek gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu.

Çin, ABD menşeli mallara uyguladığı gümrük vergisini 10 Nisan itibarıyla yüzde 84’e yükseltti. Karar, Başkan Donald Trump’ın Çin’e yönelik %104'lük gümrük vergisi kararına karşılık olarak açıklandı.

TÜKETİCİLER İÇİN ETKİSİ: DAHA PAHALI, DAHA AZ SEÇENEK

Çin’de yaşayan tüketiciler, bu yeni vergilendirme politikasıyla birlikte ABD’den ithal edilen otomobiller, akıllı telefonlar ve gıda ürünlerinde ciddi fiyat artışlarıyla karşı karşıya kalacak.

Çinli tüketici derneklerinin uyarılarına göre, bazı Amerikan markalarının Çin pazarından çekilmesi ihtimali de göz ardı edilmiyor.

"Tüketici sepeti içinde Amerikan ürünlerinin oranı düşerken, fiyatlar yerli ürünlere göre daha yüksek kalacak" denildi.

İŞLETMELER ZORDA: ABD İHRACATI DARALABİLİR

ABD merkezli teknoloji ve otomotiv firmalarının Çin’deki gelirlerinde önemli bir daralma bekleniyor. Apple, Tesla ve Boeing gibi şirketlerin Çin’den gelen siparişleri azaltması, özellikle tedarik zinciri üzerinde büyük bir baskı oluşturabilir.

Uluslararası Ekonomi Uzmanı Mary Lovely, "Ticaret savaşı artık tüketici düzeyinde değil, şirketlerin hayatta kalma savaşı haline geldi" yorumunda bulundu.

PİYASALAR ÇAKILDI: S&P 500 VADELİ İŞLEMLERİ %1,5 DÜŞTÜ

Çin’in tarifeleri açıklamasının ardından S&P 500 vadeli işlemleri %1,5, STOXX Europe 600 ise %4,2 oranında düştü. Nasdaq’ın ayı piyasasına girmesiyle birlikte yatırımcılar tahvil ve altın gibi güvenli limanlara yöneldi. Ekonomistler bu durumu, İngiltere'nin 2022'de yaşadığı Liz Truss kriziyle benzer bir “güven erozyonu” olarak değerlendirdi.

ARZ ZİNCİRİNDE KIRILMALAR KAPIDA

Uzmanlar, şirketlerin Çin pazarındaki kaybı başka ülkelerde telafi etmeye çalışacağını belirtiyor. Özellikle Güneydoğu Asya ve Hindistan, yeni üretim ve tedarik merkezleri olarak öne çıkıyor. Ancak bu geçişin kısa vadede arz sıkıntısı ve daha yüksek maliyetler getirmesi de ihtimaller arasında.

TRUMP'IN 'KARŞILIKLILIK' FORMÜLÜ HEDEFTE

Trump yönetiminin gümrük tarifeleri için kullandığı hesaplama yöntemi, ekonomi dünyasında ciddi şekilde eleştirilere yol açtı. Ekonomist Lovely, "Yapılan formül ekonomik değil, siyasi bir hesaplaşmadır" dedi. Çin ise misilleme kararını “zorbalığa karşı meşru müdafaa” olarak tanımladı.

ÇİN: SONUNA KADAR MÜCADELE EDECEĞİZ

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, kararın ardından yaptığı açıklamada ❝Çin halkının kalkınma hakkı gasp edilemez❞ dedi. Pekin ayrıca, ABD'nin 2020'de imzalanan Birinci Aşama Ticaret Anlaşması'na uymadığını savunarak, Washington'u “anlaşmaları ihlal etmekle” suçladı.

KÜRESEL RİSK ARTIYOR: 'DUMANSIZ SAVAŞ' TEKNOLOJİ VE FİNANS SEKTÖRÜNE SIÇRAYABİLİR

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Scott Kennedy’ye göre, mevcut çatışma sadece ticari değil, egemenlik mücadelesidir. Kennedy, "Bu bir sokak kavgası değil, stratejik tahammül sınavı" yorumunu yaptı. Çin'de sosyal medyada “#104Tarife” etiketinin sansürlenmesi de, gerilimin kamuoyu kontrolü boyutuna ulaştığını gösterdi.

NELER OLDU?

ABD Başkanı Donald Trump’ın ithalat vergilerine hız vermesiyle başlayan ekonomik gerilim, küresel bir şoka dönüştü. Çin, misilleme olarak 10 Nisan’dan itibaren ABD mallarına yüzde 84 oranında ek gümrük vergisi uygulayacağını resmen ilan etti.

Almanya merkezli motor üreticisi Deutz, Çin’in kararından hemen sonra ABD’ye gönderdiği tüm ekipmanlarda maliyetin tamamını Amerikalı alıcılara yansıttığını duyurdu. Bu da demek oluyor ki, Amerikalı çiftçiler ve sanayiciler artık daha pahalı traktörlerle, daha maliyetli makinelerle karşı karşıya kalacak. İş dünyasında zaten var olan tedirginlik, bu açıklamayla açık paniğe dönüştü.

Avrupa borsaları güne sert kayıplarla başladı. Frankfurt Borsası’nın DAX endeksi yüzde 2,5’lik düşüşle açılırken, Amsterdam Borsası’nda işlemler adeta yere çakıldı. Küresel enerji fiyatları da bu rüzgârdan nasibini aldı; Brent ham petrolün fiyatı Şubat 2021’den bu yana ilk kez 60 doların altına geriledi. Geçtiğimiz hafta 75 doları gören varil fiyatı, sadece birkaç gün içinde tabana çakıldı.

Piyasalardaki bu sert dalga ilaç ve sağlık devlerini de vurdu. İngiliz AstraZeneca hisseleri yüzde 6, Danimarkalı Novo Nordisk ise yüzde 5 değer kaybetti. Bu düşüş, yalnızca şirketlerin bilançosunu değil, binlerce yatırımcının portföyünü de yerinden oynattı.

En sarsıcı etki ise Afrika’nın doğusundan geldi. Trump’ın tekstil sektörüne uyguladığı yüzde 47’lik vergi nedeniyle Madagaskar’da yaklaşık 60 bin kişinin işsiz kalabileceği öngörülüyor. ABD’ye bağlı üretim yapan yüzlerce fabrika ya sipariş iptali aldı ya da kapıya kilit vurma hazırlığına girişti.

Trump’ın “karşılıklılık” adı altında savunduğu bu ticaret savaşı stratejisi, artık sadece Çin ile değil, dünyanın geri kalanıyla da büyük bir çatışma potansiyeli taşıyor. Uzmanlar bu gidişatın küresel resesyonun fitilini ateşleyebileceği uyarısında bulunuyor. Pekin’den gelen mesaj net: "Bu bir ekonomik savaş ve biz sonuna kadar direneceğiz."