Tüm gezegeni sarsan sinyal! Şimdiye kadarki en büyük kara delik çarpışması kaydedildi

Dünya’dan 10 milyar ışık yılı ötede yaşanan devasa kara delik çarpışması tüm dengeleri değiştirecek. Bilim insanları ‘Beklemediğimiz bir kütle aralığı’ diyerek teorileri gözden geçirmeye başladı.

Lazer İnterferometre Kütleçekim Dalgası Gözlemevi (LIGO), evrende bugüne kadar gözlemlenen en büyük kara delik birleşmesini tespit etti. Bilim insanları bu keşfin kara deliklerin nasıl oluştuğu konusundaki mevcut teorileri sorgulatacak nitelikte olduğunu açıkladı.

ŞAŞIRTICI SİNYAL: 23 KASIM 2023'TE KAYDEDİLDİ

California Teknoloji Enstitüsü’nden araştırmacılar, 23 Kasım 2023'te LIGO'nun "olağanüstü ve yorumlaması şaşırtıcı" bir kütleçekim dalgası sinyali yakaladığını belirtti.

İncelemeler, sinyalin Güneş'in 103 ve 137 katı kütleye sahip iki dev kara deliğin çarpışmasından kaynaklandığını ortaya koydu. Çarpışma, Dünya’dan yaklaşık 10 milyar ışık yılı uzaklıkta gerçekleşti ve birleşen kara delik Güneş'in yaklaşık 265 katı kütleye ulaştı.

Cardiff Üniversitesi Yerçekimini Keşif Enstitüsü Başkanı Profesör Mark Hannam, kütleçekim dalgalarının "evrende gözlemlenebilecek en şiddetli olaylar" olduğunu söyledi.

"Ancak sinyaller Dünya'ya ulaştığında ölçebileceğimiz en zayıf fenomenler oluyorlar. Bu dalgalar çok küçüktür" dedi.

---

UZAY-ZAMANDA ŞOK DALGALARI NASIL OLUYOR?

Yerçekimsel dalgalar, birleşme sırasında uzay-zaman dokusunda oluşan ani dalgalanmalar olarak tanımlanmakta.

Dedektörler, bu dalgalanmaları saniyenin onda biri kadar bir süre boyunca gerilme ve sıkışma şeklinde kaydetti. "Ringdown" olarak bilinen bu aşama, birleşen kara delik sakinleşirken ortaya çıkan son titreşimleri içeriyor.

Bilim insanları, tespit edilen kara deliklerin önceki birleşmelerin ürünü olabileceğini düşünüyor.

Hannam, "Bunlar yerçekimi dalgalarıyla güvenle ölçtüğümüz en büyük kara delik kütleleri" ifadelerini kullandı.

"Ve ilginç çünkü kara deliklerin oluşmasını beklemediğimiz bir kütle aralığındalar."

KARA DELİK ARAŞTIRMALARINDA YENİ DÖNEM

LIGO, 10 yıldır yaklaşık 100 kara delik çarpışmasını tespit etti. Ancak bu son keşif, şimdiye kadar gözlemlenenlerin en büyüğü olarak kayda geçti.

Bilim insanları, önümüzdeki 10 ila 15 yıl için planlanan yeni dedektörlerin evrendeki tüm kara delik birleşmelerini görebileceğini ve beklenmedik keşiflere yol açabileceğini açıkladı.