Fransa'dan AUKUS iş birliğine tepki: Sırtımızdan hançerlendik

Fransa’nın Avustralya ile yürüttüğü 90 milyar dolarlık Taarruz Denizaltı Programı, Washington ve Londra’nın yaptığı yeni iş birliği ile sona erdi

Avustralya'nın denizaltı alımında ABD ve İngiltere'nin Fransa'yı devre dışı bırakması yeni bir gerilime sebep oldu. ABD Başkanı Joe Biden, İngiltere Başbakanı Boris Johnson ve Avustralya Başbakanı Scott Morrison çevrim içi toplantıyla, AUKUS adı altında yeni bir güvenlik iş birliği kurulduğunu ve bu kapsamda ABD ve İngiltere'nin Avustralya ile nükleer enerjili denizaltı teknolojisini paylaşacağını duyurdu. AUKUS'un devreye girmesiyle Avustralya'nın 2015'ten beri Fransa ile yürüttüğü, maliyeti başta 43 milyar dolar olup daha sonra 90 milyar dolara ulaşan Taarruz Denizaltı Programı da rafa kalktı. Fransız siyasetçiler yaşanan gelişmeleri "Yüzyılın Anlaşması yüzyılın fiyaskosu oldu" diye yorumlarken Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian "Gerçekten sırtımızdan vurulduk. Avustralya ile bir güven ilişkisi kurmuştuk ve bu güvene ihanet edildi" ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken'in "Fransa, bizim için çok önemli bir ortak" sözleri tansiyonu düşürmedi. Fransa, Washington'da Büyükelçi Philippe Etienne'in rezidansında düzenlenecek olan ABD-Fransa dostluk galasının iptal edildiğini duyurdu. Gala, ABD'nin bağımsızlık savaşında Fransa deniz kuvvetlerinin yardımıyla İngiltere'ye karşı kazandığı Chesapeake Muhaberebesi'nin 240. yıl dönümünü kutlamak amacıyla düzenleniyordu. AUKUS'in kendilerini hedef aldığını söyleyen Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Cao Licien "Yeni güvenlik ortaklığı bölgesel barış ve istikrara zarar veriyor. AUKUS, silahlanma yarışını yoğunlaştırıyor ve uluslararası nükleer silahların yayılmasını önleme çabalarına zarar veriyor" ifadelerini kullanmıştı. Fransa, Avustralya'nın kendisiyle denizaltı projesini iptal ederek ABD ile anlaşmasının ardından Washington ve Canberra Büyükelçilerini geri çağırdı.