Mitrovica'yı ikiye ayıran duvar yıkıldı

Kosova ve Sırbistan arasında gerginliğe neden olan Mitrovica'daki duvarın yıkımı gerçekleşti.

Kosova'nın kuzeyinde bulunan Mitrovica'daki İbre nehri üzerine yapılan ve şehri ikiye ayıran duvar, Priştine ve Belgrad temsilcileri arasında varılan anlaşma sonucu bugün yıkıldı.

İnşa edildiği günden bu yana büyük tepkilere yol açan duvarın yıkımında üst düzey güvenlik önlemleri alınırken, yıkıma vatandaşlar ilgi göstermedi.

Güney Mitrovica Belediye Başkanı Agim Bahtiri, burada yaptığı açıklamada, duvarın yıkılmasından tüm Mitrovicalı halkın son derece memnuniyet duyduğuna işaret ederek, halkın özgür bir şekilde hareket etmesiyle Mitrovica'nın "birleştiğini" ifade etti.

Kuzey Mitrovica Belediye Başkanı Goran Rakiç, önümüzdeki hafta yıkılan duvarın yerine yapılacak yeni projenin hayata geçirileceğini belirterek, duvarın yerine bölgedeki yaya yoluna araçların geçişini önlemek amacıyla yaklaşık 70 santimetre yükseklikte bir "engelin" inşa edileceğini söyledi.

Mogherini'den "duvar" açıklaması

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, duvarın yıkılmasının ardından yaptığı yazılı açıklamada, Kosova ve Sırbistan temsilcileriyle iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi adına Brüksel'de yapılan iki görüşmenin "bugün sonuç verdiğini" belirtti.

Duvarın yıkılmasıyla birlikte Mitrovica'nın kuzey ve güneyinde yaşayan halkın özgür hareket edeceğini aktaran Mogherini, "Kosova ve Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi bölgede barış ve istikrarın sağlanması için büyük önem taşıyor. Bu durum, iki ülkenin AB üyelik süreci için de önemli." değerlendirmesinde bulundu.

Kosova Başbakanı İsa Mustafa, başkent Priştine'de düzenlediği basın toplantısında, uzun süren görüşmelerin neticesinde duvarın yıkılması kararının alındığını anımsatarak, "Bölgenin iyileştirilmesi için de anlaşmaya vardık. Duvarın yıkımı, hem yasal çerçeve hem de çevre düzenlemesi ve halkın ihtiyacı doğrultusunda gerçekleşti." dedi.

Yaklaşık bir saat süren Mitrovica'daki duvarın yıkım kararı Kuzey Mitrovica Belediye Başkanı Rakiç ve Kosova Çevre ve Şehir Planlama Bakanı Ferat Shala tarafından imzalanırken, anlaşmanın garantörlüğünü Kosova Başbakanı Mustafa, AB Kosova Özel Temsilcisi Nataliya Apostolova ve ABD'nin Priştine Büyükelçisi Greg Delawie üstlenmişti.

Gerginliğe neden olan duvar 2 ay önce yapıldı

Mitrovica'daki Sırp yetkililer, 25 Ağustos 2015 tarihinde AB'nin arabuluculuğunda İbre nehri üzerindeki köprünün yeniden canlandırılması projesi kapsamında, 2016'nın Aralık ayında yaklaşık 2 metrelik bir duvar inşa etmişti.

Kosova ve Sırbistan arasında gerginliğe neden olan söz konusu duvarın yıkılması ile ilgili yasa tasarısı da 2016 yılı sonlarına doğru Kosova Meclisi tarafından onaylanmış ve duvarın bu yılın ocak ayında yıkılması kararı alınmıştı.

İbre nehri üzerindeki köprü ise 1998-1999 yılları arasında yaşanan Kosova savaşının ardından Arnavutların şehrin kuzeyine araç geçişini engellemek amacıyla kullanılmıştı.

Kosova-Sırbistan ilişkileri

Son dönemde yaşanan olaylar Kosova ve Sırbistan arasındaki ilişkilerin son derece gerilmesine neden olmuştu.

İki ülke arasındaki gerginlik, Kosova'nın eski başbakanlarından Ramush Haradinaj'ın Sırbistan tarafından çıkarılan uluslararası yakalama kararı doğrultusunda Fransa'da bir havalimanında gözaltına alınmasıyla başlamıştı.

Daha sonra, Belgrad-Mitrovica seferini yapmak üzere Sırbistan'ın başkenti Belgrad'dan, üzerinde 21 dilde "Kosova Sırbistan'dır" ifadeleriyle yola çıkan trenin Kosova sınırına yakın bir noktada durdurularak ülkeye girişine izin verilmemesi ve hareket noktasına geri gönderilmesi iki ülke arasındaki gerginliği iyice tırmandırmıştı.

Bunun üzerine AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Mogherini'nin arabuluculuğunda iki ülkenin cumhurbaşkan ve başbakanları Brüksel'de iki kez bir araya gelmişti.