Türkiye'nin adı Avrupa savunma planında! Rumlar detayı sızdırdı

Avrupa Parlamentosu’nun Perşembe günü tamamlanan Strazburg’daki Genel Kurul toplantısında Avrupa savunmasını güçlendirme planlamasına yönelik hazırlıklar sürerken, Rum milletvekilleri taslağın detaylarını yanlışlıkla ifşa etti. Turkiyegazetesi.com.tr'nin ulaştığı belgelere göre, taslakta Türkiye’nin Avrupa savunma stratejilerine dahil edilmesi açıkça öneriliyor.

DIŞ HABERLER—Avrupa Parlamentosu’ndaki kritik oylama öncesinde Rum AP üyeleri Fourlas, Mavrides, Geadi ve Georgiou, Türkiye'nin Avrupa savunma mekanizmasına dahil edilmesini önlemek için meslektaşlarını ikna etmeye çalıştı. Ancak bu girişim başarısız oldu.

Oylama, ABD'nin Ukrayna konusundaki tutumundan ve NATO'ya olan taahhütlerinden geri adım atmasının ardından Avrupa'nın savunma politikalarında daha fazla bağımsızlık arayışına girdiği bir dönemde gerçekleşti.

RUM VEKİLLER ARASINDA TARTIŞMA ÇIKTI, DETAYLAR ORTAYA SAÇILDI

Rum milletvekilleri arasında taslağa ilişkin çıkan sert tartışmalar sırasında Türkiye detayı da ortaya döküldü. Konunun tartışmaya açıldığı Salı günü, Rum milletvekilleri Türkiye’nin AB dışındaki benzer fikirdeki ortaklar arasına dahil edilmesiyle ilgili kaygılarını dile getirdi. Tartışmalar sırasında Türkiye’nin Avrupa savunma mekanizmasında yer almasının Beyaz Kitap’ta açıkça belirtildiği ortaya çıktı.

Turkiyegazetesi.com.tr'nin ulaştığı raporlara göre Avrupa Komisyonu’nun hazırladığı Beyaz Kitap’ta, Türkiye'nin Avrupa savunma stratejilerine dahil edilmesi açıkça önerildi. Belgede, Türkiye'nin hem NATO üyesi hem de AB’ye aday ülke olduğu hatırlatılarak, Ankara ile savunma ve güvenlik alanında karşılıklı çıkara dayalı yapıcı bir ortaklık kurulması gerektiği vurgulandı.

Türkiye’nin iş birliği taahhüdü temelinde ortak bir güvenlik stratejisi geliştirilmesi gerektiği belirtildi.

TASLAKTA NELER VAR?

Beyaz Kitap ayrıca savunma sanayisinin güçlendirilmesi için kapsamlı bir planı da içeriyor. Avrupa Komisyonu, Haziran 2025'te savunmaya yönelik özel bir torba paket sunmaya hazırlanıyor.

Paketin, savunma ürünleri ve hizmetlerine ilişkin kuralların sadeleştirilmesi ve Avrupa savunma sanayisinin güçlendirilmesi amaçlandı. Özellikle savunma ürünlerinin AB içindeki dolaşımının kolaylaştırılması, bürokrasinin azaltılması ve sertifikasyon süreçlerinin hızlandırılması öngörüldü.

Torba paketin, AB politikalarının bloğun savunma sanayisini beş farklı stratejik yönden desteklemesi gerektiği belirtildi. Kritik endüstriyel girdilerin tedarikinin güvence altına alınması, bağımlılıkların azaltılması, savunma becerilerinin teşvik edilmesi, sanayi kapasitesinin güçlendirilmesi ve savunma ürünlerinin dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması temel hedefler arasında yer alıyor. Ayrıca, AB tarafından finanse edilen projelerin yönetiminin kolaylaştırılması ve üye devletler için ortak finansmanın sadeleştirilmesi planlanıyor.

Beyaz Kitap, savunma ve güvenlik iş birliğinde Türkiye'ye özel bir statü verilmesini öngörüyor. Türkiye'nin hem NATO üyesi hem de AB'ye aday ülke olması nedeniyle diğer Avrupa ülkelerinden farklı bir konumda olduğu vurgulandı. Türkiye'nin yanı sıra İngiltere ve Norveç için de üç farklı statü öneriliyor.

Norveç'in AB savunma bütçesine doğrudan katkıda bulunması, İngiltere ile savunma iş birliği anlaşması imzalanması ve Türkiye ile özel bir savunma ortaklığı geliştirilmesi planlanıyor.

Beyaz Kitap toplamda 419 lehte, 204 aleyhte oy alırken 46 çekimser kaldı. Tasarı, 20-21 Mart'ta Brüksel'de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi'nde masaya yatırılacak. Türkiye'nin Avrupa savunmasındaki rolünün resmileşmesi, özellikle Kıbrıs tarafında endişelere yol açabilir.

Beyaz Kitap ayrıca, 1.5 milyar avroluk Avrupa Savunma Sanayi Programı (EDIP) kapsamında Ukrayna'nın savunma sanayisinin Avrupa savunma ekipmanları pazarına entegre edilmesi planlarını da içeriyor.

Ukrayna'ya sağlanacak destek kapsamında Kiev'deki AB Savunma İnovasyon Ofisi genişletilecek ve Ukrayna'nın savaş deneyiminden faydalanılması hedeflenecek.

150 MİLYAR EUROLUK SAVUNMA FONUNDA TÜRKİYE TARTIŞMASI

Avrupa Birliği'nin oluşturmayı planladığı 150 milyar euroluk savunma fonu, Türkiye’yi doğrudan ilgilendiren bir tartışmaya dönüşmüştü.ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna ve Rusya savaşındaki dışlayıcı tavrı ve Avrupa’nın güvenlik politikalarını değiştirmesi, AB’nin savunma sanayisini güçlendirmek için fon oluşturma kararı almasına yol açtı.

Brüksel Zirvesi’nde Almanya Şansölyesi Olaf Scholz, fonun yalnızca AB içindeki projelere değil, İngiltere, Norveç, İsviçre ve Türkiye gibi AB dışındaki stratejik ortaklara da açık olması gerektiğini savundu. Scholz, Türkiye'nin savunma sanayisinde İHA ve SİHA gibi yerli ve milli teknolojilerle önemli mesafeler kat ettiğini hatırlatarak, Türkiye’nin bu fon kapsamında desteklenmesi gerektiğini dile getirmişti.

Ancak Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, fonun yalnızca AB içindeki savunma projelerine ayrılması gerektiğini belirterek bu fikre karşı çıktı. Macron, Avrupa’nın özerkliğini koruması ve fonun hava savunma, uzun menzilli saldırılar, keşif ve istihbarat gibi kritik alanlarda kullanılmasının önemini vurguladı.

Paris yönetimi, AB dışındaki ülkelere yönelik fon kullanımına kısıtlama getirilmesi gerektiğini savunuyor.

Brüksel’deki diplomatlar, Fransa ve Almanya arasındaki bu fikir ayrılığının fonun uygulanmasını geciktirebileceğinden endişe ediyor. Avrupa Komisyonu’nun önümüzdeki 10 gün içinde hazırlayacağı detaylı öneri taslağının, üye devletlerin onayına sunulduğunda Fransa'nın itirazları nedeniyle engellenebileceği aktarıldı.