Rektör Prof. Dr. Muammer Yaylalı: Hedef girişimcilik ve yenilik

Ülkemizin belirlediği öncelikli alanlarda bilim ve teknolojinin gelişimine önemli katkılar sunmayı amaçlıyoruz.

DOÇ.DR. SÜLEYMAN DOĞAN
Erzurum'da Atatürk Üniversitesinden sonra şimdi Dadaşlar diyarında ikinci bir üniversite yükseliyor. Çiçeği burnunda Erzurum Teknik Üniversitesi'nin rektörü tecrübeli akademisyen Prof. Dr. Muammer Yaylalı. Devlet Planlamadaki tecrübesi ve akademik bilgisini birleştirerek memleketine hizmet etmek için kolları sıvamış olan Rektör Yaylalı iyi bir ekip oluşturmuş. Rektör Profesör Yaylalı ile Erzurum Teknik Üniversite kampüsünde görüştük. Sizleri, görüşmenin soru ve cevaplarıyla baş başa bırakırken söyleşide katkısı olan Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Yrd. Doç. Dr. Melike Gökcan'a ve bölüm arkadaşlarına teşekkür ediyorum.
Sayın Hocam, kurucu rektör olarak üniversiteyi nereden nereye getirdiniz?
Üniversitemiz 2010 yılının temmuz ayında kuruldu ve aynı yılın aralık ayında kurucu rektör olarak atandım. İlk işimiz üniversitemiz için liyakatli bir kadro kurmak ve kampüs alanı oluşturmaktı. Kampüs alanı olarak şu anda havaalanı yolu üzerinde bulunan yaklaşık 4 bin dönümlük arazi belirlendi.
İlk öğrencilerimizi 2012 yılının Güz döneminde aldık ve ilk yıl Havuzbaşında özel bir dershanenin dersliklerinde eğitim-öğretime başladık. Eğitime 2013 yılından itibaren kendi kampüs alanımızda yapımını tamamladığımız Merkezi Derslikler binamızda devam etmekteyiz. 2015 yılının Güz döneminden itibaren İktisadi ve İdari Bilimler Fakültemiz kendi binasına taşınacak olup 2016 yılından itibaren de Rektörlük binamız, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi binamız ile Yüksek Teknoloji Araştırma Merkezi (YÜTAM) binamız hizmete girecektir. Ayrıca lojmanlarımız ve Türkiye İş Bankası tarafından yaptırılan 150 kişilik kız öğrenci yurdumuz 2015 yılının sonu itibariyle tamamlanacaktır. Böylece, üniversitemizin kampüs yapılaşmasında ilk aşamayı tamamlamış olacağız.
Üniversiteniz Türkiye için ne ifade ediyor?
Üniversitemizin ülkemize olan katkısını dört başlıkta ifade edebilirim: Birincisi kaliteli ve nitelikli mezunlar vermek suretiyle ülkemizin yetişmiş eleman ihtiyacını karşılamada önemli bir katkı sunmayı hedeflemekteyiz. İkincisi, üniversitemiz ülkemizdeki 7 teknik üniversiteden biri olduğu için ülkemizin bilim ve teknoloji alanındaki öncelikleri doğrultusunda eğitim ve öğretim vermeyi, araştırmalar yapmayı ve projeler üretmeyi hedefliyoruz. Böylece ülkemizin 2023 yılı hedefi olan GSYİH'daki Ar-Ge payının %3'lere ulaşmasında bir katkımız olacaktır. Bu hedef doğrultusunda, Yüksek Teknoloji Araştırma Merkezini (YÜTAM) kurduk ve merkezimizin ilk fazı için Kalkınma Bakanlığından 11 Milyon TL'lik destek aldık.
Üçüncüsü ilimiz, bölgemiz ve ülkemizin ekonomik ve sosyal problemlerine dönük olarak çözüm önerilerini ilgili mercilere çözüm paketi olarak sunacak Ekonomik ve Sosyal Araştırma Merkezini (ETÜ-ESAM) kurduk. Dördüncüsü böl gemiz, Kafkasya, Ortadoğu ve Orta Asya için eğitim üssü haline gelmek. Nitekim 2014 yılı itibariyle ilk yabancı uyruklu öğrencilerimizi kabul ettik.
Sizce üniversitelerin temel acil sorunları ve çözüm yolları neler olabilir?
Üniversitelerin en temel sorunlarından birinin nitelikli öğretim elemanı istihdamı olduğunu düşünüyorum. Çünkü öğretim elemanları tercihte bulunurken batıdaki üniversiteleri öncelemektedir. Bunun aşılmasının yollarından birinin doğudaki üniversitelerde çalışacak öğretim elemanlarına doğu tazminatına benzer ek tazminatların verilmesidir. Üniversitelerin genel sorunlarından biri de özerklik konusudur. Üniversitelerin daha özerk bir statüye kavuşması ile YÖK üzerinden yapılması zorunlu olan bürokratik yazışmalardan kaynaklanan gecikmeler ortadan kalkmış olacak ve çok daha efektif bir yapılanma gerçekleştirilerek karar alma süreçleri çok daha hızlı bir hale gelecektir.
Üniversitelerin sanayi, bilim ve teknik iş birliğini yeterli buluyor musunuz?
Hayır, bulmuyorum. Kamu-Üniversite-Sanayi iş birliğinin geliştirilmesi için son yıllarda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın önemli çalışmaları olmakla birlikte bu iş birliklerinin hâlâ yeterli bir seviyeye ulaşmadığı görülmektedir. Biz de yeni bir üniversite olmakla birlikte bu iş birliğinin önemine binaen ilk iş birliğimizi Halkbank ile yaparak ilimizde bulunan sanayi kuruluşlarının -enerji verimliliği kapsamında- etüt çalışmaları üniversitemiz tarafından yapılarak hazırlanan rapor ilgili kuruma sunulmak suretiyle firmalarımızın enerji verimliliğini artırmaları için katkı sunulacaktır. Bu kapsamda ilk çalışmalar ilimizde belirlenen 7 adet firma için başlatılmış bulunmaktadır. İş birliklerimizin zaman içinde artırılarak araştırma merkezlerimizin kurulumunun tamamlanması ile ülkemiz geneline yaygınlaştırılmasına çalışılacaktır.

Yükseköğretim kurumlarında görmek istediğiniz öğrenci profili sizce nasıl olmalıdır?
Öğrenmeyi ve araştırmayı seven, sorgulayan, nitelikli bir birey olarak mezun olmak için üniversitesinin sunduğu tüm imkânlardan yararlanmasını bilen, hakkını arayan, ders hocasıyla diyalog kurabilen ve sorularını rahatlıkla sorabilen bir öğrenci profili görmek istiyoruz.
Türkiye'deki üniversitelerin bilim, teknik ve üretime katkı bakımından dünya üniversiteleri ile rekabet edebilecek düzeye gelmeleri için neler yapılmalıdır? Bu alandaki bilimsel çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz?
2014 yılı itibariyle 5 üniversitemizin ilk defa dünya sıralamasında ilk 500 üniversite arasına girmesi sevindirici bir husustur. Bu olumlu gelişmede TÜBİTAK ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın her yıl yayınladığı "Yenilikçi ve Girişimci Üniversite Endeksi" içinde yer almak için üniversitelerimizin bir yarış içinde olmasının önemli bir etkisinin olduğunu düşünüyorum. Çünkü 2014 yılı "Yenilikçi ve Girişimci Üniversite Endeksi"ne giren ilk 5 üniversitemiz aynı zamanda dünyadaki ilk 500 üniversite içinde de yer almıştır. Bu konuda pozitif gelişmeler olmakla birlikte dünya üniversiteleri ile rekabet edebilmek için üniversitelerde genel bir kriter olarak belirlenen bilimsel yayın yapma gibi şartlara ek olarak proje, patent, kitap, sanayi ile iş birlikleri gibi şartların da getirilmesi bu pozitif trendi daha da hızlandıracaktır. Nitekim YÖK bu konuda bir çalışma başlatmış olup biz de üniversite olarak öğretim üyesi atamasındaki puanlamaya bu gibi kriterleri de ilave etmiş durumdayız.
Üniversite Rektörü olarak nasıl bir duygu ve hissiyat içinde olduğunuzu bizimle paylaşır mısınız?
Ben 35 yıldan beri eğitimin içindeyim ve ilk günkü heyecanla bu işe devam ediyorum. Bir üniversite'de rektör olmak büyük bir onurdur. Bir düşünür diyor ki "Sevdiği işi yapan insanın enerjisi ASLA tükenmez." Biz de bu ilke doğrultusunda üniversitemize hizmet ediyoruz. Kurucu rektör olduğum için "Erzurum Teknik Üniversitesi'ni" evladım gibi görüyorum. Sadece ben değil bütün ekibimiz aynı duygular içindeyiz. Nasıl ebeveynler çocukları için ellerinden gelen her şeyi yaparlarsa, biz de böyle davranıyoruz.
Öğrenciler neden üniversitenizi tercih etsin, diğer üniversitelerden farkınız nedir?
Öğrenciler üniversitemizi şu beş sebepten dolayı tercih edebilirler:
1-Ülkemizdeki mevcut 7 teknik üniversiteden birinde okuma imkânını elde etmiş olmakta ve modern donanımlı sınıflarda nitelikli öğretim elemanlarımızdan kaliteli bir eğitim almaktadırlar.
2-Mühendislik ve Fen alanlarındaki öğrencilerimiz modern donanımlı laboratuvarlarımızda, derslerde öğrendikleri teorik bilgileri uygulama imkânı bulmaktadırlar.
3-Üniversitemiz yeni olması dolayısıyla hantal bir yapıya sahip olmadığından öğrenci merkezli dinamik bir eğitim anlayışı uygulanmakta ve öğrencilerimiz klasik eğitime paralel olarak dünyada uygulanan Flipped Classrom (Tersyüz Sınıf) gibi yeni öğretim metotları ile de eğitim almaktadırlar.
4-Öğrencilerimiz üniversite yöneticilerinden hocalarına varıncaya kadar herkese her zaman ulaşabilmekte ve sorunlarını iletebilmektedirler. Ayrıca web sitemizde öğrencilerimiz için öneri ve şikâyet köşesi oluşturulmuş olup öğrencilerimiz ilgili formu doldurmak suretiyle web üzerinden bunu üniversite yöneticilerine iletebilmektedirler.
5-Öğrencilerimiz üniversitemizdeki sosyal ve sportif aktivitelerden yararlanabilmektedirler. Örneğin öğrencilerimiz için ücretsiz kayak, buz pateni gibi kış sporları kursları düzenlenmekte ve üniversitemizin buz hokeyi, curling, okçuluk, satranç, halk oyunları vb. takımlarında yer alabilmekte ve ulusal müsabakalara katılabilmektedirler.
Üniversite rektörleri inşaat ve parasal durumdan azade tutulmalı mı, yani üniversite yönetimine mi sadece katılmalı, bu konuda ne dersiniz?
Kanaatimce böyle bir durum iki başlılık doğuracaktır. Dolayısıyla akademik ve idari çalışmalardan sorumlu iki ayrı rektör olmasından ziyade mevcut uygulamanın daha sağlıklı olduğunu düşünüyorum.
Akademisyenlerin performansa dayalı ücret almasını doğru buluyor musunuz?
Evet, doğru buluyorum. Daha çok çalışan, daha çok üreten, daha çok yayın yapan, proje üreten akademisyenlerin daha fazla ücret alması hem doğaldır hem de olması gerekendir.
Yeni Türkiye'nin yeni rektörü nasıl olmalıdır?
Eski veya yeni fark etmez rektörler her zaman siyaset üstü olmalı ve toplumun nitelikli bireylerini ve bilim insanlarını yetiştirmek için çalışmalı ve projeler üretmelidirler.
Kimdir?
Prof. Dr. Muammer Yaylalı 1953 yılında Erzurum'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Erzurum'da tamamladıktan sonra üniversiteyi ODTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü'nde tamamladı. 1981 yılında Atatürk Üniversitesi'nde Araştırma Görevlisi olarak göreve başladı. Aynı fakültede 1984 yılında doktorasını tamamladı. 1984-1986 yılları arasında Devlet Planlama Teşkilatında Yabancı Sermaye Başkanlığında Başkan Müşavirliği yaptı. İktisat Teorisi Anabilim Dalında 1988 yılında Doçent ve 1994 yılında Profesör oldu. 1993-1995 yılları arasında Bayburt Meslek Yüksekokulu'nda üç yıl kurucu müdür olarak görev yaptı. 1998 yılında, Amerika Birleşik Devletleri'nde Roger Williams Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak bulundu. 2010 yılında Erzurum Teknik Üniversitesi'ne kurucu rektör olarak atandı.


Erzurum Teknik Üniversitesi Künyesi
Teknolojinin peşinde
Kuruluş: 2010
Fakültesi sayısı: 6
Enstitü sayısı: 3
Toplam öğrenci sayısı: 2 bin
Akademik personel: 200
İdari personel: 200
Toplam alanı: 4 bin dönüm
Vizyon: Toplumla iletişim halinde olan ve sorunlarına bilimsel çözümler üreten, yaşam boyu öğrenmeyi temel ilke kabul ederek bilginin ve sanatın tüm toplum katmanlarına yayılmasına katkıda bulunan, eğitim kalitesiyle ve bilimsel araştırmalarıyla tanınan bir dünya üniversitesi olmak.
Misyon: Bilim ve teknolojinin gelişmesine katkıda bulunmak, ulusal ve uluslararası önemli projelere imza atmak, ülkenin sosyo-ekonomik sorunlarının çözümüne yönelik araştırmalar yapmak, bilimsel bakış açısına sahip, sanatsal ve kültürel düzeyi yüksek, katılımcı, özgür düşünen ve ahlaki değerlere sahip bireyler yetiştirmek.