Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor

5 Kasım'da yapılacak ABD başkanlık seçimleri için geri sayım sürerken "erken oy verme işlemleri" için seçmenler sandık başına gitti. Ancak gerçekte sandık bulunmuyor. Amerikalılar Türkiye'de de düşünülen elektronik oylama sistemi (e-oylama) ile başkanlarını seçiyor.

Kaydet

Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nde aylardır süren seçim maratonunda son haftaya girildi. 5 Kasım'da yapılacak başkanlık seçimleri için seçmenler sandık başına gidiyor.

60. başkanlık seçimleri için geri sayım sürerken, milyonlarca Amerikalı seçmen, erken oy verme hakkını kullanmaya devam ediyor.

Elektronik oylama sistemi kullanan erken oy kullanmak üzere oy kullanma merkezlerine gelen vatandaşlar, Columbus bölgesinde oylarını kullandı.

Özellikle bu seçimlerde salıncak eyalet olarak tanımlanan Arizona, North Carolina, Georgia, Pensilvanya, Nevada, Michigan ve Wisconsin'de seçmenlerin ne ölçüde sandığa gideceği büyük önem taşırken, bu eyaletlerde de erken oy kullanma işlemleri sürüyor.

E-OYLAMA SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

ABD'de uzun zamandır "sandık başına gitmek" ifadesi tarih olmuş durumda. E-oylama sisteminin geçmişi 2000 yılına kadar uzanıyor.

20 yıla yakın bir zamandır e-oylama sisteminin kullanıldığı ülkede dijital altyapı artık normalleşmiş durumda.

ABD'de de ilk oylama makineleri mekanik çalışıyordu. Zamanla özel oylama makineleri dokunmatik ekranlı bilgisayarlara dönüştü.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 1. Resim

Oylama makineleri de seçimlere göre fonksiyonel değişikliklere sahip. Farklı kullanılabilirlik, güvenlik, verimlilik ve doğruluk seviyeleriyle çalışan bu makinelerden bazısına tüm seçmenler erişebilirken belirli engelli seçmenler erişemeyebiliyor.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 2. Resim

Ancak e-oylama halkın seçimleri denetlemesi üzerinde pek çok kolaylık sağlıyor.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 3. Resim

Yaşlıların ve engellilerin oy kullanırken sistemle yaşayacakları problem de anında gideriliyor.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 4. Resim

Seçmenlerin oylarını kullanırken "sandık görevlileri" de bulunuyor. Bir problem olduğunda yetkililer gerekli müdahaleleri yapıyor.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 5. Resim

Sistem üzerinde yapılan her hamle ve hareket kaydediliyor.

TÜRKİYE'DE ELEKTRONİK SEÇİM

Dünya'da Birleşik Krallık, Hollanda, İtalya, Brezilya, Kanada, Estonya, Avustralya, ABD ve Fransa elektronik oylama sistemi kullanıyor.

Türkiye'deki elektronik oylama, 298 sayılı seçim kanunu gereği sadece yurt dışındaki seçmenler için kullanılabiliyor.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 6. Resim

Türkiye'de yurt içi elektronik seçim için çalışmalar uzun zamandır planlanıyor. Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Ahmet Yener Türkiye'de de elektronik oylamaya yönelik çalışma yapılabileceği yönünde açıklamada bulunmuştu.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 7. Resim

Türkiye'de elektronik seçimler için Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler, Hukuk ve Mühendislik Fakülteleri ile YSK'den uzmanlardan oluşan çalışma grubu oluşturulmuştu.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 8. Resim

Grup şu anda, yurt dışındaki elektronik oylama örneklerini inceleyerek bilgisayar ve yazılım altyapısına dair hazırlıklar yapıyordu.

Sandıksız seçimler! ABD e-oylama sistemiyle başkanını seçiyor - 9. Resim

31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri'nin ardından ağırlık verilecek çalışma sonucu oluşturulacak sistemle, ilk olarak meslek örgütleri, kooperatifler, üniversitelerdeki öğrenci temsilcisi seçimlerinde kullanılması kararlaştırıldı.