İran, İstanbul Bildirisi’nde Ermenistan’a kalkan oldu: Azerbaycanlıların haklı dönüş talebini reddetti!

İran’dan Azerbaycan’a soğuk duş gibi bir çıkış geldi! İstanbul’da kabul edilen bildirinin Ermenistan’ın yıllardır sürgüne yolladığı Azerbaycanlıların ata topraklarına barışçıl dönüş hakkını savunan maddesine İran destek vermedi. Ermenistan’ın yüzbinlerce Azerbaycanlıyı zorla göçe zorlayıp kültürel mirası yok etmesine göz yuman Tahran yönetimi, İstanbul Bildirisi’nde adeta Erivan’a kalkan oldu.

İran'ın Ermenistan Büyükelçisi Mehdi Sobhani, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (İİT) İstanbul Deklarasyonu'nda yer alan "Batı Azerbaycan" ifadesine Tahran'ın katılmadığını açıkladı. İran yönetimi, bildirinin bazı maddelerinin oybirliği gerektirmediğini belirterek bu bölüme destek vermediklerini vurguladı.

Bildiride, Ermenistan'dan zorla çıkarılan Azerbaycanlıların ata topraklarına geri dönüş hakkına atıf yapıldı. Bakü yönetimi, Ermenistan sınırları içindeki "Batı Azerbaycan" olarak tanımlanan bölgelerin Azerbaycanlıların tarihi yerleşim alanı olduğunu duyurmuştu.

AZERBAYCANLILARIN GERİ DÖNÜŞ TALEBİ

Azerbaycan Milletvekili ve Batı Azerbaycan Topluluğu Başkanı Aziz Alekberli, Sovyetler Birliği döneminde Azerbaycanlıların Ermenistan’dan zorla çıkarıldığını söyledi. Alekberli, "Ata topraklarımıza barışçıl yollarla geri dönmek istiyoruz" ifadesini kullandı.

Alekberli, 1948 ve 1988 yıllarında toplam 300 binden fazla kişinin yerlerinden edildiğini, bölgedeki yer adlarının değiştirildiğini ve nüfusun gönderildiğini kaydetti. Karabağ’daki gelişmelerin ardından Batı Azerbaycan konusunun gündemde daha fazla yer bulduğunu ifade etti.

"BARIŞÇIL DÖNÜŞ EN DOĞAL HAK"

Aziz Alekberli, "Her insanın doğduğu yerde yaşaması en doğal hakkıdır. İnsanlarımızın yurtlarına barış içinde dönmesini sağlamak istiyoruz" diye konuştu. Türkiye'nin Karabağ meselesinde olduğu gibi Batı Azerbaycan konusunda da Azerbaycan'ın yanında yer aldığını söyledi.

Batı Azerbaycan Topluluğu Ege Bölge Temsilcisi Asıf Kurban ise ailesinin 1988'de Ermenistan'dan zorla göçe zorlandığını belirterek "Oralar bizim ata topraklarımız. Belgelerimiz var. Ermeniler bizim haklarımızı versin, biz de barış içinde evlerimize dönelim" dedi.

NE OLMUŞTU?

21-22 Haziran 2025 tarihlerinde İstanbul’da Türkiye'nin ev sahipliğinde İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Dışişleri Bakanları Konseyi'nin 51. Oturumu düzenlendi. "Dönüşen Dünyada İİT" temasıyla gerçekleştirilen toplantıda İstanbul Bildirisi kabul edildi.

Bildiride, Filistin meselesine öncelik verilirken, Keşmir, Azerbaycan, Kıbrıs, Suriye ve Rohingya gibi konularda İİT’nin siyasi tutumları yeniden teyit edildi.

İstanbul Bildirisi'nde Azerbaycan’la ilgili maddede şu ifadeler yer aldı:

"Günümüzdeki Ermenistan topraklarından sistematik ve zorla çıkarılmış yüzbinlerce Azerbaycanlı’nın geleceği konusunda derin endişelerimizi ifade eder, bu topraklardaki İslam kültürel mirasının yok edilmesi ve sahiplenilmesini uluslararası hukukun açık ihlali olarak kınarız. Ermenistan’dan zorla çıkarılan Azerbaycanlıların, uluslararası hukuka uygun olarak, barışçıl, güvenli ve onurlu biçimde kendi topraklarına geri dönme hakkını bir kez daha teyit eder; Batı Azerbaycan Cemaati ile diyaloğa girmeyi reddeden Ermenistan'ın bu temel insan hakkının ihlalini sürdürmesini esefle karşılarız."